Η μοναδική εξέγερση που έγινε στο Άουσβιτς, είχε Έλληνες Εβραίους στο επίκεντρο. Μπορεί σχεδόν όλοι όσοι εξεγέρθηκαν να βρήκαν λίγο αργότερα το θάνατο, αλλά έστω και για λίγο κέρδισαν μερικές στιγμές ελευθερίας.

Ήταν η 7η Οκτωβρίου του 1944, όταν οι Ναζί θα εκτελούσαν περίπου 200 Έλληνες και Ούγγρους Εβραίους. Εκείνο το πρωί, οι Ναζί διάβασαν τα ονόματα των κρατουμένων που θα πήγαιναν για εκτέλεση αλλά κανείς δεν απάντησε στον ήχο του ονόματός του. Κάποιος φώναξε στα ελληνικά «θα γίνει ναι ή όχι το ντου που λέγαμε;». Αυτό ήταν που σηματοδότησε την έναρξη της εξέγερσης.

Οι κρατούμενοι όρμησαν και αφόπλισαν τους Γερμανούς και οχυρώθηκαν μέσα σε ένα κρεματόριο. Η πυρίτιδα που μάζευαν εδώ και μήνες, χρησιμοποιήθηκε από του ομήρους που έβαζαν τα πτώματα στους φούρνους, στο διπλανό κρεματόριο. Κάποιοι Γερμανοί πέφτουν νεκροί και το κρεματόριο ανατινάζεται. Όσοι ήταν εκεί έτρεξαν στο δάσος.

Οι περισσότεροι που κατάφεραν να αποδράσουν, έχασαν την ζωή τους έξω από το στρατόπεδο. Για λίγες στιγμές πίστεψαν ότι επαναστάτησαν και ελευθερώθηκαν. Και αυτό τους έφτανε, ύστερα από όλα όσα είχαν περάσει μέσα στο κολαστήριο. Κάποιοι κάηκαν από τους ναζί μέσα σε έναν αχυρώνα και κάποιοι παραδόθηκαν και εκτελέστηκαν αργότερα την ίδια ημέρα με μια σφαίρα στο κεφάλι.

@royalcourt.no

Από τους 451 εξεγερθέντες, οι 300 περίπου ήταν ελληνικής καταγωγής. Δεν ήταν απλά μια στιγμή και ένα «ντου» αλλά ένα οργανωμένο σχέδιο με μήνες προετοιμασίας. Ωστόσο κάποιος το πρόδωσε την τελευταία στιγμή. Μέσα σε λίγα λεπτά, μαζεύτηκαν πολυβόλα και σκυλιά, με τη μάχη να γίνεται άνιση. Μόνο 26 από τους Έλληνες εξεγερθέντες επέζησαν.

Οι Ναζί μπορεί να κατάφεραν να ανταποκριθούν στην εξέγερση, αλλά τους πόνεσε. Το κρεματόριο καταστράφηκε ενώ ποτέ δεν πίστεψαν ότι θα έχουν απώλειες σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Οι Έλληνες Εβραίοι Ζοντερκομάντο ήταν εκείνοι που οργάνωσαν όλη την προσπάθεια. Οι Ζοντερκομάντο ήταν εκείνοι που έβαζαν στους φούρνους τα πτώματα των Εβραίων ομόθρησκών τους. Μέχρι κι εκείνοι να κατέληγαν εκεί. Ζούσαν συνήθως απομονωμένα από όλους τους άλλους, αλλά βρήκαν τρόπο να επικοινωνήσουν την εξέγερση παραφράζοντας ρεμπέτικα τραγούδια.

Όταν οι Γερμανοί τους έπιασαν και τους σκότωσαν με βάναυσο τρόπο, κατέληξαν τελικά στα κρεματόρια. Οι γυναίκες που έκλεβαν πυρίτιδα από το εργοστάσιο Γιούνιον για αρκετούς μήνες, ταυτοποιήθηκαν 3 μήνες μετά και αφού εξευτελίστηκαν, απαγχονίστηκαν, κάτι που δεν είχε συμβεί ξανά στο Άουσβιτς.

Ήταν μια πράξη αντίστασης που πιθανόν να ήξεραν από την αρχή ότι δεν μπορούσαν να κερδίσουν. Ωστόσο ήθελαν να πέσουν μαχόμενοι και αυτό επέλεξαν να κάνουν, για να ανασάνουν ελευθερία έστω και για μια στιγμή.