Το μέλλον που κάποτε φοβόμασταν… έφτασε. Κάπου ανάμεσα στα απέραντα νερά του Ειρηνικού, το Τουβαλού αποχαιρετά τη γη που το στήριξε για χιλιάδες χρόνια. Η μικρή νησιωτική χώρα με τα μόλις 11.000 άτομα πληθυσμό γίνεται η πρώτη στον κόσμο που εκκενώνεται λόγω κλιματικής αλλαγής, καθώς η άνοδος της στάθμης της θάλασσας καταπίνει αργά και αμετάκλητα το έδαφος της.

View this post on Instagram

A post shared by Travel Of City (@travelofcity)

Οι πρώτοι κλιματικοί μετανάστες έχουν ήδη φτάσει στην Αυστραλία, στο πλαίσιο συμφωνίας του 2023 που επιτρέπει τη χορήγηση “κλιματικής βίζας” σε έως 280 κατοίκους τον χρόνο. Είναι το πρώτο κύμα ανθρώπων που εγκαταλείπουν μια χώρα όχι για πόλεμο ή φτώχεια, αλλά για κάτι που μέχρι πρόσφατα ακούγαμε μόνο σε επιστημονικά συνέδρια: την κλιματική κατάρρευση.

Η χώρα που σβήνει από τον χάρτη

Από το 1880 μέχρι σήμερα, η παγκόσμια στάθμη των ωκεανών έχει ανέβει περίπου 30 εκατοστά. Στο Τουβαλού, το πρόβλημα είναι ακόμη πιο έντονο: η θάλασσα έχει ανέβει 15 εκατοστά μέσα σε 30 χρόνια, διάβρωση μιάμιση φορά ταχύτερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Με μέσο υψόμετρο μόλις δύο μέτρων, τα νησιά βρίσκονται πλέον στο έλεος της παλίρροιας. Σύμφωνα με έρευνες της NASA:

• Μέχρι το 2050, η στάθμη θα ανέβει τουλάχιστον 1 μέτρο
• Το μισό Φουναφούτι, την κύρια ατόλη και πρωτεύουσα, θα καλύπτουν τα νερά
• Στο χειρότερο σενάριο ανόδου 2 μέτρων, θα μείνει στεγνό μόλις το 10% της χώρας

Εκεί όπου κάποτε υπήρχαν σπίτια, καλλιέργειες και παιδικές αυλές, τώρα υπάρχουν αλμυρά νερά που διεισδύουν στο έδαφος, μολύνουν πηγές, καταστρέφουν καλλιέργειες. Οι κάτοικοι συλλέγουν βρόχινο νερό, φυτεύουν λαχανικά σε υπερυψωμένα παρτέρια και παρακολουθούν το νησί τους να μικραίνει, μέρα με τη μέρα.

Το πιο συγκλονιστικό; Το Τουβαλού προσπαθεί να συνεχίσει να υπάρχει ως κράτος, ακόμη κι αν δεν υπάρχει πια ως γη. Η κυβέρνηση εξετάζει διεθνείς νομικές οδούς ώστε το κράτος να διατηρήσει την κυριαρχία του, όχι πάνω σε στεριά – αλλά σε θάλασσα. Γιατί αν χαθεί η νησιωτική επιφάνεια, αλλά αναγνωριστεί ως νομική οντότητα, τότε το Τουβαλού θα συνεχίσει να ελέγχει την τεράστια ΑΟΖ των 900.000 τ.χλμ. με πολύτιμα αλιευτικά δικαιώματα. Σε μια παράδοξη πραγματικότητα, μια χώρα χωρίς γη θα μπορούσε να έχει μια από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες ζώνες στον πλανήτη.

Οι πρώτοι άνθρωποι του μέλλοντος

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ:

• 250 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ήδη εκτοπιστεί την τελευταία δεκαετία λόγω κλιματικών καταστροφών
• Έως το 2050, ο αριθμός μπορεί να φτάσει τα 1,2 δισεκατομμύρια

Το Τουβαλού δεν είναι εξαίρεση. Είναι απλώς… το πρώτο. Είναι η εικόνα ενός μέλλοντος που πλησιάζει για όλους μας.

Το Τουβαλού δεν χάνεται επειδή δεν αντιστάθηκε. Χάνεται επειδή ο κόσμος άργησε να ακούσει. Κι έτσι, η πρώτη χώρα που εκκενώνεται λόγω κλιματικής αλλαγής δεν είναι μια μεμονωμένη τραγωδία. Είναι προειδοποίηση.

Όπως είπε ένας κάτοικος φεύγοντας από το νησί:

«Δεν μεταναστεύουμε για ένα καλύτερο μέλλον. Μεταναστεύουμε για να έχουμε μέλλον.»

Και αυτή ίσως είναι η πιο σκληρή αλήθεια της νέας εποχής.