Γιατί μερικοί άνθρωποι μαθαίνουν πιο εύκολα τις ξένες γλώσσες; Νέα έρευνα εξηγεί

Έχετε παρατηρήσει ποτέ πώς ορισμένοι άνθρωποι καταφέρνουν να υιοθετούν μια ξένη γλώσσα σχεδόν αβίαστα, πιάνοντας αμέσως τη σωστή προφορά, ενώ άλλοι παλεύουν χρόνια με κανόνες γραμματικής χωρίς αποτέλεσμα;

Η απάντηση δεν βρίσκεται στην αποστήθιση λεξιλογίου, αλλά στον τρόπο που ο εγκέφαλός μας επεξεργάζεται τους ήχους.

Νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι το πραγματικό μυστικό των «χαρισματικών» στη γλωσσομάθεια κρύβεται στην ακουστική τους ευαισθησία — στην ικανότητά τους, δηλαδή, να ακούν και να αποκωδικοποιούν τους νέους ήχους χωρίς να τους «φιλτράρουν» μέσα από τη μητρική τους γλώσσα.

Το πείραμα με την εγκεφαλική τομογραφία

Σε μια κοινή έρευνα μεταξύ του University College London (UCL) και του Πανεπιστημίου Τοχόκου στην Ιαπωνία, οι επιστήμονες υπέβαλαν 67 Ιάπωνες που μάθαιναν Αγγλικά σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI). Στόχος ήταν να καταγράψουν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα την ώρα που προσπαθούσαν να αναγνωρίσουν αγγλικά φωνήεντα τα οποία δεν υπάρχουν καθόλου στην ιαπωνική γλώσσα.

Τα ευρήματα ήταν αποκαλυπτικά: όσοι εθελοντές διέθεταν υψηλή ακουστική ακρίβεια —ικανότητα να εντοπίζουν ελάχιστες διακυμάνσεις στον τόνο και τη διάρκεια ήχων— μάθαιναν τη σωστή προφορά εντυπωσιακά γρήγορα. Το σημαντικότερο; Ο εγκέφαλός τους παράκαμπτε τις περιοχές που σχετίζονται με τη μητρική τους γλώσσα, «γράφοντας» απευθείας τα νέα ηχητικά μοτίβα.

Αντίθετα, όσοι είχαν χαμηλότερη ακουστική ευαισθησία προσπαθούσαν απεγνωσμένα να χωρέσουν τους νέους ήχους στα ήδη γνωστά καλούπια της μητρικής τους, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται συστηματικά.

Η παγίδα της παραδοσιακής διδασκαλίας

Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Καζούγια Σάιτο-βαν Πούτερεν του UCL, η δυσκολία στην εκμάθηση μιας γλώσσας σπάνια οφείλεται σε έλλειψη ταλέντου. Το πρόβλημα εντοπίζεται στον λανθασμένο τρόπο διδασκαλίας, ο οποίος επικεντρώνεται υπερβολικά στη γραμματική, τους συντακτικούς κανόνες και τη στείρα αποστήθιση, παραμελώντας την εξάσκηση του αυτιού.

Όταν η επαφή με τη γλώσσα περιορίζεται σε λίγες ώρες την εβδομάδα μέσα σε μια σχολική αίθουσα, ο εγκέφαλος δεν προλαβαίνει να συντονιστεί με τη νέα ακουστική συχνότητα.

Η επιστροφή στη φυσική μάθηση

Όπως σημειώνει ο καθηγητής Γνωστικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Λάνκαστερ, Πάντρικ Μόναχαν, ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι βιολογικά προγραμματισμένος να κατακτά τη γλώσσα μέσα από την αυτούσια έκθεση στους ήχους — ακριβώς όπως κάνουν τα μωρά πριν μάθουν να διαβάζουν ή να γράφουν.

Τα ευρήματα της μελέτης υπόσχονται να φέρουν επανάσταση στις μεθόδους εκμάθησης ξένων γλωσσών. Η έμφαση πλέον μετατοπίζεται από τα βιβλία γραμματικής στην ενεργητική ακρόαση και την ακουστική εξάσκηση, αποδεικνύοντας ότι για να μιλήσεις μια νέα γλώσσα σαν ντόπιος, πρέπει πρώτα να μάθεις να την «ακούς».