Working poor: Η νέα κατηγορία των φτωχών

Κάποτε η εξίσωση έμοιαζε απλή: βρίσκεις μια δουλειά, πληρώνεσαι κάθε μήνα και εξασφαλίζεις, έστω και με δυσκολία, μια στοιχειώδη οικονομική ανεξαρτησία. Σήμερα, όμως, για ένα κομμάτι των εργαζομένων αυτή η υπόσχεση δεν ισχύει πια.

Είναι οι λεγόμενοι working poor: άνθρωποι που εργάζονται, έχουν εισόδημα, πολλές φορές ακόμη και πλήρη απασχόληση, αλλά εξακολουθούν να βρίσκονται κοντά ή κάτω από το όριο της φτώχειας.

Και δεν πρόκειται απλώς για έναν όρο των οικονομολόγων. Είναι ο εργαζόμενος που πληρώνεται στις αρχές του μήνα και μέχρι τις 20 μετράει τα χρήματα που απέμειναν.

Όταν η δουλειά δεν σε προστατεύει από τη φτώχεια

Η Eurostat ορίζει ως εργαζόμενους σε κίνδυνο φτώχειας όσους έχουν εργαστεί για περισσότερο από το μισό έτος, αλλά το διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού τους παραμένει κάτω από το 60% του εθνικού διάμεσου εισοδήματος.

Το 2024, το 8,2% των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρισκόταν σε αυτή την κατηγορία. Στην Ελλάδα το ποσοστό έφτανε το 10,7%, ένα από τα υψηλότερα στην ΕΕ.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο μισθός. Είναι το ενοίκιο, το κόστος των τροφίμων, της ενέργειας και των μετακινήσεων, αλλά και το αν ένας μισθός πρέπει να συντηρήσει ένα ή περισσότερα άτομα. Είναι επίσης η μερική ή ασταθής απασχόληση και η απουσία ενός οικονομικού «μαξιλαριού» για οτιδήποτε απρόοπτο.

Towfiqu barbhuiya / Pexels

Η νέα φτώχεια δεν φαίνεται πάντα

Aυτό είναι και το πιο παράξενο χαρακτηριστικό των working poor. Δεν ταιριάζουν απαραίτητα στην εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας για τη φτώχεια.

Μπορεί να έχουν αυτοκίνητο, κινητό τηλέφωνο, να πίνουν έναν καφέ έξω ή να κάνουν μερικές ημέρες διακοπές. Την ίδια στιγμή όμως μπορεί να μην έχουν αποταμίευση, να χρησιμοποιούν πιστωτική για μια έκτακτη ανάγκη ή να θεωρούν απαγορευτική τη σκέψη να μείνουν μόνοι τους.

Και το φαινόμενο αφορά μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση. Το 2025 η Ελλάδα είχε το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό ανθρώπων σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην ΕΕ, 27,5%, πίσω μόνο από τη Βουλγαρία.

Οι working poor αποκαλύπτουν τελικά μια σημαντική αλλαγή: η ύπαρξη δουλειάς δεν εγγυάται πλέον από μόνη της οικονομική ασφάλεια. Και ίσως αυτή να είναι μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές αντιφάσεις της εποχής μας: να δουλεύεις κανονικά και παρ' όλα αυτά να μην μπορείς να αντέξεις οικονομικά μια απολύτως κανονική ζωή.