Όταν η μπίρα ήταν παράνομη και το κρασί έσωσε τα ψάρια ‑ Οι πιο παράξενες ποτοαπαγορεύσεις

Οι προσπάθειες των κυβερνήσεων να περιορίσουν ή ακόμη και να απαγορεύσουν το αλκοόλ έχουν γράψει μερικές από τις πιο παράξενες σελίδες της ευρωπαϊκής ιστορίας. Από τη Νορβηγία και την Ισλανδία μέχρι τη Ρωσία και τη Βρετανία, οι απαγορεύσεις άλλαξαν όχι μόνο το τι έπιναν οι άνθρωποι, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο έπιναν.

Στη Νορβηγία, τα δυνατά αλκοολούχα ποτά απαγορεύτηκαν από το 1916 έως το 1927. Η επιστροφή τους, όμως, συνδέθηκε με έναν απροσδόκητο παράγοντα: τα ψάρια. Η χώρα εξήγε μεγάλες ποσότητες ψαριών στην Ισπανία, την Πορτογαλία και τη Γαλλία, όμως οι εμπορικοί εταίροι της δυσανασχετούσαν επειδή οι Νορβηγοί δεν αγόραζαν τα δικά τους κρασιά. Η απειλή περιορισμού των εισαγωγών νορβηγικών ψαριών συνέβαλε τελικά στη χαλάρωση της απαγόρευσης.

Παρόμοια ήταν η ιστορία της Ισλανδίας. Η ποτοαπαγόρευση άρχισε το 1915, όμως το ισπανικό κρασί επέστρεψε το 1922 και τα περισσότερα δυνατά ποτά το 1935. Η μπίρα με περισσότερο από 2,25% αλκοόλ παρέμεινε απαγορευμένη μέχρι την 1η Μαρτίου 1989, ημερομηνία που ακόμη γιορτάζεται ως Beer Day. Μέχρι τότε, κάποιοι Ισλανδοί είχαν βρει τη δική τους λύση, αναμειγνύοντας ελαφριά μπίρα με βότκα.

Η Ρωσία και η οινική παραγωγή

Στη Ρωσία, ο Τσάρος Νικόλαος Β' περιόρισε την πώληση βότκας το 1914, στο πλαίσιο της πολεμικής προσπάθειας. Το αποτέλεσμα ήταν η εξάπλωση του σπιτικού αποστάγματος samogon. Δεκαετίες αργότερα, το 1985, ο Mikhail Gorbachev ξεκίνησε νέα εκστρατεία κατά του αλκοόλ, με αυξήσεις τιμών, περιορισμένο ωράριο πώλησης και ακόμη και καταστροφή αμπελώνων σε περιοχές όπως η Κριμαία, η Μολδαβία και η Γεωργία.

Οι απαγορεύσεις επηρέασαν βαθιά και την οινική παραγωγή. Όταν χρόνια αργότερα περιορίστηκαν οι εξαγωγές κρασιού από τη Γεωργία και τη Μολδαβία προς τη Ρωσία, οι δύο χώρες αναγκάστηκαν να στραφούν περισσότερο προς τις ευρωπαϊκές αγορές. Ιδιαίτερα η Γεωργία επένδυσε στην ποιότητα και στις παραδοσιακές τεχνικές οινοποίησης, με τα κεχριμπαρένια κρασιά της να αποκτούν διεθνή αναγνώριση.

Η Βρετανία και η κουλτούρα του ποτού

Η Βρετανία, από την άλλη, δεν έφτασε ποτέ σε πλήρη ποτοαπαγόρευση. Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο περιορίστηκαν όμως δραστικά οι ώρες λειτουργίας των pubs, ώστε οι εργαζόμενοι στις πολεμικές βιομηχανίες να παραμένουν νηφάλιοι. Οι περιορισμοί αυτοί επηρέασαν για δεκαετίες τη βρετανική κουλτούρα του ποτού, δημιουργώντας ακόμη και τη συνήθεια της γρήγορης κατανάλωσης πριν από το τελευταίο σερβίρισμα.

Η ιστορία δείχνει κάτι ενδιαφέρον: όταν οι κυβερνήσεις προσπάθησαν να ελέγξουν αυστηρά το αλκοόλ, οι άνθρωποι συνήθως βρήκαν παρακάμψεις. Και πολλές φορές οι απαγορεύσεις άλλαξαν τελικά ολόκληρες βιομηχανίες, εμπορικές σχέσεις και κοινωνικές συνήθειες.