Ο Νόμος 4322/2015, πιο γνωστός ως «Νόμος Παρασκευόπουλου», έχει βρεθεί ουκ ολίγες φορές στο στόχαστρο της κοινής γνώμης και της πολιτικής αντιπαράθεσης, αφού υπήρξε ευεργετικός για δεκάδες κατάδικους που αποφυλακίστηκαν κάνοντας χρήση των διατάξεών του, οι οποίοι κατέληξαν να διαπράττουν εκ νέου εγκληματικές πράξεις. Πιο πρόσφατο παράδειγμα κρατουμένων που αποφυλακίστηκαν με τον νόμο Παρασκευόπουλου, ήταν οι ληστές με το σίδερο που βασάνισαν την 85χρονη στην Κυψέλη.

Ποιες είναι οι διατάξεις που περιλαμβάνει ο νόμος

Ποιες είναι οι διατάξεις που περιλαμβάνει ο νόμος και γιατί ψηφίστηκε; Ο νόμος Παρασκευόπουλου, κατατέθηκε ως νομοσχέδιο στην Βουλή με στόχο την αποσυμφόρηση των φυλακών. Οι αποφυλακίσεις αφορούν τρεις κατηγορίες κρατουμένων: τους ανάπηρους, τους ανήλικους και τους φιλοξενούμενους αλλοδαπούς.

Ωστόσο, παράλληλα οι διατάξεις του ήταν ευνοϊκές και για την υπό όρους απόλυση κοινών κρατουμένων που έχουν συμπληρώσει το 1/10 για ποινές έως τρία έτη, το 1/5 για ποινές έως πέντε χρόνια, τα 2/5 για ποινές έως 10 έτη, καθώς και εάν έχει συμπληρωθεί ο ελάχιστος χρόνος έκτισης αναφορικά με ποινές άνω των 10 χρόνων. Με άλλα λόγια, ακολούθησε τις ρυθμίσεις που είχαν θεσπιστεί από προηγούμενες κυβερνήσεις (π.χ. άρ. 1 ν. 2408/1996, άρ. 1 ν. 4043/ 2012, άρ. 11 ν. 4274/2014 κ.α.).

Αρχικά ο νόμος θα είχε ισχύ για ένα έτος, μέχρι τον Απρίλιο του 2016, και δεν είχε καθόλου εξαιρέσεις. Όταν παρατάθηκε με τον ν. 4411/2016, εισήχθη η εξαίρεση μόνο για τους «παιδεραστές» (κακουργηματική αποπλάνηση, άρθρ. 339 παρ. 1 ΠΚ). Η πιο πρόσφατη παράτασή του, είναι εκείνη του Σεπτεμβρίου του 2017, παρατείνοντας την ισχύ του μέχρι και τις 28 Αυγούστου του 2018. Σύμφωνα με την τροπολογία που κατατέθηκε στην Βουλή από τον υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Σταύρο Κοντονή, από τις ευνοϊκές διατάξεις του νόμου εξαιρούνται κρατούμενοι οι οποίοι βρίσκονται στην φυλακή κατηγορούμενοι για αδικήματα όπως ανθρωποκτονία με πρόθεση, εμπόριο δούλων, εμπορία ανθρώπων, αρπαγή ανηλίκων, ποpνογραφία ανηλίκων, μαστροπεία, ληστεία, κ.α.

Η αποσυμφόρηση των φυλακών

Τον Απρίλιο του 2015, οι ελληνικές φυλακές «φιλοξενούσαν» 11.569 κρατούμενους, αριθμός που ξεπερνούσε κατά πολύ το όριο των 9.886 που είχε τεθεί, με αποτέλεσμα οι κρατούμενοι να βρίσκονται κυριολεκτικά ο ένας πάνω στον άλλο. Μάλιστα, το 2014, οι φυλακές είχαν φτάσει στον αριθμό ρεκόρ των 12.693 κρατουμένων. Η Ελλάδα καταδικάστηκε πολλές φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, λόγω των άθλιων συνθηκών που επικρατούσαν στα σωφρονιστικά ιδρύματα. Εκτός από την κατακραυγή της χώρας σε διεθνές επίπεδο, οι καταδίκες του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου κόστισαν στο ελληνικό κράτος τουλάχιστον 2 εκατομμύρια ευρώ σε αποζημιώσεις.

Τους πρώτους 8 μήνες εφαρμογής του νόμου, 1.937 κρατούμενοι απολύθηκαν, κατεβάζοντας τον αριθμό των κρατουμένων στους 9.632. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Απριλίου του 2017, οι κρατούμενοι ήταν 9.560, με μόλις 116 από αυτούς να είναι ανήλικοι.

Ωστόσο, αν και οι αριθμοί δείχνουν πως η αποσυμφόρηση είναι επιτυχημένη, παρατείνοντας τον νόμο (με περισσότερες εξαιρέσεις αυτή την φορά), οι περιπτώσεις κρατουμένων που αποφυλακίστηκαν με τον νόμο Παρασκευόπουλου και βρέθηκαν ξανά αντιμέτωποι με τον νόμο είναι ουκ ολίγες. Εκτός από τους διαβόητους Γεωργιανούς ληστές με το σίδερο, υπήρξαν και άλλες τρανταχτές περιπτώσεις, όπως εκείνη των ληστών του Παλαιού Φαλήρου και του Αφγανού με ποινικό παρελθόν στην Ελλάδα, που βiασε και σκότωσε μια 19χρονη κοπέλα στην Γερμανία.