Στην καρδιά της Ουγγαρίας, σε ένα μικρό χωριό που λέγεται Nagyrév, μια ομάδα γυναικών πέρασε στην ιστορία με ένα παρατσούκλι πιο ειρωνικό κι από το τέλος των θυμάτων τους: οι Άγγελοι του Θανάτου.

View this post on Instagram

A post shared by Selma Benk (@benkselma)

Από το 1910 έως το 1929, υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 101 άνθρωποι, κυρίως άντρες και συχνά... οι ίδιοι τους οι σύζυγοι, έχασαν τη ζωή τους από δηλητήριο – δηλαδή, από λίγη δόση αρσενικού μέσα στη σούπα τους.

Η δημοσιογράφος Hope Reese, στο νέο της βιβλίο The Women Are Not Fine, ξετυλίγει αυτό το μακάβριο κουβάρι: από τη γιαγιά ενός Ούγγρου που προσπάθησε να δηλητηριάσει τον παππού του το 1960, ως τη γυναίκα-κλειδί της υπόθεσης, την εμβληματική μαμή του χωριού, Zsuzsanna Fazekas – ή αλλιώς Θεία Ζsούζι. Με πίπa στο στόμα και μπουκάλι στο χέρι, έγινε η σκιώδης φαρμακοποιός των απελπισμένων γυναικών, δημιουργώντας το «ελιξίριο της ηρεμίας» που τελικά οδηγούσε στον τάφο.

Έγκλημα ή επιβίωση;

Το σοκ δεν είναι μόνο ο αριθμός των θυμάτων. Είναι και το γιατί. Οι περισσότερες από τις 28 γυναίκες που κατηγορήθηκαν δήλωσαν ότι δεν είχαν άλλη επιλογή: βίαιοι σύζυγοι, καθημερινή κακοποίηση, φτώχεια, απουσία οποιασδήποτε κρατικής προστασίας. Σε έναν κόσμο όπου η μόνη επιλογή ήταν να υπακούσεις ή να πεθάνεις, εκείνες επέλεξαν να... σκοτώσουν πρώτες.

Το αρσενικό προερχόταν από εμπορικά εντομοκτόνα – οι οδηγίες για την εξαγωγή του, κυκλοφορούσαν στόμα με στόμα στις κουζίνες. Μερικές από τις γυναίκες το έριξαν στα φαγητά για να γλιτώσουν από τον εφιάλτη. Άλλες, όμως, το χρησιμοποίησαν με πιο σκοτεινές προθέσεις – από θυμό, συμφέρον ή και απλά επειδή... μπορούσαν.

Η Reese θέτει το ερώτημα που τσούζει: Ήταν αυτές οι γυναίκες απελπισμένες επιζώσες ή ψυχρές δολοφόνοι; Η απάντηση δεν είναι απλή. Οι περισσότερες δεν είχαν πρόσβαση σε καμία υποστήριξη. Έβλεπαν τη ζωή τους να τελειώνει πριν τα 40 – και τον θάνατο ως τη μόνη διέξοδο. Όχι τον δικό τους, αλλά κάποιου άλλου.

Η ιστορία αυτή ξανανοίγει τη συζήτηση για το πώς αντιμετωπίζονται οι γυναίκες που απαντούν στη βία με βία. Γιατί όταν ένας άντρας διαπράξει «έγκλημα πάθους», η κοινωνία συχνά τον λυπάται. Όταν το κάνει μια γυναίκα, τη λένε τέρας.