Ο «πληγωμένος» Τραμπ: Ο κίνδυνος που κάνει την Ευρώπη να μην πανηγυρίζει δημόσια

Ο «πληγωμένος» Ντόναλντ Τραμπ μετά τις ενδιάμεσες εκλογές παραμένει ισχυρός και απρόβλεπτος. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ευρώπη είναι η στάση του απέναντι σε Ρωσία και Ουκρανία, σημειώνουν οι New York Times.

Ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) έχει υποστεί πολιτικό πλήγμα στις ενδιάμεσες εκλογές, αλλά για την Ευρώπη ο «πληγωμένος» Τραμπ παραμένει ανησυχητικός. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, κατά τους αναλυτές, είναι η αλλοπρόσαλλη πολιτική του απέναντι στη Ρωσία και την Ουκρανία. «Ο κίνδυνος μιας ακόμη στενότερης σύγκλισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας εξακολουθεί να υφίσταται, καθώς ο Τραμπ είναι πλέον αποδυναμωμένος», δήλωσε η Ντανιέλα Σβάρτσερ (Daniela Schwarzer), πρόεδρος της Hertie School και καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Διακυβέρνησης και Γεωπολιτικής.

Ο Τραμπ εξακολουθεί να είναι ένας εξαιρετικά ισχυρός παράγοντας, ο οποίος έχει διαρκώς κατά νου την υστεροφημία του. Στον απόηχο της εντυπωσιακής ήττας του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απέφυγαν σε μεγάλο βαθμό να εκφράσουν δημοσίως οποιαδήποτε ικανοποίηση. Αναγνωρίζουν ότι πρέπει να διατηρήσουν καλές σχέσεις μαζί του.

Τι θα κάνει ο πληγωμένος Τραμπ βραχυπρόθεσμα;

Οι Ευρωπαίοι δεν γνωρίζουν αν ο Τραμπ, που βρίσκεται πλέον σε πολιτική αποδρομή, θα μετατραπεί σε έναν οργισμένο πρόεδρο. Όπως δήλωσαν αξιωματούχοι και αναλυτές, αντιλαμβάνονται ότι το νέο Κογκρέσο θα έχει μόνο περιορισμένες δυνατότητες να θέσει φραγμούς στην εξωτερική του πολιτική. Πιστεύουν ότι θέλει να αφήσει το προσωπικό του αποτύπωμα όχι μόνο στην Ουάσιγκτον, αλλά και στις διεθνείς υποθέσεις, όπου διαθέτει ευρύ περιθώριο ελιγμών.

Βραχυπρόθεσμα, εκτιμούν ότι θα καταβάλει κάθε προσπάθεια να επιλύσει τις συγκρούσεις σε Ιράν και Ουκρανία. Θα συνεχίσει επίσης να πιέζει την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά της. Θεωρούν δεδομένο ότι θα επικεντρώνει την προσοχή του στο δυτικό ημισφαίριο, ιδίως στη Βενεζουέλα και την Κούβα.

Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα επιδιώξουν να προσεγγίσουν τα νέα πρόσωπα στο Κογκρέσο, ώστε να κατανοήσουν καλύτερα μια μεταβαλλόμενη Αμερική. Θέλουν να πείσουν μια νέα γενιά πολιτικών και επιχειρηματικών ηγετών ότι η διατλαντική σχέση μπορεί να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες και παραμένει ζωτικής σημασίας για τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της Αμερικής.

Γιατί η Ευρώπη δεν πανηγυρίζει δημόσια την ήττα του Τραμπ;

«Οι Ευρωπαίοι πρέπει να προσπαθήσουν να διατηρήσουν την κυβέρνηση Τραμπ ενεργά προσηλωμένη στην Ευρώπη. Επομένως, δεν θέλουμε να επιδεινώσουμε ακόμη περισσότερο την κατάσταση» πανηγυρίζοντας για την ήττα του, δήλωσε ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ (Wolfgang Ischinger), πρώην πρεσβευτής της Γερμανίας στην Ουάσιγκτον και πρόεδρος της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου. «Ας πανηγυρίσουν οι Αμερικανοί. Αν πανηγυρίσουμε εμείς για μια νίκη της αντιπολίτευσης, τότε δεν κάνουμε σωστά τη δουλειά μας».

Ταυτόχρονα, πρόσθεσε, οι Ευρωπαίοι πρέπει να εντείνουν την παρουσία και τη δραστηριοποίησή τους σε ολόκληρη την επικράτεια των ΗΠΑ. «Υπάρχει μια μικρή πιθανότητα οι Αμερικανοί που λαμβάνουν τις αποφάσεις να αναπτύξουν εκ νέου ενδιαφέρον για την Ευρώπη, όχι ως ένα περιττό βάρος, αλλά ως έναν ενδιαφέροντα και σημαντικό σύμμαχο».

Μόνο κατά τα δύο τελευταία χρόνια, ο Τραμπ έχει επιβαρύνει σοβαρά τις διατλαντικές σχέσεις. Αμφισβήτησε τη χρησιμότητα του ΝΑΤΟ, απείλησε να καταλάβει τη Γροιλανδία από μια χώρα-μέλος της Συμμαχίας και περιόρισε την αμερικανική υποστήριξη προς την Ουκρανία, καθώς αυτή αντιμετωπίζει τη ρωσική εισβολή.

Η μακροπρόθεσμη προσδοκία είναι ότι οι σχέσεις θα γίνουν πιο παραγωγικές μετά την εκλογή νέου προέδρου το 2028. Ο Τόρστεν Μπέννερ (Thorsten Benner), διευθυντής του Global Public Policy Institute στο Βερολίνο, σημείωσε ότι υπάρχει γενική αναγνώριση πως, όποιος κι αν επικρατήσει, δεν πρόκειται να επιστρέψουμε στις θερμές σχέσεις της περιόδου Μπάιντεν. Το δίδαγμα για την Ευρώπη, τόνισε, είναι σαφές: «Να ενισχύσουμε αποφασιστικά την ικανότητά μας να υπερασπιζόμαστε τους εαυτούς μας χωρίς να εξαρτόμαστε από τις ΗΠΑ, αντί να επιβραδύνουμε τις προσπάθειες που μέχρι στιγμής είναι μόνο χλιαρές, προκειμένου να σταθούμε στα δικά μας πόδια σε στρατιωτικό επίπεδο».

Ουκρανία και Ρωσία: Ο μεγαλύτερος κίνδυνος του Τραμπ για την Ευρώπη

Οι πιο άμεσες ανησυχίες αφορούν τους πολέμους στην Ουκρανία και το Ιράν, καθώς και τις αποφάσεις του Τραμπ για την παρουσία και τη θέση των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη. Η προσέγγισή του προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν (Vladimir Putin) έρχεται σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή προσπάθεια για ενίσχυση της οικονομικής και διπλωματικής πίεσης προς τη Μόσχα, και παράλληλα την υπονομεύει. Ο Τραμπ έχει προσφέρει στους Ρώσους επιχειρηματικές συμφωνίες, συναντήσεις υψηλού επιπέδου και τερματισμό της διπλωματικής απομόνωσης της Ρωσίας.

Ουκρανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι ο Τραμπ θα αξιοποιήσει το διάστημα έως τη σύγκληση του νέου Κογκρέσου τον Ιανουάριο για νέες προσπάθειες κατευνασμού του Πούτιν. Μία από αυτές θα μπορούσε να είναι μια ακόμη σύνοδος κορυφής στη Φλόριντα, δήλωσαν δύο ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι.

Οι αμερικανικές προσπάθειες θα συνεχιστούν την επόμενη εβδομάδα με την προγραμματισμένη τριμερή συνάντηση στο Άμπου Ντάμπι μεταξύ Αμερικανών, Ρώσων και Ουκρανών απεσταλμένων. Θα συζητηθούν μέτρα για ειρηνευτική συμφωνία και μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας, οι οποίες, όπως δήλωσε την Πέμπτη ο Τραμπ, «ενδέχεται να περιλαμβάνουν ολόκληρη την Ευρώπη». Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θα συμμετάσχουν για να στηρίξουν την Ουκρανία, αλλά είναι απίθανο να βρεθούν στην αίθουσα των διαπραγματεύσεων.

Οι ίδιοι αξιωματούχοι δεν είναι αισιόδοξοι ότι ο Πούτιν θέλει σοβαρές διαπραγματεύσεις αυτή την περίοδο. Ο Ρώσος πρόεδρος συνεχίζει να σφυροκοπά τις μη στρατιωτικές υποδομές της Ουκρανίας, ενόψει ενός δριμύ χειμώνα. Εκτιμούν ότι θα περιμένει να δει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στις ΗΠΑ και ποιο θα είναι το αποτέλεσμα των γαλλικών προεδρικών εκλογών την άνοιξη. Σε αυτές η Μαρίν Λεπέν (Marine Le Pen), η ακροδεξιά πολιτικός που θέλει να τερματίσει τη γαλλική οικονομική στήριξη προς την Ουκρανία, εξακολουθεί να προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Ο Πούτιν διακρίνει επίσης ρωγμές στην Πολωνία και τη Γερμανία, όπου η κυβέρνηση είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής και η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αντιτίθεται στην παροχή βοήθειας προς την Ουκρανία.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ συνεχίζει να πωλεί αμερικανικά οπλικά συστήματα σε ευρωπαϊκές χώρες, ώστε αυτές να τα προωθήσουν στην Ουκρανία. Εξακολουθεί επίσης να παρέχει ζωτικής σημασίας πληροφορίες για τις εισερχόμενες ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις και τις μετακινήσεις στρατευμάτων. Ακόμη και αν αποσύρει ορισμένα στρατεύματα από τις παραδοσιακές βάσεις τους στη Γερμανία, οι Ευρωπαίοι δεν θα δυσαρεστούνταν αν περισσότερες δυνάμεις μεταφέρονταν σε χώρες της πρώτης γραμμής, όπως η Πολωνία.

Ιράν: Συμφωνία ή κλιμάκωση από τον απογοητευμένο Τραμπ;

Στο Ιράν ο Τραμπ φαίνεται να θέλει διαπραγματεύσεις αντί για κλιμάκωση ενός πολέμου που έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αντιδημοφιλής στους Αμερικανούς ψηφοφόρους, εκτιμούν αξιωματούχοι και αναλυτές. Μέχρι στιγμής έχει απορρίψει τις εκκλήσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu), ο οποίος ασκεί χρέη πρωθυπουργού του Ισραήλ μετά τις εκλογές που δεν ανέδειξαν σαφή νικητή.

Το αβέβαιο πολιτικό μέλλον του Νετανιάχου και οι προσπάθειες του κυριότερου αντιπάλου του, Γκάντι Αϊζενκότ (Gadi Eisenkot), να σχηματίσει κυβέρνηση είναι πρόσθετοι λόγοι για να αναβληθεί μια εκστρατεία αεροπορικών βομβαρδισμών, δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ (Aaron David Miller), πρώην διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή που σήμερα εργάζεται στο Ίδρυμα Carnegie.