Αν ο Miles Davis δεν υπήρχε, τότε η Jazz θα ήταν διαφορετική. Αυτό δεν είναι διαπραγματεύσιμο. Όταν έπιασε για πρώτη φορά την τρομπέτα στα χέρια του, μια καρμική σχέση γεννήθηκε, ενώ όταν στα 18 του άκουσε πρώτη φορά τον Charlie Parker και τον Dizzie Gillespie, τότε ήταν σίγουρος πλέον πως δεν θα γίνει γιατρός. Ευτυχώς για την μουσική.

Γεννήθηκε στις 26 Μαΐου του 1926 στην πολιτεία του Ιλινόις. Όταν αποφάσισε πως θα ασχοληθεί με την μουσική έφυγε για την Νέα Υόρκη, το κέντρο της Bebop εκείνη την εποχή. Πήρε μια θέση στην καλύτερη σχολή μουσικής του κόσμου, την Julliard, μια θέση που λογικά η μοίρα του την είχε κρατήσει άδεια, για να τον περιμένει.

Το διαφορετικό τότε ήταν και επαναστατικό. Και όχι επικίνδυνο, όπως πολλοί το βλέπουν σήμερα.Φάνηκε όμως πως η μοίρα δεν ήταν κάτι που ο Miles Davis λογάριαζε. Γιατί αυτό που ήθελε να φτιάξει ήταν πάνω από αυτήν. Προτίμησε να παίζει για το κοινό, τους ανθρώπους που είχαν ανάγκη την Jazz για να αντέξουν την καθημερινότητά τους. Που την είχαν ανάγκη για να ξεχαστούν, να ζήσουν για λίγες αληθινές στιγμές μέσα από τις χαοτικές νότες της...

Αυτό τους το προσέφερε ο Miles Davis σε σοκάκια, σε μικρά κλαμπ και σε μοναχικούς δρόμους που έψαχναν μια στιγμή ευτυχίας. Δεν φοβήθηκε ποτέ τον πειραματισμό, ούτε και την πρωτοπορία. Και επιβραβεύτηκε για αυτό. Γιατί οι τολμηρές καινοτομίες του δεν βρήκαν μπροστά τους δυσπιστία. Το διαφορετικό τότε ήταν και επαναστατικό. Και όχι επικίνδυνο, όπως πολλοί το βλέπουν σήμερα.

Ήμασταν κάτι σαν επιστήμονες του ήχου» περιγράφει ο ίδιος στην αυτοβιογραφία του. «Και η πόρτα να έτριζε μπορούσαμε να πούμε ακριβώς τι νότα ήταν ο ήχος». Μαζί με τον Charlie Parker σημάδεψαν την Bebop της δεκαετίας του ’40. Ο τρομπετίστας γύριζε από εδώ και από εκεί, προσφέροντας την ψυχή του. Και ένας άνθρωπος που δίνει τόσο απλόχερα την ψυχή του, μπορεί και να την χάσει.

Οι φίλοι του δεν μπορούσαν να βοηθήσουν. Ήταν κι εκείνοι εθισμένοι.Το 1949 θα βρεθεί ξανά στο αγαπημένο του Παρίσι. Εκείνη την περίοδο το Παρίσι πρόσφερε πολλά περισσότερα π’ ότι η γενέτειρά του στους αφροαμερικάνους μουσικούς. Αισθανόταν λίγο πιο ελεύθερος εκεί. Θα κάνει μια σχέση με την πανέμορφη Γαλλίδα ηθοποιό Juliette Gréco. Ο έρωτάς του είναι σχεδόν ολοκληρωτικός. Όταν όμως χωρίζει και επιστρέφει στις ΗΠΑ, έχει ήδη κατάθλιψη. Οι κριτικοί τον βάζουν στην γωνία. Μια ακόμα σχέση με μια συμμαθήτριά του που θα καταλήξει σε δυο παιδιά και στην αποτυχία, θα τον βυθίσει ακόμα περισσότερο στις δυσοίωνες σκέψεις του. Τότε είναι που ο Miles Davis θα εθιστεί στην ηρωίνη.

Τα «Heroin Years» ξεκινούν. Παρόλη την δημιουργικότητα του, που αυξήθηκε εκείνη την περίοδο, ο Miles Davis δεν ήταν ο ίδιος πάνω στην σκηνή. Οι φίλοι του δεν μπορούσαν να βοηθήσουν. Ήταν κι εκείνοι εθισμένοι. Σε πολλές εμφανίσεις του δεν μπορούσε καν να παίξει. Στο Λος Άντζελες πριν από μια συναυλία συνελήφθη για κατοχή. Αποφάσισε πως δεν θα την αφήσει να του χαλάσει την πιο σημαντική σχέση που είχε στην ζωή του. Αυτή με την μουσική.

Έκανε τα πάντα να απεξαρτηθεί. Κάποια στιγμή γύρισε στο πατρικό του και κλειδώθηκε στο δωμάτιο, ουρλιάζοντας από το στερητικό σύνδρομο. Από τότε, γύρω στο 1955, με εξαίρεση ένα μικρό διάστημα στο Detroit, ο τρομπετίστας άφησε πίσω του την περιπέτεια των ναρκωτικών. Και επανήλθε δριμύτερος. Οι δίσκοι που ακολούθησαν όπως το «Miles Ahead» (ωραίο λογοπαίγνιο), το «Kind of Blue» και το «Sketches of Spain», όπως έγραψε ένας μελετητής του μεταγενέστερα, ήταν δίσκοι που «χωρίς αυτούς, ο κόσμος θα ήταν πιο θλιβερός».

Άλλωστε είχε ήδη ορκιστεί αιώνια πίστη σε κάποιαν άλλη...

Παντρεύτηκε την Frances Taylor, που για μια δεκαετία έγινε η μούσα του. Όταν χώρισε παντρεύτηκε σχεδόν αμέσως το 23χρονο μοντέλο και συνθέτη Betty Mabry. Ο γάμος τους κράτησε μόλις έναν χρόνο. Όμως και αυτή φαίνεται πως του έδωσε έμπνευση. Γιατί την δεκαετία του ’70, συνέχισε τους πειραματισμούς και κατέληξε μαζί τους στην «fusion», μια πανέμορφη μίξη Jazz και Rock. Στην καριέρα του συνεργάστηκε με διάφορους μουσικούς τιτάνες της Jazz , όπως ο Charles Mingus, o Charlie Parker, o John Coltrane κ.α.

Το 1981 ξαναπαντρεύτηκε με την ηθοποιό Cicely Tyson. Όμως ούτε αυτός ο γάμος κράτησε (χώρισε το 1989). Φαίνεται πως ο Miles Davis έβρισκε στις γυναίκες έμπνευση. Όταν αυτή η έμπνευση τελείωνε, τότε προχωρούσε στην αναζήτηση της επόμενης. Άλλωστε είχε ήδη ορκιστεί αιώνια πίστη σε κάποιαν άλλη...

Ο τελευταίος του δίσκος, όσο βρισκόταν εν ζωή, κυκλοφόρησε τον Μάιο του 1989, με τίτλο «Aura». Δυο χρόνια μετά, στις 28 Σεπτεμβρίου του 1991, μόνος του σε ένα νοσοκομείο της Santa Monica, αφήσε την τελευταία του πνοή, αφού βρισκόταν για αρκετές μέρες σε κώμα. Ήταν 65 ετών.

Ο «μάγος» της τρομπέτας και της Jazz, δεν μπορούσε να αποφύγει μια αλήθεια που άρχισε να προδιαγράφεται όταν άρχισε να πειραματίζεται με την τρομπέτα. Ότι θα γίνει θρύλος. Και όπως το δηλώνει και ο τίτλος του δίσκου του, βρισκόταν πάντα «miles ahead»...

Πέτρος Καλογεράς