Η γεωπολιτική σκακιέρα κρύβει μερικές φορές τις πιο αναπάντεχες εκπλήξεις, και η πρόσφατη κόντρα ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τη Μόσχα είναι η ζωντανή απόδειξη. Αυτή τη φορά, το «όπλο» με το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να απαντήσει στον οικονομικό εκβιασμό του Κρεμλίνου δεν είναι τα όπλα ή το φυσικό αέριο, αλλά... τα λουλούδια.
Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και ουσίας, η ΕΕ σπάει στην πράξη τον οικονομικό αποκλεισμό που επέβαλε η Ρωσία στην Αρμενία, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα στον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Το ρωσικό «μπλόκο» και η εργαλειοποίηση του εμπορίου
Η ένταση ανάμεσα στη Μόσχα και το Γερεβάν κλιμακώθηκε απότομα, όταν η Ρωσία ανακοίνωσε αυστηρούς περιορισμούς στις εισαγωγές φρούτων, λαχανικών και λουλουδιών από την Αρμενία. Η επίσημη αφορμή μπορεί να αφορούσε «υγειονομικούς ελέγχους», όμως η πραγματική αιτία είναι καθαρά πολιτική: η δεδηλωμένη πρόθεση της Αρμενίας να προσεγγίσει τη Δύση και να ενταχθεί μελλοντικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Καθώς η Ρωσία αποτελεί τον βασικό εμπορικό εταίρο της Αρμενίας, το συγκεκριμένο εμπάργκο απείλησε να προκαλέσει οικονομική ασφυξία στη χώρα, λίγες μάλιστα ημέρες πριν από τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές.
«Η Μόσχα εργαλειοποιεί τις οικονομικές σχέσεις για να ασκήσει πολιτική πίεση. Γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά αυτήν την μέθοδο», δήλωσε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ευρώπη δεν θα μείνει θεατής.
Τα αρμενικά λουλούδια ανθίζουν στην Ευρώπη
Η απάντηση των Βρυξελλών ήταν ακαριαία. Η ΕΕ αποφάσισε να απορροφήσει άμεσα τις αρμενικές εξαγωγές λουλουδιών που «κόλλησαν» στα ρωσικά σύνορα. Η αρχή έγινε με την αποστολή 10.000 λουλουδιών στη Λετονία, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν πολλές ακόμη αντίστοιχες εισαγωγές σε ευρωπαϊκό έδαφος, προκειμένου να στηριχθεί έμπρακτα ο αγροτικός τομέας της Αρμενίας.
Παράλληλα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά από επικοινωνία με τον Αρμένιο πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν, υποσχέθηκε άμεση οικονομική ένεση στον προϋπολογισμό της χώρας που ξεπερνά τα 50 εκατομμύρια ευρώ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για περαιτέρω ενισχύσεις.
Το φάντασμα του «ουκρανικού σεναρίου»
Η στροφή της Αρμενίας προς τη Δύση έχει προκαλέσει έντονο εκνευρισμό στο Κρεμλίνο. Η Μόσχα προχώρησε ήδη στην ανάκληση του πρεσβευτή της από το Γερεβάν για «διαβουλεύσεις», ενώ ο Βλαντίμιρ Πούτιν, από το Καζακστάν, έσπευσε να προειδοποιήσει την Αρμενία, θυμίζοντάς της ότι το «ουκρανικό σενάριο» ξεκίνησε ακριβώς έτσι: με την προσπάθεια του Κιέβου να προσεγγίσει την ΕΕ. Ο Ρώσος πρόεδρος μάλιστα κάλεσε το Γερεβάν να διοργανώσει άμεσα δημοψήφισμα για το θέμα.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, χαρακτήρισε «παράλογη» μια τέτοια προοπτική τη δεδομένη στιγμή, ξεκαθαρίζοντας ότι η χώρα δεν έχει υποβάλει ακόμη επίσημη υποψηφιότητα ένταξης, ούτε βρίσκεται κοντά στο καθεστώς της υπό ένταξη χώρας.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τις επικείμενες βουλευτικές εκλογές να αποτελούν το απόλυτο crash test για τον Πασινιάν, ο οποίος προσπαθεί να ισορροπήσει σε τεντωμένο σχοινί ανάμεσα στην παραδοσιακή επιρροή της Ρωσίας και το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας του.
