Γιατί ο ουρανός της Κρήτης βάφτηκε κόκκινος; Η επιστημονική εξήγηση πίσω από το σκηνικό
Ειδικοί εφιστούν την προσοχή όταν οι συγκεντρώσεις αφρικανικής σκόνης ξεπερνούν το προβλεπόμενο όριο
Δημοσίευση 2/4/2026 | 15:15

Ο «κόκκινος ουρανός» που εμφανίστηκε χθες στην Κρήτη, απόρροια του κύματος αφρικανικής σκόνης το οποίο κάλυψε το νησί, συνέθεσε ένα, φαινομενικά, κινηματογραφικό παρά ταύτα επικίνδυνο, για την ατμόσφαιρα, σκηνικό.
Πρόκειται για ένα φαινόμενο, με το οποίο έχουν εξοικειωθεί οι κάτοικοι του νησιού, ωστόσο οι υψηλές συγκεντρώσεις αφρικανικής σκονής θεωρούνται εξαιρετικά επιβαρυντικές για τη δημόσια υγεία.
Το φαινόμενο όμως, έχει εξήγηση. «Ο πορφυρός ουρανός στην Κρήτη δεν είναι μαγεί είναι καθαρή φυσική» εξηγεί με ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η φυσικός Τίνα Νάντσου, σύμφωνα με το flashnews.gr.
Ο κόκκινος ουρανός στη Κρήτη: Πώς εξηγείται το φαινόμενο επιστημονικά
Σε ανάρτησή της αναφέρει σχετικά με τον κόκκινο ουρανό στην Κρήτη:
«Το φως του Ήλιου είναι ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία με πολλά μήκη κύματος (όλα τα χρώματα μαζί). Όταν μπαίνει στην ατμόσφαιρα, αρχίζει το “φιλτράρισμα”:
Σκέδαση Rayleigh
Τα μόρια του αέρα (πολύ μικρά σε σχέση με το μήκος κύματος) σκεδάζουν ΠΟΛΥ πιο έντονα τα μικρά μήκη κύματος (μπλε/ιώδες).
Η ένταση της σκέδασης είναι ~ 1/λ⁴ (!), δηλαδή όσο μικρότερο το μήκος κύματος, τόσο πιο πολύ σκορπίζεται.
Άρα το μπλε “χάνεται” από την ευθεία πορεία του φωτός
Και αυτό που φτάνει στα μάτια μας είναι κυρίως κόκκινο/πορτοκαλί
Σκέδαση Mie (το boost που κάνει τον ουρανό )
Όταν υπάρχουν σωματίδια (σκόνη Σαχάρας, υγρασία):
- σκεδάζονται ΟΛΑ τα μήκη κύματος πιο ομοιόμορφα
- αλλά το ήδη “εναπομείναν” κόκκινο ενισχύεται ακόμη περισσότερο.
Γι’ αυτό βλέπουμε τόσο έντονα πορφυρά ηλιοβασιλέματα όταν υπάρχει σκόνη ή αερολύματα.
Και γιατί είναι πιο έντονο στο ηλιοβασίλεμα;
Το φως διανύει μεγαλύτερη διαδρομή στην ατμόσφαιρα → περισσότερη σκέδαση → λιγότερο μπλε φτάνει σε εμάς.
Δοκίμασέ το στο σπίτι με το παρακάτω απλό πείραμα (mini ατμόσφαιρα πορφυρή σαν την σημερινή σε ποτήρι παρακαλω!)
Νερό + γάλα εβαπορέ = “ατμόσφαιρα Κρητης σημερα”
Φακός κινητού = “Ήλιος”
Από το πλάι θα δεις μπλε φως (σκέδαση)
Από απέναντι κοκκινωπό φως (ό,τι δεν σκεδάστηκε θυμιζει αυτο που συμβαινει με την Αφρικανικη σκόνη στην Κρήτη αλλά και κατα την ανατολη και την δυση του Ηλιου)
Είναι ακριβώς το ίδιο φαινόμενο που συμβαίνει στον ουρανό!
Η φυσική δεν είναι θεωρία… είναι αυτό που βλέπεις κάθε απόγευμα στον ουρανό! Και σημερα ειναι μια ωραια μερα για πολυ πολυ φυσική με τα καιρικα φαινομενα.
Φωτογραφίες από την κόκκινη ατμόσφαιρα της Κρήτης
Παρά το κινηματογραφικό σκηνικό, ειδικοί, όταν πρόκειται για μεγάλες ποσότητες αφρικανικής σκόνης εφιστούν την προσοχή σε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: «όχι σε αυτό που βλέπουμε, αλλά σε αυτό που αναπνέουμε», όπως σημείωσε πριν από λίγες ημέρες, ο πνευμονολόγος Αλέξης Πολίτης.
Μιλώντας στο Action24, ο πνευμονολόγος εξήγησε ότι «σημασία έχει κυρίως αυτό που εισπνέουμε και όχι αυτό που βλέπουμε, που μπορεί να είναι εντυπωσιακό».
Όπως τόνισε, λόγω της ανοιξιάτικης ανθοφορίας, η επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη, καθώς η σκόνη μεταφέρει και γύρη. «Υπάρχει δηλαδή ένα διπλό φορτίο για τον οργανισμό, ένα ας το πούμε πιο “εκρηκτικό κοκτέιλ”, με αποτέλεσμα να είναι πιο έντονα και τα συμπτώματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Νομίζω ότι δεν είναι απλή σκόνη, αλλά σωματίδια πολύ πολύ μικρά, ώστε να φτάνουν βαθιά στους πνεύμονες, μεταφέροντας αλλεργιογόνα και ακόμη και μικροοργανισμούς», σημείωσε. Επομένως, μπορεί να προκαλέσουν πολλά προβλήματα, σύμφωνα με τον ίδιο, κυρίως σε ανθρώπους που έχουν ήδη επιβαρυμένο οργανισμό, όπως όσοι αντιμετωπίζουν καρδιοαναπνευστικά νοσήματα, μικρά παιδιά με άσθμα και άλλες ευπαθείς ομάδες, υπογράμμισε.








