Πρωτότοκο, μεσαίο ή μικρότερο παιδί; Τι λένε οι νέες μελέτες για την προσωπικότητά μας

Για χρόνια υπήρχε η πεποίθηση ότι η σειρά γέννησης μέσα σε μια οικογένεια μπορεί να καθορίσει τον χαρακτήρα μας. Το πρωτότοκο θεωρούνταν πιο υπεύθυνο, το μεσαίο πιο διπλωματικό και το μικρότερο πιο αυθόρμητο και ριψοκίνδυνο. Νεότερες έρευνες, όμως, δείχνουν ότι τα πράγματα είναι αρκετά πιο σύνθετα.

Μελέτη σε περίπου 710.000 ανθρώπους έδειξε ότι όσοι μεγάλωσαν με αδέλφια εμφάνιζαν κατά μέσο όρο μεγαλύτερη συνεργατικότητα, ειλικρίνεια και ευχάριστη διάθεση. Τα μεσαία παιδιά μάλιστα είχαν ελαφρώς υψηλότερες βαθμολογίες σε ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά.

Παρ' όλα αυτά, οι ερευνητές τονίζουν ότι η επίδραση της σειράς γέννησης είναι πολύ μικρή. Φαίνεται μάλιστα πως μεγαλύτερη σημασία μπορεί να έχει το πόσα αδέλφια έχει κάποιος και γενικότερα το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει.

Χαρακτηριστικό είναι και το παράδειγμα των μικρότερων παιδιών. Σε μικρότερες ηλικίες, περίπου από 10 έως 14 ετών, εμφανίζονται συχνότερα πιο πρόθυμα να πάρουν ρίσκα σε σχέση με τα πρωτότοκα. Αυτή η διαφορά, όμως, μειώνεται σταδιακά και μέχρι την ηλικία των 30 φαίνεται να εξαφανίζεται. Αυτό κάνει τους επιστήμονες να πιστεύουν ότι πολλές συμπεριφορές που συνδέουμε με τη σειρά γέννησης μπορεί να είναι περισσότερο παιδικοί ρόλοι παρά μόνιμα στοιχεία της προσωπικότητας.

Και η προσωπικότητά μας, πάντως, δεν παραμένει ίδια σε όλη τη ζωή. Οι ειδικοί θεωρούν ότι επηρεάζεται από έναν συνδυασμό γενετικών παραγόντων, εμπειριών και συνειδητής προσπάθειας. Ένας γάμος, ένα διαζύγιο, η γέννηση ενός παιδιού, μια νέα δουλειά ή ακόμη και μικρές καθημερινές εμπειρίες μπορούν σταδιακά να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε και αντιδρούμε.

Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η αλλαγή δεν σταματά στα 30 ή στα 40. Ακόμη και άνθρωποι στα 60 ή στα 70 τους μπορούν να αλλάξουν πλευρές της προσωπικότητάς τους, ιδιαίτερα όταν το επιδιώκουν συστηματικά. Μάλιστα, μεγαλώνοντας πολλοί άνθρωποι τείνουν να γίνονται πιο συναισθηματικά σταθεροί και πιο ευσυνείδητοι.

Με λίγα λόγια, το αν γεννηθήκαμε πρώτοι, δεύτεροι ή τελευταίοι μπορεί να επηρεάσει κάποιες εμπειρίες της παιδικής μας ηλικίας, αλλά δεν φαίνεται να γράφει από μόνο του το σενάριο της ενήλικης ζωής μας.