Πολύ λίγα είναι γνωστά για τον Ολλανδό ζωγράφο του 17ου αιώνα Johannes Vermeer , αλλά και το αριστούργημά του, "το κορίτσι με ένα μαργαριτάρι σκουλαρίκι".

Τα αποτελέσματα μιας εκτενούς τεχνικής εξέτασης του "Κοριτσιού με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι" του Johannes Vermeer (χρονολογείται γύρω στο 1665) δίνουν νέες ιδέες για το πώς ο Ολλανδός καλλιτέχνης ζωγράφισε ένα από τα πιο διάσημα έργα στον κόσμο.

Μια διεθνής ομάδα συντηρητών, επιστημόνων και ερευνητών πέρασε δύο εβδομάδες στις αρχές του 2018 μελετώντας τον πίνακα σε ένα ειδικά κατασκευασμένο γυάλινο στούντιο στο Mauritshuis, επιτρέποντας στα μέλη του κοινού να παρακολουθήσουν την ιατροδικαστική ανάλυση.

Το ερευνητικό έργο, γνωστό ως The Girl in the Spotlight, ηγήθηκε της συντηρήτριας ζωγραφικής του Mauritshuis, Abbie Vandivere, η οποία συνεργάστηκε με ειδικούς σε πολλά άλλα ιδρύματα, όπως το Rijksmuseum στο Άμστερνταμ και το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Ντελφτ. Ο πίνακας εξετάστηκε τελευταία φορά το 1994 κατά τη διάρκεια μιας επεξεργασίας συντήρησης.

Η Vandivere περιγράφει σε ένα blog τον σκοπό και τις διαδικασίες της πρωτοβουλίας, λέγοντας: «Ποια υλικά χρησιμοποίησε ο Vermeer και από πού προήλθαν; Ποιες τεχνικές χρησιμοποίησε ο Vermeer για να δημιουργήσει διακριτικά οπτικά εφέ; Πώς έμοιαζε αρχικά ο πίνακας και πώς άλλαξε;» Η έρευνα αφορούσε μη επεμβατικές τεχνικές απεικόνισης και σάρωσης, ψηφιακή μικροσκοπία και ανάλυση δειγμάτων βαφής.

Το ιστολόγιο περιέχει πληθώρα λεπτομερειών στον καμβά, χρωστικές ουσίες, λάδι και άλλα υλικά που χρησιμοποίησε ο Vermeer για τη δημιουργία του έργου. Σε μια ενότητα που ονομάζεται «Παρακολουθώντας τη Ζωγραφική Στεγνό», γράφει: «Πώς έφτιαξε ο Vermeer τη βαφή που χρησιμοποιήθηκε στο Κορίτσι με το μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι; Όπως οι περισσότεροι Ολλανδοί καλλιτέχνες του 17ου αιώνα, χρησιμοποίησε λαδομπογιά». Το συνδετικό μέσο που χρησιμοποιείται για τη ζωγραφική του έργου είναι το λινέλαιο, φτιαγμένο από τους σπόρους του φυτού λιναριού, λέει.

«Η επιστημονική εξέταση, η πρώτη στην οποία έχει υποβληθεί το αριστούργημα του Ολλανδού δασκάλου του χρωστήρα από το 1994, αποκάλυψε την παρουσία μικροσκοπικών βλεφαρίδων γύρω από τα μάτια του κοριτσιού, που είναι αόρατες δια γυμνού οφθαλμού», εξηγεί. Η έρευνα έχει επίσης αποδείξει την ύπαρξη μιας πράσινης κουρτίνας στο φαινομενικά άδειο φόντο του πίνακα, που χρονολογείται από το 1665. Είναι ένα είδος «διπλωμένου υφάσματος», το οποίο ξέβαψε κατά τη διάρκεια των αιώνων.

Όλα αυτά τα αποτελέσματα «προσφέρουν μιαν αντίληψη για έναν πίνακα πολύ πιο ανθρώπινο απ’ όσο πιστεύαμε προηγουμένως», αναφέρεται στην ανακοίνωση του μουσείου.

Ο ζωγράφος τροποποίησε την αρχική δομή στη σύνθεση του πίνακα, μετακινώντας τη θέση του αυτιού, την κορυφή του μαντηλιού και τον αυχένα του μοντέλου, ενώ χρησιμοποίησε χρωστικές πρώτες ύλες από όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένου κι ενός φυσικού μπλε της ουλτραμαρίνης (λουλακί) από το Αφγανιστάν που εκείνην την εποχή θεωρείτο «πιο πολύτιμο κι από τον χρυσό».

«Η αργή ταχύτητα στεγνώματος της λαδομπογιάς επέτρεψε στον Βερμέερ να συνδυάσει τα χρώματα στο Κορίτσι με ένα μαργαριταρένιο σκουλαρίκι και να χειραγωγήσει το χρώμα του αφού το έβαλε. Για να πετύχει τη λεπτή ανάμειξη από το φως στη σκιά, για παράδειγμα το ημιδιαφανές δέρμα στην άκρη του μάγουλου της, χρησιμοποίησε ένα μαλακό στεγνό πινέλο για να αναμείξει το υγρό χρώμα αφού το έβαλε.Για να πετύχει τη λεπτή ανάμειξη από το φως στη σκιά, για παράδειγμα το ημιδιαφανές δέρμα στην άκρη του μάγουλου της, χρησιμοποίησε ένα μαλακό στεγνό πινέλο για να αναμείξει το υγρό χρώμα αφού το έβαλε», γράφει η Vandivere. Σε μια άλλη ενότητα, περιγράφει το ζουμάρισμα στην επιφάνεια του πίνακα μέσω ενός φακού μικροσκοπίου. «Το μάτι μας τραβιέται από το μαργαριτάρι, όχι μόνο επειδή είναι το ομώνυμο του πίνακα, αλλά επειδή ο Vermeer το τοποθέτησε στο κέντρο της σύνθεσης. Γνωρίζατε ότι μπορεί να μην είναι καθόλου μαργαριτάρι; Οι ειδικοί στα κοστούμια και τα κοσμήματα πιστεύουν ότι είναι πολύ μεγάλο για να είναι αληθινό. Ίσως ο Vermeer το υπερέβαλλε λίγο για να το κάνει περισσότερο κεντρικό σημείο του πίνακα… Σε υψηλή μεγέθυνση, μπορείτε να δείτε ότι ο Βερμέερ ζωγράφισε το μαργαριτάρι με λίγες μόνο πινελιές από λευκό μόλυβδο».

Μάθε περισσότερα για τον πίνακα στο παρακάτω βίντεο