Εκει που λεγαμε πως ο χρονος είναι μια από τις μοναδικές σταθερές στη ζωή, περνά μέρα με τη μέρα με τον ίδιο ρυθμό και ο Άλμπερτ Αϊνστάιν έπρεπε να πάει και να μας το καταστρέψει και αυτό. Όλοι έχουμε ακούσει τη φράση ότι «ο χρόνος είναι σχετικός», αλλά μπορεί να είναι δύσκολο να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό στην πραγματικότητα.

Η φράση προήλθε από τη Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν που ένωσε χώρο και χρόνο και δημιούργησε την ιδέα ενός υφάσματος που διαπερνά ολόκληρο το σύμπαν: «χωροχρόνος».

Έτσι, ανάλογα με τη θέση και την ταχύτητά μας, ο χρόνος μπορεί να φαίνεται να κινείται πιο γρήγορα ή πιο αργά σε εμάς σε σχέση με άλλους σε διαφορετικό μέρος του χωροχρόνου. Και για τους αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, αυτό σημαίνει ότι γερνούν λίγο πιο αργά από τους ανθρώπους στη Γη.

Αυτό οφείλεται στα αποτελέσματα της διαστολής του χρόνου. Πρώτον, ο χρόνος φαίνεται να κινείται πιο αργά κοντά σε ογκώδη αντικείμενα επειδή η βαρυτική δύναμη του αντικειμένου κάμπτει τον χωροχρόνο.

Το φαινόμενο ονομάζεται «διαστολή χρόνου βαρύτητας». Με λίγα λόγια σημαίνει απλώς ότι ο χρόνος κινείται πιο αργά καθώς αυξάνεται η βαρύτητα.

Γι' αυτό ο χρόνος περνάει πιο αργά για αντικείμενα που βρίσκονται πιο κοντά στο κέντρο της Γης όπου η βαρύτητα είναι ισχυρότερη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι θα μπορούσατε να περάσετε τη ζωή σας σε ένα υπόγειο, απλώς για να ζήσετε περισσότερο από εμάς τους υπόλοιπους εδώ στην επιφάνεια. Το αποτέλεσμα δεν είναι αισθητό σε τόσο μικρή κλίμακα. Εάν γινόσασταν ερημίτης στο υπόγειο, τότε σε όλη σας τη ζωή θα γερνούσατε μόνο ένα κλάσμα του δευτερολέπτου πιο αργά από όλους τους άλλους πάνω από το έδαφος.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι κάτι που ονομάζεται "σχετική διαστολή χρόνου" όπου ο χρόνος κινείται πιο αργά όσο εσείς κινείστε πιο γρήγορα.

Το κλασικό παράδειγμα αυτού είναι το σενάριο με δυο δίδυμα αδερφια. Ένα δίδυμο εκτοξεύεται σε ένα διαστημόπλοιο που ταξιδεύει κοντά στην ταχύτητα του φωτός και ένα δίδυμο μένει πίσω στη Γη. Όταν η δίδυμη που ταξιδεύει στο διάστημα επιστρέφει στη Γη, είναι μόλις δύο ετών, αλλά είναι σοκαρισμένη όταν ανακαλύπτει ότι η αδερφή της που βρίσκεται στη Γη έχει γεράσει πάνω από μια δεκαετία.

Φυσικά κανείς δεν έχει πραγματοποιήσει αυτό το πείραμα στην πραγματική ζωή, αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι είναι αληθινό. 

Η περίπτωση των αστροναυτών

Η διαστολή του χρόνου της ταχύτητάς τους, έχει μεγαλύτερη επίδραση από τη διαστολή του βαρυτικού χρόνου τους, έτσι οι αστροναύτες καταλήγουν να γερνούν πιο αργά από τους ανθρώπους στη Γη.

Ωστόσο, η διαφορά δεν είναι αισθητή - αφού πέρασαν έξι μήνες στον ISS, οι αστροναύτες έχουν γεράσει περίπου 0,005 δευτερόλεπτα λιγότερο από εμάς τους υπόλοιπους.

Αυτό σημαίνει ότι όταν ο πρώην αστροναύτης της NASA Scott Kelly επέστρεψε στο σπίτι του το 2016 από την ιστορική παραμονή του στο ISS, ήταν τεχνικά 0,01 δευτερόλεπτο νεότερος από τον δίδυμο αστροναύτη αδελφό του - και τώρα γερουσιαστή των ΗΠΑ - Mark Kelly που έμεινε στη Γη. Καλύτερα μείνετε στη γη, δεν λεει να μεταναστευσετε για τόσο μικρή διαφορά...