Πάσχα
Eurovision
Summer
Xmas
Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στους ανθρώπους που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά. Μία από αυτές μπορεί να κρύβεται στον τρόπο με τον οποίο κοιμούνται. Μια νέα μελέτη εξέτασε αν η προτίμηση του ενός χεριού συνδέεται με την ποιότητα του ύπνου και εντόπισε μια ενδιαφέρουσα σχέση, που αφορά κυρίως τον χρόνο που περνά κανείς ξύπνιος κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στους ανθρώπους που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά. Μία από αυτές μπορεί να κρύβεται στον τρόπο με τον οποίο κοιμούνται. Μια νέα μελέτη εξέτασε αν η προτίμηση του ενός χεριού συνδέεται με την ποιότητα του ύπνου και εντόπισε μια ενδιαφέρουσα σχέση, που αφορά κυρίως τον χρόνο που περνά κανείς ξύπνιος κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, όσο πιο έντονη ήταν η τάση προς την αριστεροχειρία, τόσο περισσότερο χρόνο έτειναν να περνούν οι συμμετέχοντες ξύπνιοι αφού είχαν αποκοιμηθεί. Παράλληλα, η ισχυρότερη προτίμηση προς το αριστερό χέρι συνδέθηκε και με μεγαλύτερη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Ερευνητικά δεδομένα και μεθοδολογία
Η σχέση αυτή δεν είναι κάτι που οι επιστήμονες θεωρούν δεδομένο. Προηγούμενες έρευνες είχαν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα, ενώ αρκετές βασίζονταν κυρίως σε όσα ανέφεραν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες για τον ύπνο τους. Αυτή τη φορά, οι ερευνητές προσπάθησαν να έχουν μια πιο αντικειμενική εικόνα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2022 στο Nature and Science of Sleep, περιέλαβε περισσότερους από 1.700 ενήλικες ηλικίας 18 έως 80 ετών. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για πέντε συνεχόμενες νύχτες.
Η πλειονότητα, περίπου το 91%, ήταν δεξιόχειρες, ενώ το 4,8% ήταν αριστερόχειρες και το 4,2% αμφιδέξιοι.
Μετρήσεις και εργαλεία αξιολόγησης
Οι ερευνητές δεν βασίστηκαν μόνο σε ερωτηματολόγια. Οι συμμετέχοντες φορούσαν μια μικρή συσκευή στον καρπό, η οποία κατέγραφε συνεχώς την κίνησή τους και άλλες παραμέτρους, επιτρέποντας την εκτίμηση διαφορετικών στοιχείων του κύκλου ύπνου και εγρήγορσης.
Παράλληλα, συμπλήρωσαν τον Δείκτη Ποιότητας Ύπνου του Πίτσμπουργκ, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εργαλείο για την αξιολόγηση της υποκειμενικής ποιότητας του ύπνου.
Η προτίμηση του χεριού αξιολογήθηκε με το Ερωτηματολόγιο Χειρονομίας του Εδιμβούργου, το οποίο δεν περιορίζει τους ανθρώπους απλώς στις κατηγορίες «δεξιόχειρας» και «αριστερόχειρας». Αντίθετα, αποτυπώνει και το πόσο έντονη είναι η προτίμηση ενός ατόμου για το ένα χέρι έναντι του άλλου.
Τα αποτελέσματα: Περισσότερη εγρήγορση μέσα στη νύχτα
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα προέκυψε μετά την έλευση του ύπνου. Η προτίμηση του χεριού συσχετίστηκε με το πόσο χρόνο περνούσαν οι συμμετέχοντες ξύπνιοι κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Όσο ισχυρότερη ήταν η τάση προς την αριστεροχειρία, τόσο περισσότερος ήταν ο χρόνος που περνούσε κάποιος ξύπνιος ενώ υποτίθεται ότι κοιμόταν.
Η εικόνα αυτή δεν περιορίστηκε στις νυχτερινές ώρες. Οι συμμετέχοντες με ισχυρότερη κλίση προς την αριστεροχειρία ανέφεραν επίσης περισσότερη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Η ηλικία φάνηκε να επηρεάζει περαιτέρω τη σχέση, καθώς η ποιότητα του ύπνου εμφανίστηκε ακόμη χειρότερη στους ηλικιωμένους αριστερόχειρες.
Σημαντικές επιφυλάξεις: Συσχέτιση και όχι αιτιότητα
Παρά το ενδιαφέρον των αποτελεσμάτων, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: η μελέτη εντόπισε συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση.
Με άλλα λόγια, τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι το να είναι κάποιος αριστερόχειρας προκαλεί προβλήματα ύπνου. Η ποιότητα του ύπνου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες και η συγκεκριμένη έρευνα δεν αποδεικνύει ότι η προτίμηση του ενός χεριού είναι η αιτία των νυχτερινών αφυπνίσεων ή της ημερήσιας υπνηλίας.
Ωστόσο, η μελέτη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ των πιθανών βιολογικών διαφορών που συνδέονται με την προτίμηση του ενός χεριού. Και δείχνει πως κάτι τόσο καθημερινό όσο το χέρι με το οποίο γράφει ή τρώει κάποιος μπορεί να έχει σχέση με λειτουργίες που μοιάζουν, εκ πρώτης όψεως, εντελώς άσχετες.
Για τον ύπνο, πάντως, οι βασικές συμβουλές παραμένουν ίδιες: ένα σταθερό πρόγραμμα, περιορισμός του αλκοόλ πριν από την κατάκλιση και λιγότερη έκθεση σε οθόνες και έντονα ερεθίσματα αργά το βράδυ.
