Πριν από έναν χρόνο, στις 5 Νοεμβρίου 2024, ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε θριαμβευτικά στον Λευκό Οίκο, εγκαινιάζοντας μια δεύτερη θητεία που αποδείχθηκε ακόμη πιο επιθετική, απρόβλεπτη και πολωτική από την πρώτη.

Σε κάτι λιγότερο από δώδεκα μήνες διακυβέρνησης, έχει προκαλέσει εμπορικές αναταράξεις σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει συρρικνώσει τον ομοσπονδιακό μηχανισμό, έχει εκτοξεύσει την εκτελεστική εξουσία σε πρωτοφανή επίπεδα και έχει μετατρέψει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια χώρα που μοιάζει να ζει σε διαρκή κατάσταση πολιτικού πειράματος.

Η φθορά πίσω από τη δύναμη

Παρά την αρχική δυναμική, η δημοτικότητά του έχει καταρρεύσει στο 42%, το χαμηλότερο σημείο της δεύτερης θητείας του. Οι Αμερικανοί εμφανίζονται κουρασμένοι από τη συνεχή πολιτική αντιπαράθεση, αλλά διχασμένοι ως προς το αν ο Τραμπ αποτελεί πρόβλημα ή «αναγκαίο σοκ». Ακόμη και έτσι, παραμένει πιο δημοφιλής από τα πρώτα του χρόνια, αποδεικνύοντας ότι ο “τραμπισμός” έχει ριζώσει βαθιά στη βάση του Ρεπουμπλικανικού κόμματος.

Η οικονομία της έντασης

Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να ταλαιπωρεί τη χώρα. Παρότι υποχώρησε μετά τα χρόνια Μπάιντεν, παραμένει κολλημένος γύρω στο 3%, ενώ ο εμπορικός πόλεμος που ο Τραμπ εξαπέλυσε εναντίον της Κίνας και της Ευρώπης έχει αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για νέο κύμα ακρίβειας.

Η πολιτική του θυμίζει οικονομικό ρινγκ: ανακοινώσεις, απειλές, παύσεις, επανεκκινήσεις, ένα χάος αποφάσεων που οδήγησε ακόμη και τους Financial Times να καθιερώσουν τον όρο “TACO” (Trump Always Chickens Out). Παρά το θέαμα, οι μέσοι δασμοί στις ΗΠΑ βρίσκονται πλέον στο υψηλότερο σημείο εδώ και σχεδόν έναν αιώνα.

Η αγορά που πάγωσε

Η αμερικανική αγορά εργασίας δείχνει να «παγώνει». Η δημιουργία νέων θέσεων έχει σταματήσει, ενώ οι επιχειρήσεις περιορίζονται στη διατήρηση προσωπικού χωρίς προσλήψεις. Οι κλάδοι της μεταποίησης, της ενέργειας και των εξορύξεων, πλήττονται ιδιαίτερα από τους δασμούς και την αβεβαιότητα.

«Ζούμε σε μια οικονομία με λίγες προσλήψεις και λίγες απολύσεις», παραδέχθηκε πρόσφατα ο επικεφαλής της Fed, Τζέι Πάουελ. Η έλλειψη επίσημων στοιχείων λόγω του κυβερνητικού shutdown έχει αφήσει αναλυτές και επενδυτές να κινούνται, όπως λένε, “στα τυφλά”.

Ο πρόεδρος – κυβέρνηση

Σε έναν χρόνο, ο Τραμπ έχει εκδώσει πάνω από 400 προεδρικά διατάγματα, αριθμό ρεκόρ για τις τελευταίες δεκαετίες. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να διαμορφώσει μια “ενιαία εκτελεστική εξουσία”, ένα μοντέλο στο οποίο ο πρόεδρος κυβερνά με ελάχιστη ή μηδενική συναίνεση από το Κογκρέσο και τα δικαστήρια.

Τα αμερικανικά δικαστήρια έχουν ήδη μπλοκάρει μέρος αυτών των διαταγμάτων, αλλά περισσότερες από 200 υποθέσεις βρίσκονται ακόμη σε εκκρεμότητα.

«Επιχείρηση απελάσεις»

Η πιο αμφιλεγόμενη πολιτική του Τραμπ είναι η υπόσχεσή του για “τη μεγαλύτερη εκστρατεία απελάσεων στην ιστορία των ΗΠΑ”. Με προϋπολογισμό 75 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η ICE έχει πραγματοποιήσει μαζικές επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα, συλλαμβάνοντας ακόμη και μετανάστες χωρίς ποινικό μητρώο σε χώρους εργασίας και δικαστήρια.

Οι εικόνες από τις επιχειρήσεις προκάλεσαν μαζικές διαδηλώσεις, αλλά δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η πλειοψηφία των Αμερικανών εξακολουθεί να εγκρίνει τη σκληρή γραμμή, έστω κι αν τη θεωρεί “υπερβολική”.

Ο πρόεδρος των crypto

Εκεί όπου κανείς δεν περίμενε τη μεγαλύτερη μεταστροφή, ο Τραμπ δηλώνει πλέον “ο πρώτος πρόεδρος των κρυπτονομισμάτων”. Έχει διορίσει ρυθμιστές φιλικούς προς την αγορά, δημιούργησε εθνικό αποθεματικό σε bitcoin και προκαλώντας διεθνές σοκ, παρείχε χάρη στον Τσανγκπένγκ Ζάο της Binance.

Σύμφωνα με τους Financial Times, η οικογένεια Τραμπ έχει ήδη αποκομίσει πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια από την επέλαση στον χώρο των crypto.

Το κράτος υπό αναδιάρθρωση

Μαζικές απολύσεις, πάγωμα προσλήψεων και λουκέτα σε ολόκληρες υπηρεσίες συνθέτουν την εικόνα μιας ομοσπονδιακής κυβέρνησης που μικραίνει με ταχύ ρυθμό.
Περισσότεροι από 200.000 δημόσιοι υπάλληλοι έχουν αποχωρήσει σε έναν μόλις χρόνο, είτε με απολύσεις είτε με προγράμματα “προώθησης συνταξιοδότησης”. Η USAID, βασική υπηρεσία αμερικανικής αναπτυξιακής βοήθειας, έχει κλείσει. Ο Ράσελ Βοτ και ο Έλον Μασκ, πλέον επικεφαλής της πρωτοβουλίας “Υπουργείο Κυβερνητικής Αποδοτικότητας”, έχουν αναλάβει να «εξυγιάνουν» το κράτος, καταργώντας προγράμματα που θεωρούν “υπερβολικά προοδευτικά”.

Το αποτέλεσμα: μια Αμερική που μοιάζει μικρότερη, πιο απομονωμένη και πιο αβέβαιη για το μέλλον της απ’ ό,τι την ημέρα που ο Τραμπ ορκίστηκε ξανά πρόεδρος.
Ένας χρόνος αρκεί για να καταλάβει κανείς πως αυτή η δεύτερη θητεία δεν είναι απλώς συνέχεια, είναι η πιο ριζοσπαστική εκδοχή του Τραμπισμού, σε πλήρη ανάπτυξη.