Σε όλο τον πλανήτη, οι πολίτες συνδέουν το αίσθημα υπερηφάνειας με τον πολιτισμό, τις τέχνες και τον τρόπο ζωής της χώρας τους. Η ιστορία και η κουζίνα φαίνεται επίσης να αποτελούν βασικούς πυλώνες της εθνικής ταυτότητας για πολλούς λαούς.

Έρευνα του Pew Research Center, που βασίστηκε σε απαντήσεις 33.486 ανθρώπων από 25 διαφορετικές χώρες, δείχνει ότι οι νεότερες ηλικίες τείνουν να δηλώνουν πιο έντονα περήφανες για τον πολιτισμό και τις τέχνες της πατρίδας τους. Ιδιαίτερα οι 18-34 ετών εμφανίζονται έως και διπλάσια πιθανό να εκφράζουν πολιτιστική υπερηφάνεια σε σχέση με όσους είναι άνω των 50.

Στην Ελλάδα, το πιο ισχυρό στοιχείο υπερηφάνειας είναι ξεκάθαρο: η ιστορία. Το 37% των ερωτηθέντων τοποθετεί στο επίκεντρο την ιστορική διαδρομή της χώρας, κάνοντας αναφορές στην αρχαιότητα αλλά και στους αγώνες των προγόνων – από την Ελληνική Επανάσταση έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Δεύτερος σημαντικός λόγος υπερηφάνειας είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι της χώρας. Το 31% δηλώνει ότι νιώθει περήφανο για τους Έλληνες, τους οποίους περιγράφει ως φιλόξενους και ζεστούς χαρακτήρες. Κάποιοι μάλιστα αναφέρονται και στη μαζική κοινωνική κινητοποίηση για την υπόθεση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, βλέποντας σε αυτήν ένα στοιχείο συλλογικής αξιοπρέπειας.

Το φυσικό τοπίο της χώρας συγκεντρώνει 15%, με τον «ήλιο» και τη «θάλασσα» να αποτελούν διαχρονικά σύμβολα της ελληνικής εικόνας στο εξωτερικό. Ωστόσο, υπάρχει και ένα 19% που δηλώνει πως δεν αισθάνεται καθόλου υπερηφάνεια ή διατηρεί έντονη κριτική στάση απέναντι στη χώρα.

Και τι συμβαίνει αλλού;

Στην Ιταλία, η υπερηφάνεια συνδέεται έντονα με τις τέχνες και τον πολιτισμό. Στην Ισπανία και την Αυστραλία, πολλοί αναφέρονται κυρίως στον τρόπο ζωής – στη χαλαρότητα, την κοινωνικότητα, την ποιότητα καθημερινότητας.

Στην Ιαπωνία, το βάρος πέφτει στις παραδόσεις και στη διατήρηση του πολιτισμού μέσα στον χρόνο. Αντίθετα, στη Νότια Κορέα, η υπερηφάνεια στρέφεται στον σύγχρονο πολιτισμό και τη διεθνή επιρροή του, με αναφορές στην K-pop, τα K-dramas, την K-beauty και την κορεατική γαστρονομία.

Η κουζίνα αποτελεί επίσης βασικό λόγο υπερηφάνειας σε πολλές χώρες. Σε Ιταλία, Γαλλία, Μεξικό και Ισπανία, σημαντικό ποσοστό πολιτών θεωρεί την εθνική γαστρονομία κορυφαίο στοιχείο ταυτότητας. Από τα τορτελίνι και την παρμιτζιάνο μέχρι τα παραδοσιακά κρασιά, το φαγητό γίνεται σύμβολο πολιτισμού.

Τέλος, σχεδόν παντού, οι άνθρωποι δηλώνουν περήφανοι για τις γιορτές και τα έθιμά τους – εθνικές επετείους, φεστιβάλ, δημόσιους εορτασμούς. Από την Ημέρα της Αυστραλίας μέχρι τη Día de los Muertos στο Μεξικό και το Καρναβάλι στη Βραζιλία, οι συλλογικές στιγμές παραμένουν δυνατά σημεία εθνικής ταυτότητας.

Τελικά, η υπερηφάνεια δεν έχει μία μόνο μορφή. Για άλλους είναι παρελθόν. Για άλλους παρόν. Και για κάποιους, ίσως, παραμένει ακόμη ζητούμενο.