Μέσα στη βιβλιοθήκη σπάνιων βιβλίων και χειρόγραφων Beinecke του Πανεπιστήμιου του Γέιλ βρίσκεται το μοναδικό αντίγραφο ενός τόμου 240 σελίδων. Το βιβλίο ονομάζεται χειρόγραφο Βόινιτς και οι λέξεις είναι ακαταλαβίστικες ακόμα και για τους σύγχρονους ερευνητές.

Το βιβλίο πρόσφατα χρονολογήθηκε στο 1.420 μ. Χ., ενώ τα περίτεχνα σχέδια του και η γραφή του ακόμα δεν μπορούν να δώσουν κανένα σημάδι για τη θεματολογία του κειμένου. Πρόκειται λοιπόν για ένα βιβλίο, άλυτο. Ένα από τα διαχρονικά μυστήρια της ιστορίας, αφού κανείς δεν μπόρεσε να καταλάβει τι γράφει.

Χειρόγραφο Βόινιτς

Η ονομασία του βιβλίου προέρχεται από τον Βίλφριντ Βόινιτς, έναν Πολωνό βιβλιοπώλη που έζησε από το 1865 έως το 1930. Ο Βίλφριντ βρήκε το εν λόγω βιβλίο σε μία μονή Ιησουιτών στην Ιταλία το 1912. Ήταν γεμάτος απορίες.

«Ποιος το έγραψε; Πού είχε γραφτεί; Τι αντιπροσωπεύουν οι περίεργεις λέξεις και οι απεικονίσεις;»

Τελικά ο Βίλφριντ κατάφερε να αποκτήσει το χειρόγραφο βιβλίο, αγοράζοντάς το από έναν άπορο ιερέα της μονής και τελικά το μετέφερε στις ΗΠΑ. Μέχρι και σήμερα, έναν αιώνα αργότερα, οι γλωσσολόγοι και οι ιστορικοί προβληματίζονται για την προέλευση του συγκεκριμένου χειρόγραφου.

Οι κρυπτολόγοι πιστεύουν ότι η γραφή του συγκεκριμένου βιβλίου έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας υπαρκτής γλώσσας. Αλλά αυτή τη γλώσσα δεν έχουν καταφέρει να εντοπίσουν ποιος την μιλούσε - αν την μιλούσε κάποιος λαός-.

Αυτό που κάνει την γραφή να μοιάζει αληθινή είναι ότι στις υπαρκτές γλώσσες τα γράμματα εμφανίζονται με συγκεκριμένη συχνότητα, ομοίως με την γραφή στο χειρόγραφό. Αυτό το επαναλαμβανόμενο μοτίβο, σύμφωνα με τους επιστήμονες δεν μπορεί να το αντιγράψει μια μηχανή παραγωγής γραμμάτων.

Ωστόσο, πέρα από την αληθοφάνεια του μοτίβου οι ειδικοί δεν έχουν καταφέρει να απαντήσουν σε κανένα άλλο ερώτημα. Τα γράμματα ποικίλουν σε μορφή, κάποια προέρχονται από άλλες γραφές, αλλά τα περισσότερα είναι μοναδικά. Τα ψηλότερα γράμματα ονομάστηκαν «χαρακτήρες κρεμάλες». Φαίνεται πως το χειρόγραφο είναι γραμμένο από τουλάχιστον δύο ανθρώπους και εικονογραφημένο από έναν τρίτο.

Μέσα στα χρόνια αναδύθηκαν τρεις βασικές θεωρίες.

Η πρώτη βασική θεωρία ορίζει το βιβλίο ως ένα κρυπτογραφημένο μήνυμα, γραμμένο με έναν μυστικό κώδικα και σχεδιασμένο ώστε να «κρύβει το μήνυμα».

Η δεύτερη υποστηρίζει ότι το χειρόγραφο είναι μια απάτη γραμμένη στα ακαταλαβίστικα για απόσπαση χρημάτων από αφελείς αγοραστές. Κάποιοι εικάζουν ότι ο συγγραφέας ήταν ένας απατεώνας του Μεσαίωνα, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι το έγραψε ο Βόινιτς.

Η τρίτη θεωρία υποστηρίζει ότι το χειρόγραφο είναι γραμμένο σε μια αληθινή γλώωσα, αλλά σε άγνωστο αλφάβητο. Ίσως οι μελετητές του Μεσσαίωνα προσπαθούσαν να δημιουργήσουν ένα αλφάβητο για μια καθομιλούμενη γλώσσα που δεν είχε ακόμα γραφτεί. Σε αυτή την περίπτωση, το χειρόγραφο του Βόινιτς μπορεί να είναι κάτι σαν τη γραφή «ρόγκο - ρόγκο» που εφευρέθηκε στο νησί του Πάσχα, και πλέον είναι μη αναγνώσιμη, αφού κατέρρευσε ο πολιτισμός που την παρήγαγε και την μιλούσε.

Αν και το χειρόγραφο Βόινιτς είναι μη αναγνώσιμο, οι άνθρωποι δεν έχουν σταματήσει να προσπαθούν να μαντέψουν το περιεχόμενό του. Όσοι πιστεύουν ότι το χειρόγραφο ήταν απόπειρα δημιουργίας μιας νέας μορφής γραπτής γλώσσας εικάζουν ότι είναι μία εγκυκλοπαίδεια που περιέχει τη γνωστή του πολιτισμό που το παρήγαγε.

Από την άλλη, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι το βιβλίο γράφτηκε κατά τον 13ο αιώνα, από τον Ρότζερ Μπέικον, ο οποίος αποπειράθηκε να κατανοήσει τους παγκόσμιους νόμους της γραμματικής.

Ενώ άλλοι είναι πεπεισμένοι ότι δημιουργήθηκε από ή το 16ο αιώνα από τον Ελισαβετιανό αποκρυφιστή John Dee, ο οποίος ασχολούνταν με την αλχημεία και την μαντεία.

Οι πιο ακραίοι θεωρούν ότι το βιβλίο γράφτηκε από μία ομάδα μαγισσών στην Ιταλία ή ακόμα και από εξωγήινους.

Εδώ και 100 χρόνια οι επιστήμονες κατάφεραν μόνο να προσδιορίσουν την χρονολογία του βιβλίου αλλά και την καταγωγή του. Σύμφωνα με τους σύγχρονους ιστορικούς η διαδρομή του βιβλίου ξεκίνησε από την Ρώμη και την Πράγα γύρω στο 1612. Πιθανολογούν επίσης πέρασε από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Ροδόλφο Β’ στο θεραπευτή του, Γιάκομπους Σινάπιους.

Επιπρόσθετα με αυτές τις ιστορικές αποκαλύψεις, οι γλωσσολόγοι ερευνητές πρόσφατα πρότειναν μια ανεπίσημη ταυτοποίηση ορισμένων λέξεων του χειρόγραφου.

Ίσως τελικά οι μελλοντικοί ιστορικοί καταφέρουν να σπάσουν τον κώδικα του Βόινιτς; Το μέλλον θα δώσει την απάντηση.