Η Μεσόγειος αλλάζει και μαζί της αλλάζει και ο τρόπος που πρέπει να τη βλέπουμε. Η κλιματική κρίση, η υπερθέρμανση της θάλασσας, η ανθρώπινη πίεση και η υπεραλίευση έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον πιο ευάλωτο, πιο πιεσμένο και λιγότερο ισορροπημένο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η θάλασσα έγινε ξαφνικά επικίνδυνη. Σημαίνει ότι πρέπει να μάθουμε να την καταλαβαίνουμε καλύτερα.
Όπως εξηγεί η Ηρώ Τσαρμποπούλου-Φωκιανού από την Greenpeace, η Μεσόγειος είναι μία από τις πιο επιβαρυμένες θάλασσες στον κόσμο. Η θερμοκρασία της ανεβαίνει με γρήγορο ρυθμό, τα οικοσυστήματα πιέζονται και η θαλάσσια ζωή επηρεάζεται. Η υπεραλίευση είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα: «Παίρνουμε από τη θάλασσα περισσότερα ψάρια απ’ όσα μπορεί να ξαναδημιουργήσει», εξηγεί με απλά λόγια.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για καρχαρίες, μωβ μέδουσες και λαγοκέφαλους συχνά γίνεται με όρους πανικού. Κι όμως, τα στοιχεία δεν δείχνουν ότι οι καρχαρίες πλησιάζουν περισσότερο τους ανθρώπους ή ότι η θάλασσα έγινε πιο απειλητική. Αυτό που έχει αλλάξει είναι ότι όλοι έχουμε ένα κινητό στο χέρι και κάθε εικόνα γίνεται αμέσως viral. Οι καρχαρίες ζουν εκατομμύρια χρόνια στις ελληνικές θάλασσες και, όπως όλα τα άγρια ζώα, χρειάζονται σεβασμό, όχι υστερία.
Το ίδιο ισχύει και για τις μέδουσες. Υπήρχαν πάντα στη Μεσόγειο. Το ζήτημα δεν είναι η παρουσία τους, αλλά οι μεταβολές στους πληθυσμούς τους, που συνδέονται με την κλιματική κρίση και την υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Ο λαγοκέφαλος, από την άλλη, είναι επικίνδυνος κυρίως αν καταναλωθεί, καθώς πρόκειται για τοξικό είδος. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι αποτελεί απειλή για τους λουόμενους.
Το πιο απλό συμπέρασμα είναι ίσως και το πιο δύσκολο να αποδεχθούμε: η θάλασσα δεν είναι πισίνα. Όταν μπαίνουμε σε αυτήν, μπαίνουμε στο φυσικό περιβάλλον άλλων ειδών. Εμείς είμαστε οι επισκέπτες.
Από τα jet ski και τον θόρυβο μέχρι τα πλαστικά, τις ομπρέλες και τα beach bars σε ευαίσθητες περιοχές, η ανθρώπινη παρουσία αφήνει έντονο αποτύπωμα. Και αν θέλουμε να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε τη θάλασσα που αγαπάμε, πρέπει πρώτα να σταματήσουμε να τη θεωρούμε δεδομένη.
