Ξεχάστε ό,τι ξέρατε για το τυρί και την ιστορία του. Η φέτα – ναι, αυτή η αλμυρή απόλαυση που βάζεις στη χωριάτικη – δεν είναι απλώς ένα ελληνικό προϊόν· είναι επικό μνημείο πολιτισμού, καταχωρημένο στις σελίδες της Ιλιάδας και της... τυρο-Οδύσσειας. Κυριολεκτικά!
Ο Πολύφημος, ο πρώτος μάστερ σεφ;
Αν νομίζεις πως ο Κύκλωπας της Οδύσσειας ήταν απλώς ένα μονόφθαλμο τέρας που έτρωγε ναύτες για πρωινό, ξανασκέψου το. Ο τύπος ήταν… τυροκόμος επιπέδου Michelin! Ο Όμηρος – ναι, ο αρχαιότερος influencer – περιγράφει τον Πολύφημο να αρμέγει κατσίκες και πρόβατα, να πήζει το γάλα, να φυλάει το τυρί σε ψάθινα κοφίνια και να διαχωρίζει προβατάκια ανά ηλικία σαν να ’χει CRM σύστημα στη σπηλιά.
Κι όλο αυτό, 800 π.Χ. περίπου.
«Μισό απ’ το γάλα το άσπρο βάλθηκε να πήξει, κι όπως το μάζωξε, το απίθωσε στα τυροβόλια μέσα...»
— Όμηρος, Οδύσσεια (μεταφρ. Καζαντζάκης-Κακριδής)
Η φέτα δεν είναι απλά “φέτα” — είναι Ιερό Λείψανο Γεύσης Αν και ο όρος "φέτα" είναι ιταλικής προέλευσης (fetta = φέτα), η παρασκευή του τυριού σε άλμη από αιγοπρόβειο γάλα έχει ιστορία που πάει... πίσω όσο και τα επικά έπη. Στους αιώνες που πέρασαν, η συνταγή έμεινε σχεδόν αναλλοίωτη – αλμυρή, λευκή, κρεμώδης και καθαρά ελληνική. Και μην ακούς για άλλα τυριά. Η φέτα έχει Π.Ο.Π. (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης), και από το 2005 μόνο το ελληνικό προϊόν μπορεί να φέρει το όνομα. Οι δικαστικές μάχες με Δανούς, Γερμανούς και Σκανδιναβούς είχαν γεύση... νίκης και τυριού.
Τελικά, είναι η φέτα το αρχαιότερο τυρί του κόσμου;
Τεχνικά, άλλα τυριά μπορεί να έχουν εμφανιστεί νωρίτερα (βλ. Αίγυπτος). ΑΛΛΑ – και κρατήσου – ποιο τυρί συνεχίζει να παρασκευάζεται με τον ίδιο τρόπο, εδώ και 2.500+ χρόνια, στο ίδιο μέρος;
Μόνο η φέτα.
Ο Πολύφημος θα ένιωθε περήφανος βλέποντας τα ελληνικά ψυγεία γεμάτα φέτα, τα τουριστικά πιάτα με χωριάτικες και τους σεφ που το πασπαλίζουν πάνω σε καρπούζια και πίτσες!
