Το ελληνικό χωριό με το παράξενο όνομα που εγκαταλείφθηκε το 1928 και παραμένει ανέγγιχτο ως σήμερα
Λίγοι γνωρίζουν τα Μάρκου: Το ελληνικό χωριό που «κατάπιε» ο χρόνος
Δημοσίευση 13/7/2026 | 00:27
Η Ελλάδα είναι γεμάτη χωριά που μοιάζουν να έχουν σταματήσει τον χρόνο. Μικροί οικισμοί, πέτρινα σπίτια, ερειπωμένες εκκλησίες και σοκάκια που κάποτε έσφυζαν από ζωή, σήμερα στέκουν βουβά, αφήνοντας μόνο τη φύση να κυριαρχεί. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένα χωριό της Χίου με ένα παράξενο όνομα και μια ακόμη πιο ιδιαίτερη ιστορία.
Η Ελλάδα είναι γεμάτη χωριά που μοιάζουν να έχουν σταματήσει τον χρόνο. Μικροί οικισμοί, πέτρινα σπίτια, ερειπωμένες εκκλησίες και σοκάκια που κάποτε έσφυζαν από ζωή, σήμερα στέκουν βουβά, αφήνοντας μόνο τη φύση να κυριαρχεί. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένα χωριό της Χίου με ένα παράξενο όνομα και μια ακόμη πιο ιδιαίτερη ιστορία.
Ο λόγος για Τα Μάρκου, έναν εγκαταλελειμμένο μεσαιωνικό οικισμό που εδώ και σχεδόν έναν αιώνα δεν έχει ούτε έναν μόνιμο κάτοικο. Από ψηλά μοιάζει σαν να τον έχει καταπιεί το πράσινο, ενώ τα λιγοστά πέτρινα ερείπια θυμίζουν πως κάποτε εκεί υπήρχε μια ζωντανή κοινότητα.
Ένα χωριό που χάθηκε μέσα στον χρόνο
Τα Μάρκου, γνωστά επίσης ως Τ' Αμάρκον, Αμάρκου ή Αμαρκώ, βρίσκονται στη βόρεια Χίο, κοντά στον οικισμό Πισπιλούντα. Παρότι σήμερα ελάχιστοι γνωρίζουν την ύπαρξή τους, κάποτε αποτελούσαν έναν σημαντικό οικισμό της περιοχής.
Το χωριό άρχισε να ερημώνει σταδιακά, μέχρι που το 1928 εγκαταλείφθηκε οριστικά. Οι περίπου 140 κάτοικοί του μετακινήθηκαν αλλού, αφήνοντας πίσω σπίτια, εκκλησίες και τον παλιό οικισμό να παραδοθεί στη φθορά του χρόνου.
Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, κανένα σημάδι καθημερινής ζωής δεν υπάρχει πια εκεί. Μόνο πέτρινοι τοίχοι, κατεστραμμένες στέγες και η σιωπή μιας άλλης εποχής.
Από πού πήρε το παράξενο όνομά του;
Το όνομα «Τα Μάρκου» δεν είναι τυχαίο. Σύμφωνα με τις ιστορικές αναφορές, προέρχεται από τον βασιλικό οίκο Μάρκου, ο οποίος κατείχε σημαντικές εκτάσεις και πύργους στην περιοχή.
Όπως συνέβαινε συχνά στη μεσαιωνική Χίο, πολλοί οικισμοί πήραν το όνομά τους από τον ιδιοκτήτη ή τον άρχοντα που κυριαρχούσε στην περιοχή, διατηρώντας έτσι την ιστορία τους ακόμη και μέσα από την ονομασία τους.
Ένας οχυρωμένος οικισμός
Τα Μάρκου δεν δημιουργήθηκαν τυχαία σε αυτή τη θέση. Ανήκαν στο δίκτυο των οχυρωμένων οικισμών της βόρειας Χίου, που είχαν σχεδιαστεί ώστε να προστατεύουν τους κατοίκους από επιδρομές.
Ολόκληρο το χωριό είχε αναπτυχθεί γύρω από έναν κεντρικό πύργο, ενώ μικρότεροι πύργοι και ισχυρά τείχη ενίσχυαν την άμυνά του. Παράλληλα, στον οικισμό υπήρχαν εκκλησίες αφιερωμένες στην Παναγία και την Αγία Παρασκευή, από τις οποίες σήμερα σώζονται μόνο ελάχιστα ίχνη.
Η ιστορία του χωριού σημαδεύτηκε και από σημαντικά ιστορικά γεγονότα, όπως η κατάληψη της Χίου από τους Γενουάτες το 1346, που επηρέασε καθοριστικά την εξέλιξη ολόκληρου του νησιού.
Τα ερείπια που εξακολουθούν να συγκινούν
Παρότι η εγκατάλειψη μετρά σχεδόν έναν αιώνα, αρκετά τμήματα των τειχών και των πύργων εξακολουθούν να στέκουν όρθια. Ανάμεσα στη βλάστηση διακρίνονται ακόμη τα απομεινάρια κατοικιών, εκκλησιών και άλλων κτισμάτων που κάποτε φιλοξενούσαν οικογένειες, γιορτές και την καθημερινότητα ενός ολόκληρου χωριού.
Η εικόνα από ψηλά είναι εντυπωσιακή. Η φύση έχει αγκαλιάσει σχεδόν κάθε πέτρα, δημιουργώντας ένα σκηνικό που μοιάζει κινηματογραφικό και θυμίζει πως, όσο κι αν περνούν τα χρόνια, η ιστορία δεν χάνεται ποτέ ολοκληρωτικά.
Τα Μάρκου δεν είναι απλώς ένα εγκαταλελειμμένο χωριό. Είναι ένα μικρό κομμάτι της ιστορίας της Χίου που εξακολουθεί να στέκεται εκεί, περιμένοντας όσους αγαπούν να ανακαλύπτουν τις άγνωστες γωνιές της Ελλάδας.
