Πιστεύεις ότι τα ακραία μέτρα “αστυνόμευσης της ηθικής” είναι φαινόμενο άλλων χωρών; Κι όμως — στην Ελλάδα του 1925, υπήρχαν ένστολοι με μεζούρες που περιπολούσαν στους δρόμους, έτοιμοι να μετρήσουν… πόσο «ανήθικη» ήταν η φούστα σου!

Η εποχή που η μόδα θεωρούνταν απειλή

Ήταν η εποχή της δικτατορίας του στρατηγού Θεόδωρου Πάγκαλου (1925–1926), όταν μια παράξενη και απίστευτη απόφαση συγκλόνισε την κοινωνία: καμία γυναίκα δεν μπορούσε να φορέσει φούστα που να απέχει πάνω από 30 εκατοστά από το έδαφος. Οι παραβάτριες τιμωρούνταν, ενώ οι γονείς τους θεωρούνταν συνυπεύθυνοι!

Η διαταγή εκδόθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 1925. Οι γυναίκες είχαν προθεσμία έως τις 15 Δεκεμβρίου να «προσαρμοστούν». Μετά από αυτή την ημερομηνία, η Αστυνομία Ηθών ξεκίνησε… ελέγχους με μεζούρα στους δρόμους της Αθήνας και άλλων πόλεων.

Η οργισμένη σύζυγος που ξεκίνησε την απαγόρευση

Η ιστορία πίσω από τον παράλογο αυτό νόμο είναι σχεδόν κωμικοτραγική. Σύμφωνα με ιστορικούς, όλα ξεκίνησαν όταν η σύζυγος του Πάγκαλου επισκέφθηκε απροειδοποίητα το γραφείο του και είδε μια υπάλληλο να φορά φούστα… στο γόνατο!

Η κυρία Πάγκαλου εξοργίστηκε και απαίτησε να μπει τέλος στη “ηθική παρακμή” της νεολαίας. Ο δικτάτορας, για να την κατευνάσει, αποφάσισε να θεσπίσει επίσημη «Αστυνομία Ηθών». Έτσι, το προσωπικό δράμα ενός ζευγαριού έγινε κρατικός νόμος.

Η πρώτη “σύλληψη” για κοντή φούστα

Το πρώτο “θύμα” του νέου κανονισμού ήταν η 22χρονη Κατίνα Βογιατζή, της οποίας η φούστα απείχε 38 εκατοστά από το έδαφος. Οι αστυνομικοί τη συνέλαβαν επί τόπου. Το γεγονός έγινε πρώτο θέμα στον Τύπο, προκαλώντας θυμηδία και οργή.

Η νεαρή γυναίκα χαμογελούσε μπροστά στους δημοσιογράφους πριν οδηγηθεί στο δικαστήριο, όπου καταδικάστηκε σε 24 ώρες φυλάκιση. Η φωτογραφία της έξω από το δικαστήριο έγινε σύμβολο ειρωνείας για την εποχή και τα παράλογα μέτρα της δικτατορίας.

Το τέλος της “μεζούρας της ηθικής”

Ο Πάγκαλος, που είχε καταλάβει την εξουσία με πραξικόπημα το 1925, δεν έμεινε πολύ στην εξουσία. Τον Αύγουστο του 1926 ανατράπηκε — και μαζί του κατέρρευσε και το “καθεστώς των μεζουρών”.

Μετά τον πόλεμο, ο ίδιος κατηγορήθηκε για συνεργασία με τους Γερμανούς, αλλά αθωώθηκε. Πέθανε το 1952, αφήνοντας πίσω του μια από τις πιο αλλόκοτες ιστορίες πολιτικού παραλογισμού στην Ελλάδα του 20ού αιώνα.

Δεν ήταν μόνο ελληνικό φαινόμενο

Η “ηθική αστυνομία” δεν ήταν ελληνική εφεύρεση. Στην Ιταλία του Μουσολίνι, η φούστα έπρεπε να αποπνέει “παραδοσιακή σεμνότητα”, ενώ σε κάποιες αμερικανικές πόλεις της δεκαετίας του ’20, η αστυνομία μετρούσε ακόμα και το μήκος… των μαγιό στις παραλίες!

Σήμερα, ενώ οι περισσότερες δυτικές κοινωνίες έχουν αφήσει πίσω τέτοιους νόμους, η συζήτηση για το τι θεωρείται «προκλητικό» παραμένει ζωντανή — απλώς με άλλες μορφές.

Η ιστορία του Πάγκαλου δείχνει πόσο εύκολα η εξουσία μπορεί να παρεμβαίνει στο σώμα και στην εμφάνιση, στο όνομα της “ηθικής”. Και θυμίζει πως κάθε εκατοστό ελευθερίας που θεωρούμε αυτονόητο, κάποτε μετριόταν… κυριολεκτικά.