Επιστήμονες στη Βραζιλία μελετούν κατσίκες που επιβίωσαν για περισσότερα από 200 χρόνια σε απομονωμένο νησί χωρίς γνωστή πηγή γλυκού νερού.

Απομακρύνθηκαν για την προστασία του οικοσυστήματος

Επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν πώς ένα κοπάδι κατσικιών κατάφερε όχι μόνο να επιβιώσει αλλά και να ευημερήσει σε ένα απομονωμένο νησί στη βορειοανατολική Βραζιλία για περισσότερους από δύο αιώνες, χωρίς καμία γνωστή πηγή γλυκού νερού. Δεν είναι σαφές πώς ακριβώς οι κατσίκες βρέθηκαν αρχικά στη Σάντα Μπάρμπαρα, ένα από τα πέντε ηφαιστειακά νησιά που αποτελούν το αρχιπέλαγος Αμπρόλιος, περίπου 70 χιλιόμετρα από τις ακτές της πολιτείας Μπαΐα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μεταφέρθηκαν εκεί από αποικιοκράτες και εγκαταλείφθηκαν στο νησί.

Τα οικόσιτα ζώα, όπως οι κατσίκες, οι χοίροι και τα πουλερικά, αποτελούσαν μια αξιόπιστη πηγή τροφής, αλλά συχνά εγκαταλείπονταν όταν οι αποικιακές προσπάθειες αποτύγχαναν. Η παρουσία των κατσικιών στη Σάντα Μπάρμπαρα καταγράφεται εδώ και περισσότερα από 250 χρόνια, σύμφωνα με ιστορικά αρχεία, γεγονός ιδιαίτερα εντυπωσιακό αν ληφθεί υπόψη ότι το μικρό νησί δεν διαθέτει γνωστές πηγές γλυκού νερού. Παρά αυτή τη φαινομενική δυσκολία, οι κατσίκες πολλαπλασιάστηκαν σε τέτοιο βαθμό στο ξηρό νησί, ώστε τελικά κρίθηκε αναγκαία η απομάκρυνσή τους για την προστασία των ενδημικών φυτών και ζώων.

Απομακρύνθηκαν για την προστασία του οικοσυστήματος

Τον περασμένο μήνα, το Ινστιτούτο Chico Mendes για τη Διατήρηση της Βιοποικιλότητας (ICMBio), το οποίο διαχειρίζεται το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αμπρόλιος, ολοκλήρωσε την απομάκρυνση των τελευταίων 27 κατσικιών από τη Σάντα Μπάρμπαρα.

Η απόφαση ελήφθη αφού διαπιστώθηκε ότι η παρουσία τους επηρέαζε αρνητικά την οικολογική ισορροπία του νησιού, ιδιαίτερα επτά είδη θαλασσοπουλιών που αναπαράγονται στην περιοχή. Ωστόσο, τα ζώα δεν θανατώθηκαν, καθώς οι επιστήμονες επιθυμούν να τα μελετήσουν, κυρίως για την ικανότητά τους να επιβιώνουν με ελάχιστο ή και καθόλου νερό. «Πιστεύουμε ότι ανέπτυξαν μοναδικές ικανότητες επιβίωσης», δήλωσε ο Ερισμάρ Ρότσα, επικεφαλής του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Αμπρόλιος. «Αν ο πληθυσμός τους δεν είχε ελεγχθεί, θα καταλάμβαναν ολόκληρο το νησί και τελικά θα αυτοκαταστρέφονταν».

Το μυστήριο της επιβίωσης χωρίς νερό

Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι, σε όλα τα χρόνια που οι επιστήμονες μελετούσαν τις κατσίκες της Σάντα Μπάρμπαρα, δεν τις είδαν ποτέ να πίνουν νερό. Το γεγονός αυτό γεννά ένα βασικό ερώτημα: πώς κατάφεραν να επιβιώσουν στο νησί για περισσότερους από δύο αιώνες;

Προς το παρόν, οι ειδικοί μπορούν μόνο να διατυπώνουν υποθέσεις. Ορισμένοι θεωρούν ότι οι κατσίκες ίσως προσαρμόστηκαν στην κατανάλωση θαλασσινού νερού και ότι αυτή η συμπεριφορά μεταδόθηκε στις επόμενες γενιές. Άλλοι αποδίδουν την επιβίωσή τους στη γλιστρίδα, ένα φυτό με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό που φύεται στη Σάντα Μπάρμπαρα και θα μπορούσε να καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών τους σε υγρά.

Δεν επιβίωναν απλώς, αλλά ευημερούσαν

Οι κατσίκες της Σάντα Μπάρμπαρα δεν περιορίζονταν απλώς στην επιβίωση. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα περισσότερα νεογέννητα στο νησί προέρχονταν από δίδυμες γεννήσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα ζώα ήταν καλά θρεμμένα και υγιή.Η συγκεκριμένη παρατήρηση ενισχύει ακόμη περισσότερο το μυστήριο γύρω από την αξιοσημείωτη ανθεκτικότητά τους σε ένα περιβάλλον με τόσο περιορισμένους φυσικούς πόρους.

Μελετώντας τις κατσίκες της Σάντα Μπάρμπαρα, οι Βραζιλιάνοι επιστήμονες ελπίζουν να αποκωδικοποιήσουν το μυστικό της εξαιρετικής ανθεκτικότητάς τους. Τα ευρήματα ενδέχεται να συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων φυλών ζώων που θα μπορούν να αντεπεξέρχονται καλύτερα στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και να προσαρμόζονται αποτελεσματικότερα σε άνυδρες περιοχές, όπως η βορειοανατολική Βραζιλία.