Η μικροβιακή αντοχή στην Ελλάδα μεγαλώνει, προειδοποιεί η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων: οι βακτηριαιμίες από ανθεκτική Escherichia coli υπερδιπλασιάστηκαν από το 2019, με αύξηση 109%.
Το βακτήριο πίσω από το 109% είναι η Escherichia coli ανθεκτική στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς. Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων (ΕΕΛ), οι βακτηριαιμίες που προκαλεί υπερδιπλασιάστηκαν το 2024 σε σχέση με το 2019, και αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία της νέας της προειδοποίησης για τη μικροβιακή αντοχή.
Η εικόνα επιβαρύνεται από τη Klebsiella pneumoniae ανθεκτική στις καρβαπενέμες, της οποίας οι βακτηριαιμίες εμφανίζονται στη χώρα μας με περίπου τετραπλάσια συχνότητα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η ΕΕΛ μιλά για «ιδιαίτερα ανησυχητική πραγματικότητα».
Τι δείχνουν τα στοιχεία του ECDC για τη μικροβιακή αντοχή στην Ελλάδα
Τα τελευταία διαθέσιμα συγκρίσιμα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) αφορούν το 2024. Για την Klebsiella pneumoniae καταγράφονται 14,89 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους στην Ελλάδα, έναντι 3,51 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η επίπτωση αυτών των λοιμώξεων αυξήθηκε κατά 14,1% σε σχέση με το 2019, ενώ οι ευρωπαϊκοί στόχοι προβλέπουν μείωση.
Η ΕΕΛ χαρακτηρίζει «απαράδεκτα υψηλή», και με αυξητικές τάσεις, τη θνητότητα που αποδίδεται σε λοιμώξεις από πολυανθεκτικά μικρόβια. Παράλληλα, η συνολική κατανάλωση αντιβιοτικών παραμένει από τις υψηλότερες στην ΕΕ: 29,9 καθορισμένες ημερήσιες δόσεις ανά 1.000 κατοίκους, με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στις 20,3.
Γιατί η μικροβιακή αντοχή αφορά όλους
Η ανακοίνωση της ΕΕΛ έρχεται με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Ενημέρωσης για τη Μικροβιακή Αντοχή (18-24 Νοεμβρίου). Το φετινό κεντρικό μήνυμα είναι «Μία Υγεία, μία δράση: Προλαμβάνουμε τη μικροβιακή αντοχή τώρα» και υπενθυμίζει ότι η προστασία των αντιμικροβιακών φαρμάκων είναι συλλογική ευθύνη. Οι λοιμωξιολόγοι τονίζουν ότι το πρόβλημα είναι «ήδη παρούσα» στα νοσοκομεία και στην κοινότητα, αυξάνει τη διάρκεια νοσηλείας, το κόστος περίθαλψης και τον κίνδυνο θανάτου.
«Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι απλώς στατιστικά δεδομένα», σημειώνει η ΕΕΛ. Όπως εξηγεί, πίσω τους βρίσκονται ασθενείς με σοβαρές λοιμώξεις, περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, παρατεταμένες νοσηλείες και αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Απειλεί τις μεταμοσχεύσεις, τη χημειοθεραπεία, τις μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις, τη φροντίδα των πρόωρων νεογνών και τη θεραπεία των ευάλωτων ασθενών. Ακόμη και μια συνηθισμένη ουρολοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα, όταν το υπεύθυνο βακτήριο είναι ανθεκτικό στα διαθέσιμα αντιβιοτικά.
Στη διαιώνιση του προβλήματος συμβάλλουν η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών, η ανεπαρκής πρόληψη των λοιμώξεων, η διασπορά ανθεκτικών μικροοργανισμών και η ελλιπής εφαρμογή προγραμμάτων ορθολογικής αντιμικροβιακής θεραπείας.
Οι έξι άμεσες προτεραιότητες της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων
Η πρώτη προτεραιότητα αφορά τις Επιτροπές Νοσοκομειακών Λοιμώξεων, που χρειάζονται επαρκή στελέχωση, εκπαίδευση και ουσιαστική εφαρμογή μέτρων πρόληψης και ελέγχου σε όλα τα νοσοκομεία. Ακολουθεί η καθολική εφαρμογή προγραμμάτων ορθολογικής χρήσης αντιβιοτικών (Antimicrobial Stewardship), με ενεργή συμμετοχή λοιμωξιολόγων, κλινικών μικροβιολόγων, φαρμακοποιών και θεραπόντων ιατρών. Τρίτη είναι η ενίσχυση των μικροβιολογικών εργαστηρίων, με ταχεία διάγνωση, έγκαιρη αναγνώριση των μηχανισμών αντοχής και πρόσβαση σε σύγχρονες διαγνωστικές τεχνολογίες.
Η τέταρτη προτεραιότητα είναι η συστηματική επιδημιολογική επιτήρηση: αξιόπιστη καταγραφή της μικροβιακής αντοχής, της κατανάλωσης αντιβιοτικών και των λοιμώξεων που σχετίζονται με τη φροντίδα υγείας, με τακτική δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων. Πέμπτη έρχεται η συνεχής εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και πολιτών για την ορθή χρήση των αντιβιοτικών, την πρόληψη και τον εμβολιασμό. Έκτη είναι η προσέγγιση «Ενιαία Υγεία» (One Health), δηλαδή συντονισμένη δράση στην ανθρώπινη υγεία, την κτηνιατρική, την κτηνοτροφία και το περιβάλλον.
Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες με τα αντιβιοτικά
Η ΕΕΛ ζητά τη συμμετοχή όλων. Τα αντιβιοτικά δεν λαμβάνονται χωρίς ιατρική καθοδήγηση και δεν χρησιμοποιούνται για το κοινό κρυολόγημα, τη γρίπη και άλλες ιογενείς λοιμώξεις.
Οι ασθενείς πρέπει να τηρούν πιστά τη δόση και τη διάρκεια θεραπείας που ορίζει ο γιατρός, να μην φυλάσσουν αντιβιοτικά για μελλοντική χρήση και να μην τα μοιράζονται με άλλους. Η προστασία από τις λοιμώξεις περνά από τον εμβολιασμό, την υγιεινή των χεριών και τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης.
Τι λέει ο καθηγητής Νικόλαος Σύψας για την ανθεκτικότητα των μικροβίων
«Η μικροβιακή αντοχή αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το ελληνικό σύστημα υγείας», υπογραμμίζει ο καθηγητής Νικόλαος Σύψας. Όπως λέει, η χώρα εξακολουθεί να καταγράφει ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα κατανάλωσης αντιβιοτικών και σοβαρών λοιμώξεων από πολυανθεκτικά βακτήρια. Προσθέτει ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό ως κανονικότητα το γεγονός ότι ασθενείς κινδυνεύουν από λοιμώξεις με ολοένα πιο περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές.
Κατά τον ίδιο, η αντιμετώπιση δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στις προσπάθειες των επαγγελματιών υγείας. Χρειάζεται «μία ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική, με ουσιαστική χρηματοδότηση, στελέχωση, πρόληψη, επιτήρηση και λογοδοσία». Και συμπληρώνει: «Κάθε αντιβιοτικό που χρησιμοποιείται σωστά προστατεύει όχι μόνο τον σημερινό ασθενή, αλλά και τη δυνατότητα να θεραπεύουμε αποτελεσματικά τις λοιμώξεις στο μέλλον».





Πάσχα
Eurovision
Summer
Xmas
