Όχι, δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας, ούτε κάποιο ανέκδοτο από τα παλιά. Στις 24 Φεβρουαρίου 1948, η εφημερίδα Έθνος κυκλοφόρησε με έναν εντυπωσιακό –και εντελώς παραπλανητικό– τίτλο: «Αι Αθήναι αποκτούν Μετρό!»

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Ιωάννη Μπέρτσου, η πρωτεύουσα ετοιμαζόταν να αποκτήσει «υπόγειον ηλεκτρικόν σιδηρόδρομον, όπως όλαι σχεδόν αι μεγαλουπόλεις». Μόνο που… δεν επρόκειτο ακριβώς για μετρό!

Η παρεξήγηση πίσω από τον τίτλο

Λίγες ημέρες μετά το δημοσίευμα, την 1η Μαρτίου 1948, τέθηκε πράγματι σε λειτουργία ένας καινούργιος ενδιάμεσος σταθμός του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου Αθηνών – Πειραιώς (ΗΣΑΠ) στην πλατεία Ομονοίας. Παράλληλα, βρίσκονταν σε εξέλιξη έργα για την επέκταση της γραμμής προς την πλατεία Αττικής, και μάλιστα υπόγεια.

Αυτή η –όντως καινοτόμα για την εποχή– υπόγεια διάβαση οδήγησε τον Μπέρτσο να πιστέψει (ή να θελήσει να κάνει το κοινό να πιστέψει) πως η Αθήνα αποκτούσε «μετρό», όπως το Παρίσι ή το Λονδίνο.

Η δύναμη (και η παγίδα) του τίτλου

Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της εποχής, αλλά και της διαχρονικής σχέσης του Τύπου με τον εντυπωσιασμό. Ένας τίτλος ικανός να κάνει τον αναγνώστη να σταθεί στο περίπτερο και να ρίξει τη ματιά του — ακόμη κι αν η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο ταπεινή.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που οι εφημερίδες της δεκαετίας του ’40 επέλεγαν πομπώδεις διατυπώσεις, σε μια εποχή όπου η τεχνολογική πρόοδος και η ανασυγκρότηση της χώρας μετά τον πόλεμο γέμιζαν τον κόσμο με προσδοκίες.

Το πραγματικό “μετρό” που ήρθε… μισό αιώνα αργότερα

Η Αθήνα απέκτησε τελικά πραγματικό μετρό στις 28 Ιανουαρίου 2000, όταν εγκαινιάστηκαν οι πρώτες γραμμές της Αττικό Μετρό. Χρειάστηκε, δηλαδή, να περάσουν 52 ολόκληρα χρόνια από τον ενθουσιώδη τίτλο του Έθνους για να γίνει η φαντασίωση πραγματικότητα.