Αγαπάμε πολύ τα σκυλιά μας. Στα 30 χιλιάδες χρόνια που άνθρωποι και  σκυλιά έχουν ζήσει μαζί, ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου έχει γίνει το πιο δημοφιλές και αγαπημένο κατοικίδιο. Σήμερα, τα σκυλιά βρίσκονται σχεδόν στο 50% των αμερικανικών νοικοκυριών όπως αναφέρει το δημοσίευμα του επιστημονικού περιοδικού mic.

Από τον τρόπο που τα σκυλιά κουνούν τις ουρές τους, χώνονται στην αγκαλιά μας και κλέβουν τα μαξιλάρια μας για να ασχοληθούμε μαζί τους, σίγουρα φαίνεται  να μας αγαπούν και αυτά. Αλλά δεδομένου ότι τα σκυλιά δεν μπορούν να μας πουν τι σκέφτονται, μπορούμε ποτέ να είμαστε σίγουροι;

Στην πραγματικότητα, ναι. Χάρη στις πρόσφατες εξελίξεις στην τεχνολογία απεικόνισης του εγκεφάλου, αρχίζουμε να έχουμε μια καλύτερη εικόνα του τι συμβαίνει μέσα στο κρανίο ενός σκύλου.

Και αυτό που οι μελέτες δείχνουν αποτελεί μια ευχάριστη είδηση για όλους τους ιδιοκτήτες σκυλιών: Όχι μόνο τα σκυλιά φαίνεται να μας ανταποδίδουν την αγάπη που νιώθουμε για αυτά,  αλλά πραγματικά μας βλέπουν ως την οικογένειά τους. Αποδεικνύεται ότι οι σκύλοι βασίζονται σε ανθρώπους περισσότερο από ό,τι στο δικό τους είδος για την αγάπη και την προστασία.

Η πιο άμεση απόδειξη με βάση στοιχεία από τον εγκέφαλο, που αποδεικνύει ότι τα σκυλιά είναι απελπιστικά αφιερωμένα στους ανθρώπους προέρχεται από μια πρόσφατη μελέτη νευροαπεικόνισης σχετικά με την επεξεργασία των οσμών στον εγκέφαλο του σκύλου. Οι επιστήμονες της γνωστικής λειτουργίας σε ζώα στο Πανεπιστήμιο Emory εκπαίδευσαν σκυλιά ώστε να υποβληθούν σε μια εξέταση από ένα μηχάνημα μαγνητικής τομογραφίας για να μετρηθούν οι νευρικές αποκρίσεις τους στη μυρωδιά των ανθρώπων και σκύλων, τόσο οικείων όσο και αγνώστων. Επειδή τα σκυλιά καθοδηγούν τον κόσμο μέσα από τη μύτη τους, ο τρόπος με τον οποίο επεξεργάζονται τις μυρωδιές προσφέρει πολλές δυνατότητες απεικόνισης της κοινωνικής τους συμπεριφοράς.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η μυρωδιά από τους ιδιοκτήτες των σκύλων πυροδότησε πραγματική ενεργοποίηση στο κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου τους, που ονομάζεται κερκοφόρος πυρήνας. Από όλες τις μυρωδιές στις οποίες εκτέθηκαν τα σκυλιά, προτεραιότητα είχε η ύπαρξη των ανθρώπων πάνω από οτιδήποτε ή οποιονδήποτε άλλον.

Μεταξύ άλλων εκπληκτικών συμπερασμάτων,  η μελέτη έδειξε σημαντικές ομοιότητες στον τρόπο με τον οποίο οι εγκέφαλοι σκύλου και ανθρώπου επεξεργάζονται συναισθηματικά φορτισμένους φωνητικούς ήχους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι χαρούμενοι ήχοι επιδρούν ομοίως στον ακουστικό φλοιό και στα δύο είδη. Αυτή η ομοιότητα αναφέρεται στο μοναδικό ισχυρό σύστημα επικοινωνίας που διέπει το δεσμό σκύλου-ανθρώπου.

Με λίγα λόγια: Τα σκυλιά δεν φαίνεται μόνο να αντιλαμβάνονται τις μικρές αλλαγές στη διάθεση μας - είναι στην πραγματικότητα εκ φύσεως κατασκευασμένα για το κάνουν αυτό.

"Είναι πολύ ενδιαφέρον να κατανοήσουμε το  εργαλείο που βοηθάει μια τέτοια επιτυχημένη φωνητική επικοινωνία μεταξύ των δύο ειδών" αναφέρει ο  Attila Andics, νευρολόγος και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. "Δεν χρειάζεται νευροαπεικόνιση για να δούμε πως όντως υπάρχει επικοινωνία,  αλλά χωρίς αυτή, δεν καταλαβαίναμε γιατί λειτουργεί. Τώρα  πραγματικά αρχίζουμε να την κατανοούμε."

 Σύμφωνα με τον Andics, τα σκυλιά αλληλεπιδρούν με τις ανθρώπους που τα φροντίζουν με τον ίδιο τρόπο που τα μωρά το  κάνουν με τους γονείς τους. Όταν τα σκυλιά φοβούνται ή ανησυχούν, τρέχουν στους ιδιοκτήτες τους, όπως ακριβώς και τα νήπια στους γονείς τους. Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με άλλα κατοικίδια ζώα: οι γάτες, καθώς και τα άλογα, θα τρέξουν σχεδόν πάντοτε μακριά.

Τα σκυλιά είναι επίσης τα μόνα μη πρωτεύοντα ζώα που κοιτούν τους ανθρώπους στα μάτια. Αυτό είναι κάτι που ο Andics, μαζί με άλλους ερευνητές, ανακάλυψαν περίπου μια δεκαετία πριν, όταν μελέτησαν την εξημέρωση των λύκων, που νόμιζαν ότι θα διαθέτουν το ίδιο χαρακτηριστικό. Επιχείρησαν τότε να μεγαλώσουν τους λύκους σαν τα σκυλιά. Πρόκειται για μια μοναδική συμπεριφορά μεταξύ σκύλων και ανθρώπων. Τα σκυλιά αναζητούν την επαφή με τα μάτια από τους ανθρώπους, αλλά δεν το κάνουν με τους βιολογικούς γονείς τους.

«Ο δεσμός με τους ιδιοκτήτες είναι πολύ πιο σημαντικός για τα σκυλιά από τα άλλα κατοικίδια ζώα», δήλωσε ο Andics.

Επιμέλεια άρθρου: Γιώργος Στεφάνου