Η Ελλάδα επιχειρεί να αναστρέψει την πληθυσμιακή ερήμωση των ακριτικών περιοχών με ένα νέο οικονομικό κίνητρο. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόγραμμα επιδότησης ύψους έως 10.000 ευρώ για όσους επιλέξουν να εγκατασταθούν μόνιμα σε συγκεκριμένους δήμους του Έβρου, στα σύνορα με την Τουρκία.

Στόχος είναι να δοθεί ανάσα σε περιοχές που εδώ και δεκαετίες αδειάζουν, γερνούν και χάνουν σταδιακά τον κοινωνικό τους ιστό.

Το πρόγραμμα παρουσίασε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, τονίζοντας πως η κυβέρνηση θέλει να ενισχύσει έμπρακτα όσους αποφασίζουν να ζήσουν και να δημιουργήσουν κοντά στα σύνορα. Το επίδομα αφορά πολίτες και οικογένειες που θα μετακομίσουν μόνιμα στο Διδυμότειχο και την Ορεστιάδα, ενώ περιλαμβάνονται και επιλεγμένες περιοχές της Ροδόπης. Όπως ξεκαθαρίστηκε, δεν αφορά εποχικούς εργαζόμενους ή προσωρινές μετακινήσεις, αλλά αποκλειστικά όσους δηλώσουν μόνιμη κατοικία.

Πέρα από το χρηματικό ποσό, οι δήμοι θα προσφέρουν και πρόσθετες παροχές για τη διευκόλυνση των νέων κατοίκων, όπως σχολικά γεύματα και κοινωνική υποστήριξη, ώστε η μετάβαση στη νέα ζωή να είναι πιο ομαλή. Σύμφωνα με την υπουργό, το μέτρο αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου που στοχεύει στην αναζωογόνηση των παραμεθόριων περιοχών και, σε δεύτερο χρόνο, και άλλων περιοχών της χώρας που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα.

Η πραγματικότητα στην ελληνική ύπαιθρο είναι σκληρή. Εδώ και δεκαετίες ο πληθυσμός μειώνεται σταθερά, με τις αγροτικές περιοχές να πλήττονται περισσότερο. Ο πληθυσμός γερνά, οι νέοι φεύγουν προς τα αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό και τα χωριά αδειάζουν. Η υπογεννητικότητα επιδεινώνει το πρόβλημα, καθώς ο δείκτης γονιμότητας στη χώρα βρίσκεται περίπου στο 1,41 παιδί ανά γυναίκα, πολύ χαμηλότερα από το 2,1 που απαιτείται για τη διατήρηση του πληθυσμού.

Αυτό έχει οδηγήσει σε ένα ντόμινο εγκατάλειψης. Σχολεία κλείνουν λόγω έλλειψης μαθητών, φαρμακεία και μικρά καταστήματα κατεβάζουν ρολά, ενώ παραδοσιακά καφενεία που κάποτε ήταν το κέντρο της κοινωνικής ζωής των χωριών σβήνουν το ένα μετά το άλλο. Όσο λιγότερες υπηρεσίες υπάρχουν, τόσο πιο δύσκολο γίνεται για μια οικογένεια να μείνει ή να επιστρέψει, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο ερήμωσης.

Με το νέο πρόγραμμα, η κυβέρνηση επιχειρεί να σπάσει αυτόν τον κύκλο, προσελκύοντας νέους ανθρώπους και οικογένειες που θα δώσουν ξανά ζωή στις τοπικές κοινωνίες. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει αν το οικονομικό κίνητρο των 10.000 ευρώ αρκεί για να αλλάξει ριζικά την εικόνα της ελληνικής υπαίθρου ή αν απαιτούνται βαθύτερες παρεμβάσεις σε υποδομές, εργασία και ποιότητα ζωής.

Το στοίχημα είναι μεγάλο και αφορά κάτι περισσότερο από ένα επίδομα. Αφορά το αν τα ακριτικά χωριά μπορούν να γίνουν ξανά τόποι που αξίζει να ζει κανείς – όχι από ανάγκη, αλλά από επιλογή.