E-Daily Τα Νέα της ημέρας και ότι σου κάνει κλικ!
LOL Feed OMG Feed Retro Feed A-List Feed LGBTQI+ Feed
E-Daily

Από πού βγήκε το όνομα της ιστορικής περιοχής της Αθήνας, Ψυρρή και άλλες ιστορίες

Τι ήταν οι κουτσαβάκηδες

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Δημοσίευση 10/1/2022 | 14:52

Από πού βγήκε το όνομα της ιστορικής περιοχής της Αθήνας, Ψυρρή και άλλες ιστορίες
αρχειου

H περιοχή του Ψυρρή έχει το δικό της χαρακτήρα και έχει γίνει από τη δεκαετία του '90 κι έπειτα συνώνυμο της διασκέδασης.

Πρώτη αναφορά στο όνομα της συνοικίας έγινε από τον Γάλλο γιατρό, σε ένα βιβλίο του με τίτλο: “Ταξίδι σε Ιταλία, Δαλματία, Ελλάδα και Ανατολή” το οποίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1678 και παρουσίαζε το ένα από τις οκτώ πιο φημισμένες συνοικίες της Αθήνας.

Πώς όμως βγήκε αυτό το όνομα; Ετυμολογικά η προέλευση της ονομασίας Ψυρρή, η οποία όμως δεν έχει εξακριβωθεί, θα προήλθε από το όνομα ψύρα ή αλλιώς ψυρίη.

Μια άλλη επίσης εκδοχή της ονομασίας, που ίσως είναι και η πιθανότερη, αναφέρει, πως η ονομασία της συνοικίας προέρχεται πιθανότατα από τη λέξη ψυρρής, που στην νεοελληνική σημαίνει Ψαριανός, με προέλευση από τις παλαιότερες ονομασίες της νήσου των Ψαρών. Η πλατεία του Ψυρρή λέγεται πλατεία Ηρώων από τα ονόματα των οδών που καταλήγουν σ' αυτή. Στην παλιά Αθήνα, προπολεμικά, η ονομασία αυτή αποδίδονταν σκωπτικά στους "ήρωες", εννοώντας τους κουτσαβάκηδες, της εποχής, που συγκεντρώνονταν σ' αυτή. Και ήρθε η ώρα να πούμε λοιπόν τι ήταν οι κουτσαβάκηδες.

Κουτσαβάκη έλεγαν τον μάγκα - εκεί λοιπόν ζούσαν διάφοροι μάγκες μέσα στην παρανομία, ληστεύοντας και πολλές φορές δολοφονούσαν εμπόρους με αποτέλεσμα να δημιουργούν μεγάλο φόβο στους περαστικούς. Και γιατί είχαν αυτό το όνομα; H λέξη προέρχεται εκ του «κουτσά» και το «βαίνω», δηλαδή περπατώ σαν κουτσός,κι αυτό γιατί περπατούσαν μάγκικα, στραβά, αργά χαμηλώνοντας εναλλάξ τους ώμους τους και το πόδι, γυρνώντας ομοίως ελαφρά κατά πλευρά, το κεφάλι! «Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα» έλεγε τα κουτσαβάκια, ο Νίκος Τσιφόρος.

Το σοβαρότερο περιστατικό συνέβη την Ανάσταση του 1847 όταν κάτοικοι της περιοχής προκάλεσαν καταστροφές στο σπίτι του Ισπανοεβραίου τυχοδιώκτη Δαυίδ Πατσίφικο επειδή πρόσβαλε το έθιμο της περιφοράς του Επιταφίου μετά το οποίο ακολουθούσε τότε το κάψιμο του Ιούδα ή κάψιμο του Εβραίου δηλ. η καύση αχυρένιου ομοιώματος του Ιούδα.

Τελικά η δράση των κουτσαβάκηδων σταμάτησε το 1893, όταν ο τότε αστυνομικός διευθυντής Αθηνών-Πειραιώς Δημήτριος Μπαϊρακτάρης μέσα σε έναν μήνα κατάφερε να συλλάβει τους κακοποιούς της περιοχής.

Υπάρχει και άλλη μια εκδοχή, αυτή του αθηναιογράφου Κώστα Γ. Καζαντζή-Ζαμανίκου: “Άλλη μεγάλη συνοικία της Αθήνας έχει το κακόηχο όνομα Ψυρρή, όπου, τα παλαιότερα ιδίως χρόνια, εσύχναζαν οι κουτσαβάκηδες της εποχής. Το όνομα δεν προήλθε από κανέναν χαρακτηριστικό τύπο μάγκα, όπως θα μπορούσε να υποθέση κανείς. Αντίθετα το όνομα Ψυρρής φαίνεται ότι μάλλον ήταν παρεπώνυμο ενός περίφημου φεουδάρχου και δεινού οικοπεδοφάγου της παληάς Αθήνας. Αυτός λοιπόν ο Ψυρρής, χωρίς τίτλους και χωρίς κανένα δικαίωμα, “με το παλληκαριάτικο” κατέλαβε εκείνη την περιφέρεια και έγινε ιδιοκτήτης της. Ωστόσο, η ιστορία των Αθηνών δεν διέσωσε το πραγματικό όνομα του Ψυρρή” (Τα Αθηναϊκά, τ.10).

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Σπουδές στο Hogwarts; Κι όμως, γίνεται! Πανεπιστήμιο λάνσαρε μεταπτυχιακό στη μαγεία και τον αποκρυφισμό

E-Daily 3.Left 05.05.2026
Χωρίς ραβδιά και ξόρκια, αλλά με ιστορία, πολιτισμό και σύγχρονη σκέψη, το νέο πρόγραμμα σπουδών έχει ήδη τραβήξει τα βλέμματα

Το θαύμα έγινε: Η νεοφώτιστη που πήρε με... άνεση το πρωτάθλημα Ελβετίας

E-Daily 3.Left 05.05.2026
Ένα ιστορικό κατόρθωμα στα χνάρια της Νότιγχαμ και του Ρεχάγκελ

ChatGPT ‑ Ιστορίες ανθρώπων που βυθίστηκαν σε μια ψηφιακή πραγματικότητα χωρίς επιστροφή

E-Daily 3.Left 05.05.2026
Όταν το ChatGPT σου βάζει ιδέες που δεν φεύγουν

Youtuber πηγε στο πιο επικίνδυνο νησί του κόσμου: Πώς βγήκε ζωντανός

E-Daily 3.Left 05.05.2026
Η πραγματικότητα δεν εξελίχθηκε όπως περίμεναν όλοι

Mandela Effect: Το φαινόμενο που κάνει χιλιάδες ανθρώπους να θυμούνται πράγματα που δε συνέβησαν ποτέ

E-Daily 3.Left Χτες
Από τον Νέλσον Μαντέλα μέχρι τον Monopoly Man, οι ψεύτικες αναμνήσεις που μοιράζονται εκατομμύρια άνθρωποι προκαλούν απορία και συζήτηση

Η «χρυσή» αγορά των 2,5 δισ. ευρώ στην Ελλάδα που εκτοξεύεται χρόνο με τον χρόνο

E-Daily 3.Left Χτες
Οχι μόνο προορισμός διακοπών, αλλά τόπος όπου ξεκινούν νέες ιστορίες ζωής.

Εxplainer: Γιατί τα ρούχα γίνονται πιο ακριβά; Η απάντηση είναι… γεωπολιτική

E-Daily 3.Left Χτες
Ο πόλεμος Ιράν - ΗΠΑ δίνει... κλωτσιά στη μόδα: Tι σημαίνει αυτό για τις αγορές

Καιάδας: Το μυθικό βάραθρο της Σπάρτης υπάρχει στ’ αλήθεια και βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα από την πόλη

E-Daily 3.Left Προχτές
Το σημείο που πέρασε στην ιστορία ως τόπος τιμωρίας και θρύλων συνεχίζει να προκαλεί δέος στη Λακωνία