Πώς η αλλαγή της ώρας επηρεάζει τους οδηγούς – Η λεπτομέρεια που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο στον δρόμο

Τα ξημερώματα της Κυριακής 25 Οκτωβρίου οι δείκτες των ρολογιών θα γυρίσουν μία ώρα πίσω και η χώρα θα περάσει και πάλι στη χειμερινή ώρα. Θεωρητικά, πρόκειται για μια αλλαγή που χαρίζει μία επιπλέον ώρα ύπνου. Στην πράξη, όμως, ο οργανισμός δεν προσαρμόζεται πάντα τόσο εύκολα όσο ένα ρολόι.

Για τις πρώτες ημέρες, το εσωτερικό «ρολόι» του σώματος χρειάζεται χρόνο για να βρει ξανά τον ρυθμό του. Και αυτή η μικρή αναστάτωση μπορεί να γίνει αισθητή όχι μόνο το πρωί ή την ώρα του ύπνου, αλλά και πίσω από το τιμόνι.

Το σώμα δεν αλλάζει ώρα τόσο εύκολα

Ο λεγόμενος κιρκαδικός ρυθμός είναι ο βιολογικός μηχανισμός που ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης μέσα στο 24ωρο. Επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την εναλλαγή του φυσικού φωτός και του σκοταδιού.

Όταν η ώρα αλλάζει τεχνητά, ο ρυθμός αυτός χρειάζεται λίγο χρόνο για να προσαρμοστεί. Σύμφωνα με τις επισημάνσεις του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, η αλλαγή μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή μελατονίνης, αλλά και λειτουργίες όπως ο μεταβολισμός, η θερμοκρασία του σώματος και οι ορμονικές εκκρίσεις.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι γνώριμο σε αρκετούς: κόπωση, αϋπνία, μειωμένη ενέργεια και δυσκολία συγκέντρωσης.

Και όταν όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που κάποιος οδηγεί, η κατάσταση γίνεται πιο σημαντική.

Όταν η κούραση περνάει πίσω από το τιμόνι

Η οδήγηση απαιτεί συνεχή προσοχή, γρήγορες αποφάσεις και άμεσες αντιδράσεις. Ένα στιγμιαίο λάθος, μια καθυστερημένη αντίδραση ή μια στιγμή μειωμένης συγκέντρωσης μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερες συνέπειες στον δρόμο.

Η κόπωση που μπορεί να εμφανιστεί μετά την αλλαγή της ώρας επηρεάζει ακριβώς αυτές τις ικανότητες. Γι’ αυτό και οι πρώτες ημέρες μετά τη μετάβαση στη χειμερινή ώρα χρειάζονται λίγη περισσότερη προσοχή από τους οδηγούς.

Έρευνες στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταγράψει αύξηση των τροχαίων δυστυχημάτων έως και 6% τις πρώτες εβδομάδες μετά την αλλαγή της ώρας, σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται στο σχετικό δημοσίευμα.

Δεν είναι, επομένως, μόνο το «κέρδος» μίας ώρας ύπνου που έχει σημασία. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται αυτή τη μικρή αλλαγή στην καθημερινότητά του.

Οι πρώτες ημέρες είναι αυτές που χρειάζονται περισσότερη προσοχή

Η προσαρμογή δεν είναι ίδια για όλους. Για κάποιους μπορεί να είναι σχεδόν ανεπαίσθητη, ενώ άλλοι μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο μέχρι να αισθανθούν ότι το πρόγραμμα ύπνου τους έχει επανέλθει.

Σε αυτό το διάστημα, ιδιαίτερα όσοι αισθάνονται έντονη υπνηλία ή κόπωση καλό είναι να μην υποτιμούν την κατάσταση πριν πιάσουν το τιμόνι.

Παράλληλα, η αλλαγή της ώρας συνδέεται και με άλλες επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική κατάσταση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, οι διαγνώσεις καταθλιπτικών επεισοδίων έχουν καταγραφεί αυξημένες έως και 8% τον πρώτο μήνα μετά την εφαρμογή της χειμερινής ώρας.

Πώς μπορεί να γίνει πιο εύκολη η προσαρμογή

Η μετάβαση στη νέα ώρα μπορεί να γίνει πιο ομαλά με μερικές απλές αλλαγές στην καθημερινότητα.

Τις ημέρες πριν και μετά την αλλαγή, βοηθά η σταδιακή προσαρμογή του ωραρίου ύπνου. Μία πρακτική που προτείνεται είναι η μετακίνηση της ώρας ύπνου και αφύπνισης κατά περίπου 15 λεπτά νωρίτερα.

Παράλληλα, καλό είναι να περιορίζεται η χρήση κινητού και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών λίγο πριν από τον ύπνο, όπως και η καφεΐνη, το αλκοόλ, τα βαριά γεύματα και η έντονη άσκηση αργά το βράδυ.

Και υπάρχει κάτι ακόμη που μπορεί να βοηθήσει σημαντικά: το φυσικό φως.

Η έκθεση στο ηλιακό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας βοηθά τον οργανισμό να συγχρονίσει ξανά το εσωτερικό του ρολόι με το νέο πρόγραμμα.

Για τους οδηγούς, λοιπόν, η αλλαγή της ώρας δεν είναι απλώς μια υπενθύμιση να γυρίσουν τους δείκτες πίσω. Είναι και μια μικρή υπενθύμιση ότι, όταν αλλάζει το πρόγραμμα του ύπνου, χρειάζεται λίγος χρόνος μέχρι να ακολουθήσει και το σώμα.

Και στον δρόμο, αυτή η προσαρμογή αξίζει λίγη παραπάνω προσοχή.