E-Daily Τα Νέα της ημέρας και ότι σου κάνει κλικ!
LOL Feed OMG Feed Retro Feed A-List Feed LGBTQI+ Feed
E-Daily

Ο συγγραφέας που προειδοποίησε πρώτος για την εξέλιξη των μηχανών

Ο συγγραφέας που καθιέρωσε τον όρο «ρομπότ»

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Δημοσίευση 15/11/2023 | 07:34

Ο συγγραφέας που προειδοποίησε πρώτος για την εξέλιξη των μηχανών
Collage

Παρόλο που ήταν ο Όμηρος που πρωτοέγραψε για μηχανές που μοιάζουν με ανθρώπους πριν από 3.000 χρόνια, η λέξη «ρομπότ» δεν υπήρχε μέχρι τον 20ο αιώνα ώσπου ένας συγγραφέας από την Τσεχία, σκέφτηκε μια ιστορία.

Ο Τσέχος θεατρικος συγγραφέας Καρελ Τσαπεκ, του οποίου το έργο του 1920 R.U.R. ή Rossum`s Universal Robots ήταν παγκόσμια επιτυχία περιέγραψε μηχανές που εργάζονται καταναγκαστικά και στην ιστορία μάλιστα τα ρομπότ βαριούνται να τα εκμεταλλεύονται, έτσι σηκώνονται και σκοτώνουν τους ανθρώπους. 

Το έργο του κοινώς, ήταν ένα επίκαιρο μήνυμα για τον κίνδυνο του μηχανοποιημένου πολιτισμού. 

Τα "Ρομπότ" (R.U.R.) τα εμπνεύστηκε από ένα εβραϊκό μύθο για ένα μηχανικό άνθρωπο (γκόλεμ) στη μεσαιωνική Πράγα. Φαντάστηκε ένα κόσμο μηχανοποιημένο, όπου κάθε δουλειά γίνεται από ανθρώπους-μηχανές.

Τους τεχνητούς αυτούς ανθρώπους τους ονόμασε "ρομπότ". Πώς συνέλαβε ο συγγραφεας τη λέξη ρομπότ; Απο την τσεχική/σλαβική λέξη robota (που σημαίνει «(σκληρή) δουλειά» όχι μόνο στα Τσεχικά, αλλά επίσης στις άλλες σλαβικές γλώσσες όπως τα βουλγαρικά, τα σλοβακικά, τα ρωσικά, τα σερβικά, τα πολωνικά και τα ουκρανικά), η οποία προέρχεται από τη λέξη rab (που σημαίνει «σκλάβος»).

Η λέξη robota καθιερώθηκε διεθνώς, όταν το έργο ανέβηκε για πρώτη φορά στο Εθνικό Θέατρο της Πράγας το 1921.

Στο δεύτερο μισό της ζωής του, ο Τσαπεκ έγινε δεινός αντιφασίστας και αντικομμουνιστής ομως όταν ήταν νέος τον απασχολούσαν οι δύσκολες συνθήκες των εργατών στο εργοστάσιο και η βάναυση συμπεριφορά των διευθυντών τους από τότε που έγραψε την ιστορία System, μαζί με τον αδελφό του Γιοσεφ, που δημοσιεύτηκε το 1918.

Η ανάμνηση των απεργών εργατών κλωστοϋφαντουργίας στην πόλη που μεγάλωσε, τους οποίους είχε δει, βλέποντας την πορεία τους στην πόλη, και η γνώση της τότε πρόσφατα εισαγόμενης μαζικής παραγωγής έγιναν η έμπνευσή του.

Στο System, οι αδελφοί Τσαπεκ περιέγραψαν τη δράση ενός άπληστου ιδιοκτήτη εργοστασίου που προσπάθησε να απασχολήσει εργάτες χωρίς ανθρώπινες ανάγκες, ιδέες και συναισθήματα, καθαρά για να χρησιμοποιηθούν ως μηχανές εργασίας για να επιτύχουν τα πιο αποτελεσματικά μέσα παραγωγής.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Ποια ελληνική λέξη χρησιμοποιείται σχεδόν ίδια σε 13 χώρες;

E-Daily 1.Hero 21.06.2026
Μια έκφραση οικεία σε κάθε ελληνικό σπίτι αποδεικνύεται να είναι κοινή σε δεκάδες γλώσσες - με ρίζες που φτάνουν στην αρχαιότητα

Πώς οι νέοι στη Νότια Κορέα αγοράζουν... χωρίς να πληρώνουν και το ίντερνετ διχάζεται

E-Daily 1.Hero 21.06.2026
Προσθέτουν προϊόντα στο καλάθι, κάνουν παραγγελία και δεν πληρώνουν ποτέ

Γιατί η Λισαβόνα χαλάρωσε τους περιορισμούς στα Airbnb

E-Daily 3.Left 21.06.2026
Η αλλαγή στρατηγικής της πόλης

Το λάθος που τον τελείωσε: Η επιστολή που πρόδωσε έναν μυστικό δολοφόνο δεκαετιών

E-Daily 3.Left 21.06.2026
Πώς ο Ρόμπερτ Ντερστ αποκάλυψε μόνος του τα εγκλήματά το

Το εκπληκτικό διαμέρισμα του Jon Bon Jovi

E-Daily 3.Left 21.06.2026
Ο ροκ σταρ πουλάει το διαμέρισμα του στο Γκρίνουιτς Βίλατζ για 22 εκατομμύρια δολάρια

Ο καύσωνας που γέμισε τα νεκροταφεία της Ελλάδος

E-Daily 3.Left 21.06.2026
Όσοι το έζησαν παραλύουν και μόνο στην ανάμνηση

Gia, το πιο αισθησιακό μοντέλο της showbiz που πέθανε άδοξα

Πρόσωπα 21.06.2026
Η σύντομη και ταραχώδης ζωή της - Πέθανε από AIDS

Ροζ, ματωμένο και άλλα: Γιατί δίνουμε ονόματα στα φεγγάρια;

E-Daily 3.Left Χτες
Το φεγγάρι δεν αλλάζει χρώμα – αλλά σίγουρα αλλάζει όνομα

Ο πιο «ενοχλητικός» ζωγράφος: Όταν η απομόνωση, η αρρώστια και οι κρίσεις γεννούν έργα που σοκάρουν

E-Daily 3.Left Χτες
Από τους εφιάλτες τουμέχρι τη φρίκη του πολέμου – η τέχνη που δεν μπορεί να ειπωθεί με λόγια

Jasveen Sangha: Η «βασίλισσα της κεταμίνης» που συγκλόνισε το Χόλιγουντ

E-Daily 3.Left Χτες
Η γυναίκα που βρέθηκε στο επίκεντρο του θανάτου του Matthew Perry