Ο ιερέας Benedykt Joachim Chmielowski έγραψε τον 18ο αιώνα μια εγκυκλοπαίδεια 938 σελίδων, με τα λήμματα να μην είναι σε αλφαβητική σειρά αλλά ανά κατηγορία. Η γλώσσα ήταν η πολωνική και ονομάστηκε Nowe Ateny (Νέα Αθήνα), με τη δεύτερη έκδοση ακολούθησε 8-9 χρόνια αργότερα.

Το πρώτο μέρος του τίτλου της ήταν «Νέα Αθήνα ή η Ακαδημία γεμάτη απ’ όλες τις επιστήμες, χωρισμένη σε θέματα, για να την καταγράψουν οι σοφοί, για να μάθουν οι ηλίθιοι, για να εξασκηθούν οι πολιτικοί, για να ψυχαγωγηθούν οι μελαγχολικοί…».

@wikipedia.org

Η συγκεκριμένη εγκυκλοπαίδεια προκάλεσε έντονη κριτική μέσα στον Διαφωτισμό. Για τους περισσότερους ήταν ένα παράδειγμα άγνοιας, βλακείας και δεισιδαιμονίας, σε αντίθεση με τη σκέψη του Διαφωτισμού.

Το πιο αξιομνημόνευτο βέβαια είναι άλλο. Γιατί μέσα σε αυτή υπήρχαν ορισμένοι κυνικότατοι ορισμοί που δεν πρόσφεραν κάποια ιδιαίτερη… βοήθεια.

Ορισμοί όπως :

Άλογο: Όλοι ξέρουν τι είναι το άλογο
Κατσίκες: Ένα είδος ζώου που βρωμάει
Δράκος: Ο Δράκος είναι δύσκολο να νικηθεί, αλλά κάποιος πρέπει να προσπαθήσει

Το χιούμορ που βγαίνει από αυτούς του ορισμούς δεν ήταν από πρόθεση. Ο συγγραφέας δεν βρήκε λόγο να εξηγήσει τα πιο κοινά ζώα και τους πιο κοινούς τόπους του καιρού του. Μετά από αρκετές δεκαετίες μάλιστα, οι γνώμες γι’ αυτήν άλλαξαν προς το καλύτερο και κέρδισε αρκετούς αναγνώστες.