E-Daily Τα Νέα της ημέρας και ότι σου κάνει κλικ!
LOL Feed OMG Feed Retro Feed A-List Feed LGBTQI+ Feed
E-Daily

Από πού βγήκε το όνομα της ιστορικής περιοχής της Αθήνας, Ψυρρή και άλλες ιστορίες

Τι ήταν οι κουτσαβάκηδες

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Δημοσίευση 10/1/2022 | 14:52

Από πού βγήκε το όνομα της ιστορικής περιοχής της Αθήνας, Ψυρρή και άλλες ιστορίες
αρχειου

H περιοχή του Ψυρρή έχει το δικό της χαρακτήρα και έχει γίνει από τη δεκαετία του '90 κι έπειτα συνώνυμο της διασκέδασης.

Πρώτη αναφορά στο όνομα της συνοικίας έγινε από τον Γάλλο γιατρό, σε ένα βιβλίο του με τίτλο: “Ταξίδι σε Ιταλία, Δαλματία, Ελλάδα και Ανατολή” το οποίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1678 και παρουσίαζε το ένα από τις οκτώ πιο φημισμένες συνοικίες της Αθήνας.

Πώς όμως βγήκε αυτό το όνομα; Ετυμολογικά η προέλευση της ονομασίας Ψυρρή, η οποία όμως δεν έχει εξακριβωθεί, θα προήλθε από το όνομα ψύρα ή αλλιώς ψυρίη.

Μια άλλη επίσης εκδοχή της ονομασίας, που ίσως είναι και η πιθανότερη, αναφέρει, πως η ονομασία της συνοικίας προέρχεται πιθανότατα από τη λέξη ψυρρής, που στην νεοελληνική σημαίνει Ψαριανός, με προέλευση από τις παλαιότερες ονομασίες της νήσου των Ψαρών. Η πλατεία του Ψυρρή λέγεται πλατεία Ηρώων από τα ονόματα των οδών που καταλήγουν σ' αυτή. Στην παλιά Αθήνα, προπολεμικά, η ονομασία αυτή αποδίδονταν σκωπτικά στους "ήρωες", εννοώντας τους κουτσαβάκηδες, της εποχής, που συγκεντρώνονταν σ' αυτή. Και ήρθε η ώρα να πούμε λοιπόν τι ήταν οι κουτσαβάκηδες.

Κουτσαβάκη έλεγαν τον μάγκα - εκεί λοιπόν ζούσαν διάφοροι μάγκες μέσα στην παρανομία, ληστεύοντας και πολλές φορές δολοφονούσαν εμπόρους με αποτέλεσμα να δημιουργούν μεγάλο φόβο στους περαστικούς. Και γιατί είχαν αυτό το όνομα; H λέξη προέρχεται εκ του «κουτσά» και το «βαίνω», δηλαδή περπατώ σαν κουτσός,κι αυτό γιατί περπατούσαν μάγκικα, στραβά, αργά χαμηλώνοντας εναλλάξ τους ώμους τους και το πόδι, γυρνώντας ομοίως ελαφρά κατά πλευρά, το κεφάλι! «Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα» έλεγε τα κουτσαβάκια, ο Νίκος Τσιφόρος.

Το σοβαρότερο περιστατικό συνέβη την Ανάσταση του 1847 όταν κάτοικοι της περιοχής προκάλεσαν καταστροφές στο σπίτι του Ισπανοεβραίου τυχοδιώκτη Δαυίδ Πατσίφικο επειδή πρόσβαλε το έθιμο της περιφοράς του Επιταφίου μετά το οποίο ακολουθούσε τότε το κάψιμο του Ιούδα ή κάψιμο του Εβραίου δηλ. η καύση αχυρένιου ομοιώματος του Ιούδα.

Τελικά η δράση των κουτσαβάκηδων σταμάτησε το 1893, όταν ο τότε αστυνομικός διευθυντής Αθηνών-Πειραιώς Δημήτριος Μπαϊρακτάρης μέσα σε έναν μήνα κατάφερε να συλλάβει τους κακοποιούς της περιοχής.

Υπάρχει και άλλη μια εκδοχή, αυτή του αθηναιογράφου Κώστα Γ. Καζαντζή-Ζαμανίκου: “Άλλη μεγάλη συνοικία της Αθήνας έχει το κακόηχο όνομα Ψυρρή, όπου, τα παλαιότερα ιδίως χρόνια, εσύχναζαν οι κουτσαβάκηδες της εποχής. Το όνομα δεν προήλθε από κανέναν χαρακτηριστικό τύπο μάγκα, όπως θα μπορούσε να υποθέση κανείς. Αντίθετα το όνομα Ψυρρής φαίνεται ότι μάλλον ήταν παρεπώνυμο ενός περίφημου φεουδάρχου και δεινού οικοπεδοφάγου της παληάς Αθήνας. Αυτός λοιπόν ο Ψυρρής, χωρίς τίτλους και χωρίς κανένα δικαίωμα, “με το παλληκαριάτικο” κατέλαβε εκείνη την περιφέρεια και έγινε ιδιοκτήτης της. Ωστόσο, η ιστορία των Αθηνών δεν διέσωσε το πραγματικό όνομα του Ψυρρή” (Τα Αθηναϊκά, τ.10).

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

5 απόπειρες δολοφονίας εναντίον γαλαζοαίματων που σόκαραν τον κόσμο

Ιστορικά 20.03.2026
Aποδεικνύουν ότι η απόσταση από την αποθέωση μέχρι τον θάνατο είναι συχνά μερικά εκατοστά ή η ψυχραιμία ενός δευτερολέπτου

Explainer: Γιατί τα δεδομένα έγιναν πιο σημαντικά από το πετρέλαιο

Stories 20.03.2026
Οι νέοι αγωγοί δεν κουβαλάνε πετρέλαιο – κουβαλάνε internet

Τα «Τέμπη» του 1968 – Ο άγνωστος που τράβηξε τον μοχλό και το σήμα που δεν είδε κανείς

Ιστορικά 20.03.2026
Μια τραγωδία με 34 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες αποκαλύπτει πώς ένα μοιραίο λάθος και μια αλυσίδα παραλείψεων οδήγησαν σε μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες των ελληνικών σιδηροδρόμων

Χαμένο για 100 χρόνια: Το φιλμ που προέβλεψε τη σύγκρουση ανθρώπου‑μηχανής

Stories 20.03.2026
Το πρώτο ρομπότ στον κινηματογράφο εμφανίστηκε το 1897

Πως οι ίδιες οι ΗΠΑ διέψευσαν το αφήγημα Τραμπ για την επίθεση στο Ιράν

Stories 20.03.2026
Η «σιωπηλή» παραδοχή της διευθύντριας της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών

Το μυστηριώδες φυλαχτό Έλληνα στο ρωμαϊκό Λονδίνο: Η προσευχή που γράφτηκε για να σταματήσει μια θανατηφόρα πανδημία

Stories 20.03.2026
Το μυστηριώδες φυλαχτό Έλληνα στο ρωμαϊκό Λονδίνο: Η προσευχή που γράφτηκε για να σταματήσει μια θανατηφόρα πανδημία

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τη δουλειά – αλλά μήπως αφήνει τις γυναίκες πίσω;

Νέα Εποχή Χτες
Η νέα ευκαιρία για τις γυναίκες ή μια ακόμη ανισότητα;

Η πραγματική σχέση των γυναικών της αρχαιότητας με τη σeξουαλικότητα

Ιστορικά Χτες
Η επανάσταση του κρεβατιού και οι κρυφές συμβουλές

Bill Gates : Τα τρια επαγγέλματα που δεν θα χάσουν τη δουλειά τους από την ΑΙ

Νέα Εποχή Χτες
Ακόμα και σήμερα, οι απόψεις του Γκέιτς για την τεχνολογία θεωρούνται «ευαγγέλιο»