E-Daily Τα Νέα της ημέρας και ότι σου κάνει κλικ!
LOL Feed OMG Feed Retro Feed A-List Feed LGBTQI+ Feed
E-Daily

Η (πολύ) παράξενη ιστορία της κέτσαπ

Δεν είναι αυτή που νομίζετε

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 3/10/2024 | 00:43

Η (πολύ) παράξενη ιστορία της κέτσαπ
Photo by Nils B on Unsplash

Είναι ένα δυναμικό κόκκινο παρασκεύασμα. Ταυτόχρονα αλμυρό και γλυκό, με τη σωστή ποσότητα να προστίθεται δίπλα από τα αγαπημένα μας φαγητά.

Τα περισσότερα ψυγεία έχουν ένα μπουκάλι που χτυπάει με το κρότο της ανοιχτής πόρτας. Είναι ο ήρωας των αμερικανικών καρυκευμάτων: η κέτσαπ.

Στις ΗΠΑ, το 97% των νοικοκυριών αναφέρει ότι έχει ένα μπουκάλι στο τραπέζι. Πώς μια απλή σάλτσα έγινε τόσο αγαπητή στην Αμερική; Αποδεικνύεται ότι η προέλευση της κέτσαπ είναι κάθε άλλο παρά αμερικανική. Η κέτσαπ προέρχεται από την κινεζική λέξη Hokkien, kê-tsiap, το όνομα μιας σάλτσας που προέρχεται από ψάρια που έχουν υποστεί ζύμωση. Πιστεύεται ότι οι έμποροι έφεραν τη σάλτσα ψαριού από το Βιετνάμ στη νοτιοανατολική Κίνα.

Οι Βρετανοί πιθανότατα βρήκαν την κέτσαπ στη Νοτιοανατολική Ασία, επέστρεψαν στο σπίτι τους και προσπάθησαν να αναπαράγουν τη ζυμωμένη μαύρη σάλτσα. Αυτό πιθανότατα συνέβη στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα, όπως αποδεικνύεται από μια συνταγή που δημοσιεύτηκε το 1732 για το «Ketchup in Paste», από τον Richard Bradley, που ανέφερε ως προέλευση το «Bencoulin στις Ανατολικές Ινδίες».

Αλλά αυτή σίγουρα δεν ήταν η κέτσαπ που ξέρουμε σήμερα. Οι περισσότερες βρετανικές συνταγές απαιτούσαν συστατικά όπως μανιτάρια, καρύδια, στρείδια ή αντζούγιες σε μια προσπάθεια να αναπαραχθούν οι αλμυρές γεύσεις που συναντήθηκαν για πρώτη φορά στην Ασία. Η κέτσαπ με μανιτάρια των Βρετανών τελικά που επικράτησε, ήταν ακόμη και το αγαπημένο έδεσμα της Jane Austen. Αυτά η πρώιμη κέτσαπ ήταν ως επί το πλείστον σκούρα και συχνά την πρόσθεταν σε σούπες, σάλτσες, κρέας και ψάρι. Σε αυτό το σημείο της ιστορίας της, η κέτσαπ δεν είχε ένα σημαντικό συστατικό.

Εκεί μπήκε η ντομάτα. Η πρώτη γνωστή δημοσιευμένη συνταγή κέτσαπ ντομάτας εμφανίστηκε το 1812, γραμμένη από τον επιστήμονα και κηπουρό, James Mease, ο οποίος αναφέρθηκε στις ντομάτες ως «μήλα αγάπης». Η συνταγή του περιείχε πελτέ ντομάτας, μπαχαρικά και κονιάκ, αλλά δεν είχε ξύδι και ζάχαρη.

Η επιτυχία της κέτσαπ οφειλόταν εν μέρει στο ότι μπορούσε να διατηρηθεί έως και έναν χρόνο. Ωστόσο, η διατήρηση των κέτσαπ ντομάτας αποδείχθηκε πρόκληση. Δεδομένου ότι η περίοδος καλλιέργειας τομάτας ήταν σύντομη, οι κατασκευαστές κέτσαπ έπρεπε να λύσουν το πρόβλημα της συντήρησης του πελτέ ντομάτας όλο το χρόνο. Μερικοί παραγωγοί χειρίζονταν και αποθήκευαν το προϊόν τόσο άσχημα που η σάλτσα που προέκυψε περιείχε μολυσματικές ουσίες όπως βακτήρια, σπόρια, μαγιά και μούχλα, με αποτέλεσμα ο Γάλλος συγγραφέας βιβλίων μαγειρικής Pierre Blot να αποκαλεί την εμπορική κέτσαπ «βρώμικη, αποσυντεθειμένη και σάπια» το 1866.

Οι πρώτες έρευνες για την εμπορική κέτσαπ διαπίστωσαν ότι περιείχε δυνητικά επικίνδυνα επίπεδα συντηρητικών, δηλαδή λιθανθρακόπισσα, την οποία μερικές φορές την πρόσθεταν για να αποκτήσει το κόκκινο χρώμα, αλλά και βενζοϊκό νάτριο, ένα πρόσθετο που επιβραδύνει την αλλοίωση. Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα, τα βενζοϊκά θεωρούνταν ιδιαίτερα επιβλαβή για την υγεία. Στην πρώτη γραμμή του πολέμου εναντίον τους ήταν ο Δρ. Harvey Washington Wiley, ο οποίος υποστήριξε ότι η χρήση αυτών των επιβλαβών συντηρητικών ήταν περιττή εάν χρησιμοποιούνται σωστά συστατικά υψηλής ποιότητας.

Ο Wiley συνεργάστηκε με έναν άνδρα από το Πίτσμπουργκ ονόματι Henry J. Heinz, ο οποίος είχε αρχίσει να παράγει κέτσαπ το 1876. Ο Heinz ήταν επίσης πεπεισμένος ότι οι Αμερικανοί καταναλωτές δεν ήθελαν χημικά στην κέτσαπ τους. Σε απάντηση στη διαμάχη για το βενζοϊκό, ο Heinz ανέπτυξε μια συνταγή που χρησιμοποίησε ώριμες, κόκκινες ντομάτες, οι οποίες έχουν περισσότερο από το φυσικό συντηρητικό που ονομάζεται πηκτίνη από τα υπολείμματα άλλων κατασκευαστών, και αύξησε δραματικά την ποσότητα του ξιδιού για να μειώσει τον κίνδυνο αλλοίωσης. Η εταιρεία Heinz άρχισε να παράγει κέτσαπ χωρίς συντηρητικά και σύντομα κυριάρχησε στην αγορά. Το 1905, η εταιρεία είχε πουλήσει πέντε εκατομμύρια μπουκάλια κέτσαπ.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η γυναίκα που άλλαξε τους Ολυμπιακούς Αγώνες – Της είπαν ότι δεν ανήκει στον αθλητισμό

E-Daily 3.Left 03.06.2026
Η Αλις Κόουτσμαν έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα με χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο, νικώντας τον ρατσισμό, τις απαγορεύσεις και μια κοινωνία που αρνούνταν να δει γυναίκες στον αθλητισμό

Ο δημιουργός του Πίτερ Παν και το τραύμα που τον στοίχειωσε για πάντα – Η ιστορία που σχεδόν κανείς δεν ξέρει

E-Daily 3.Left 03.06.2026
Ο Τζέιμς Μάθιου Μπάρι έχασε τον αδελφό του όταν ήταν μόλις έξι χρονών και μεταμόρφωσε εκείνο τον πόνο σε ένα από τα πιο αγαπητά λογοτεχνικά έργα όλων των εποχών. Η μεγαλύτερη όμως πράξη του ήρθε πολλά χρόνια μετά.

Το Βατικανό έκρυβε ένα μυστικό 400 χρόνων και το ΑI κατάφερε να το διαβάσει

E-Daily 3.Left 03.06.2026
Ένα χειρόγραφο 400 ετών «μίλησε» ξανά χάρη στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Explainer: Για ποιον λόγο η Google θέλει να γεμίσει την Αμερική... με κουνούπια;

E-Daily 3.Left 03.06.2026
Στόχος η αντιμετώπιση επικίνδυνων ασθενειών

Έπεσε θύμα του πλαστικού της και τώρα πρέπει να πληρώσει κιόλας!

E-Daily 3.Left 03.06.2026
Η Κινέζα δεν μπορεί να κλείσει τα μάτια της μετά από την αποτυχημένη πλαστική

Γιατί οι ΗΠΑ απαγόρευσαν στους δημοσιογράφους να μπάινουν στο Πεντάγωνο;

E-Daily 3.Left 03.06.2026
Ένας «πόλεμος» με τα ΜΜΕ που κρατάει μήνες

Κανείς δεν είχε μελετήσει αυτό το θέμα στο Διάστημα μέχρι σήμερα – Δύο νεαρές γυναίκες αλλάζουν τα δεδομένα

E-Daily 3.Left Χτες
Ένα τεράστιο κενό στην επιστήμη πάει επιτέλους να κλείσει – Και συμβαίνει πάνω από τη γη

Explainer: Θα μας πάρει το ΑΙ τις δουλειές; O CEO της OpenAI άλλαξε γνώμη

Νέα Εποχή Χτες
Ο Σαμ Αλτμαν πήρε πίσω την πρόβλεψη-σοκ για την AI – Τι συμβαίνει πραγματικά με τις δουλειές

Το ακριβότερο υλικό στον κόσμο κοστίζει περισσότερο κι από ολόκληρες χώρες

E-Daily 3.Left Προχτές
Χρυσός και πλατίνα είναι μόνο η αρχή - μερικά υλικά κοστίζουν δισεκατομμύρια ή και τρισεκατομμύρια δολάρια ανά γραμμάριο

Ο παράξενος όρος που υπάρχει στη Σκωτία για να χτιστεί ένα καινούργιο κτίριο

E-Daily 3.Left Προχτές
Κάνοντας χώρο για την άγρια ζωή στις πόλεις μας