Ευνοϊκότερη ποινική και πολιτική μεταχείριση των καταδικασθέντων στελεχών του νεοναζιστικού μορφώματος της Χρυσής Αυγής προβλέπει ο νέος Ποινικός Κώδικας που ψήφισε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ τον Ιούνιο του 2019 λίγες ημέρες πριν τη διάλυση της Βουλής για την διεξαγωγή εθνικών εκλογών.

Οι αλλαγές που προώθησε η τότε κυβέρνηση προβλέπουν λιγότερα έτη κάθειρξης όπως επίσης και την διατήρηση των πολιτικών δικαιωμάτων ακόμα και μετά την τελεσίδικη καταδίκη.

Υπο αυτά τα δεδομένα οι Νίκος Μιχαλολιάκος, Ηλίας Κασιδιάρης και τα υπόλοιπα στελέχη που βαρύνονται με το αδίκημα της διεύθυνσης εγκληματικής οργάνωσης θα μπορούν να μετέχουν στις επόμενες εκλογές και πιθανότατα θα διατηρούσαν την βουλευτικής τους έδρα στην δυσάρεστη περίπτωση που η Χρυσή Αυγή παρέμενε εως σήμερα κοινοβουλευτικό κόμμα.

Τι ίσχυε και ποιες αλλαγές έφερε ο ΣΥΡΙΖΑ

- Με τον προηγούμενο Ποινικό Κώδικα που ίσχυε έως τον Ιούνιο του 2019 το πλαίσιο ποινής για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης ήταν 10 εως 20 έτη ενώ η τελεσίδικη καταδίκη απέφερε 10ετή στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων που σημαίνει έκπτωση από το αξίωμα για βουλευτές, απαγόρευση συμμετοχής σε εκλογικές διαδικασίες κ.α.

- Με τον νέο Ποινικό Κώδικα που ψήφισε ο ΣΥΡΙΖΑ το πλαίσιο ποινής περιορίστηκε σε 5 εως 15 έτη ενώ το επίμαχο αδίκημα εξαιρέθηκε από την λίστα των εγκλημάτων που αποφέρει στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων που σημαίνει ελεύθερη συμμετοχή σε εκλογές. Αναφορικά με το αν οι υπαίτιοι μπορούν να διατηρούν το αξίωμά τους (σ.σ. όπως στην περίπτωση του ευρωβουλευτή Ι. Λαγού) η κατάσταση χαρακτηρίζεται από νομική ασάφεια. Το άρθρο 60 του νέου ΠΚ αναφέρει: «Αν ο υπαίτιος καταδικάστηκε σε ποινή κάθειρξης, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει αποστέρηση της δημόσιας θέσης ή του δημόσιου ή αυτοδιοικητικού αξιώματος που κατέχει εφόσον η πράξη του συνιστά βαριά παράβαση των καθηκόντων του». Όπως, αναφέρουν στο protothema.gr έμπειροι νομικοί «κάνοντας αυστηρή ερμηνεία της ρύθμισης θα μπορούσαμε να πούμε ότι η φύση των εγκλημάτων για τα οποία διώκονται τα μέλη της Χ.Α. δεν σχετίζονται με βουλευτικά καθήκοντα. Ωστόσο το δικαστήριο θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι στο πλαίσιο των καθηκόντων τους είναι ο σεβασμός της Δημοκρατίας, η τήρηση των νόμων κ.α. και να ζητήσει την έκπτωση του κατάδικου από ενδεχόμενο αξίωμα που κατέχει».

ΣΥΡΙΖΑ: Παρωχημένες οι ποινές στέρησης πολιτικών δικαιωμάτων

Πάντως, ο ΣΥΡΙΖΑ μέσω πηγών εξακολουθεί να υποστηρίζει σήμερα πως οι ποινές στέρησης των πολιτικών δικαιωμάτων είναι παρωχημένες και ορθώς καταργήθηκαν. Αναλυτικά δηλώνουν: «Με τον προηγούμενο Ποινικό Κώδικα το ποιοι και σε ποιες περιπτώσεις αποστερούνταν τα πολιτικά τους δικαιώματα εξαρτιόταν από το ύψος της ποινής που τους επιβαλλόταν. Το πλαίσιο επιβολής, ελέγχου και αποκατάστασης της εν λόγω ποινής ήταν ιδιαίτερα δυσχερές και είχε στην πράξη απαξιωθεί. Η αποστέρηση επερχόταν, πάντως, αφού η απόφαση καθίστατο αμετάκλητη, δηλ. στην πράξη μετά από αρκετά χρόνια και αφού η υπόθεση είχε διέλθει από 3 επίπεδα δικαστικής κρίσης. Άρα, σε κάθε περίπτωση, η αποστέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων δεν θα μπορούσε να επέλθει και να έχει σήμερα οποιοδήποτε αποτέλεσμα, ακόμη και υπό την ισχύ του προηγούμενου ΠΚ.

Στον νέο ΠΚ διατηρήθηκε ο θεσμός της αποστέρησης δημοσίων θέσεων και δημοσίων ή αυτοδιοικητικών αξιωμάτων, στην περίπτωση που υφίσταται καταδίκη σε ποινή κάθειρξης.

Ως προς το δικαίωμα του εκλέγειν σε βουλευτικές εκλογές η επιβολή ποινής αποστέρησης θεωρήθηκε παρωχημένη στο πλαίσιο μιας σύγχρονης, ταχείας ποινικής δίκης, κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα, που επικεντρώνεται στα ζητήματα της αναζήτησης της ποινικής ευθύνης και στην επιβολή της κύριας ποινής. Έτσι, επελέγη η λύση να μην επιβάλει την αποστέρηση δικαιωμάτων το ίδιο το δικαστήριο, αλλά αυτή να επέρχεται, επί τη βάσει πάντως της απόφασης του δικαστηρίου, αυτοδίκαια, δυνάμει της ειδικής εκλογικής νομοθεσίας.

Όπως ειδικότερα διατυπώνεται στην αιτιολογική έκθεση του ν.ΠΚ, επαφίεται στην ειδική εκλογική νομοθεσία να καθορίσει τέτοιες απαγορεύσεις, αφού «το άρθρο 51 παρ. 3 του Συντάγματος προβλέπει ότι ο νόμος δεν μπορεί να περιορίσει το εκλογικό δικαίωμα παρά μόνο […] ως συνέπεια αμετάκλητης καταδίκης για ορισμένα εγκλήματα. Τα εγκλήματα αυτά ορίζονται στην εκλογική νομοθεσία και η καταδίκη για τα ίδια αυτά εγκλήματα αποτελεί ταυτόχρονα κώλυμα εκλογιμότητας, σύμφωνα με το άρθρο 55 Συντάγματος. Ανάλογα ισχύουν και για τη συμμετοχή στις αυτοδιοικητικές εκλογές ή για την άσκηση οποιουδήποτε άλλου πολιτικού δικαιώματος. Παρέλκει επομένως οποιαδήποτε άλλη σχετική πρόβλεψη».

Ιστορικό

Πρέπει δε να σημειωθεί ότι το αρχικό νομοσχέδιο Ποινικών Κωδίκων που κατέθεσε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ προέβλεπε ακόμα ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για όσους μετέχουν ή διευθύνουν εγκληματική οργάνωση ωστόσο διορθώθηκαν μετά από θύελλα αντιδράσεων της τότε αντιπολίτευσης, δικαστικών ενώσεων, ενώσεων για τα δικαιώματα του ανθρώπου, αντιφασιστικών κινημάτων ακόμα και τις νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ. Ειδικότερα για το βασικό αδίκημα της εγκληματικής οργάνωσης που ήταν γνωστό τότε ότι βάραινε τα μέλη της Χρυσής Αυγής ο ΣΥΡΙΖΑ πρότεινε επιβολή μισής ποινής 5 εως 10 έτη αντί 10 εως 20 που ίσχυε.

Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου δήλωσε τότε «Η δραστική μείωση στο μισό του πλαισίου ποινής, από 10 έως 20 χρόνια σε 5 έως 10, που προτείνεται για το αδίκημα για το οποίο κατηγορούνται και δικάζονται επί 4 έτη ο αρχηγός της Χρυσής Αυγής και η υπόλοιπη ηγεσία της ναζιστικής οργάνωσης εκπλήσσει κάθε καλόπιστο δημοκράτη… Είναι, πράγματι, απορίας άξιο, ενόσω διεξάγεται η δίκη της Χρυσής Αυγής, αλλά και πολλές άλλες που αφορούν κάθε είδους εγκληματικές οργανώσεις, για ποιο λόγο επιλέγεται να ελαφρυνθεί ποινικά η θέση των ηγεσιών του εγκλήματος, υποπίπτοντας στο καθεστώς της απλής επιβαρυντικής περίστασης σε ένα πλαίσιο ποινής που μειώνεται στο μισό».

Η «Κίνηση Ενωμένοι Ενάντια στο Ρατσισμό και στον Φασισμό» ζητούσε «Να μην περάσει η τροποποίηση-δώρο στους υπόδικους ναζιστές της Χρυσής Αυγής» και εξηγούσε πως «εάν η διάταξη αυτή ψηφιστεί όπως προτείνεται μέχρι να τελειώσει η δίκη, θα υπερισχύσει της προηγούμενης λόγω της αρχής της ευνοϊκότερης ρύθμισης και θα οδηγήσει σε πλαίσιο ποινών 5-10 χρόνια αντί για 10-20 που ισχύει τώρα. Αυτό ουσιαστικά θα σημάνει ατιμωρησία του αρχηγού και της ηγεσίας και εξίσωσή τους με τα απλά εκτελεστικά όργανα … Η τροποποίηση αυτή αποτελεί ευθεία παρέμβαση στην εκκρεμή δίκη της Χρυσής Αυγής η οποία συμπληρώνει τέσσερα χρόνια και φτάνει στο τέλος της, Αποτελεί ένα ανέλπιστο δώρο για όσους κατηγορούνται για την Διεύθυνση της Χρυσής Αυγής ως Εγκληματικής Οργάνωσης, δηλαδή ολόκληρη την ηγεσία της και συνολικά 20 από τους 68 κατηγορουμένους στη δίκη, που προχωρεί στο τελευταίο της στάδιο με συντριπτικό αποδεικτικό υλικό ενάντιά τους»

Παράλληλα οι νέοι Ποινικοί Κώδικες του ΣΥΡΙΖΑ προκάλεσαν την αντίδραση και της νεολαίας της Κουμουνδούρου που δήλωνε:

«Είναι απαράδεκτο ο νέος Ποινικός Κώδικας να ανοίγει παράθυρα ευνοϊκότερης μεταχείρισης για τα ηγετικά στελέχη της νεοναζιστικής συμμορίας. Η συντριπτική καταδίκη της Χρυσής Αυγής, σε θεσμικό και κοινωνικό επίπεδο, δεν χωρά υπαναχωρήσεις και αστερίσκους, πολύ περισσότερο όταν προκύπτουν από τεχνοκρατικές προτάσεις που αγνοούν τα πολιτικά και κοινωνικά διακυβεύματα της εποχής».

Επίσης, η ΝΔ τόνισε «Οι σκανδαλώδεις αυτές διατάξεις ευνοούν ευθέως τη Χρυσή Αυγή, αλλά και τους ταραξίες και τους κουκουλοφόρους που καταστρέφουν καθημερινά ανενόχλητοι δημόσια και ιδιωτική περιουσία, έχοντας μετατρέψει τα πανεπιστήμια σε παρασκευαστήρια μολότοφ.

Η εύνοια της κυβέρνησης προς τη Χρυσή Αυγή δεν είναι καινούργια, αφού εδώ και τέσσερα χρόνια καθυστερεί τη δίκη της με φαιδρά προσχήματα. Όπως δεν είναι καινούργια και η ανοχή της στους κουκουλοφόρους που έχουν καταλάβει τα πανεπιστήμια εξευτελίζοντας την έννοια του ασύλου.

Ως εδώ. Καλούμε την κυβέρνηση να ανακαλέσει αμέσως τις προτεινόμενες ρυθμίσεις και να μην τις καταθέσει καν στη Βουλή»

Η περίπτωση του Λαγού

Από το σύνολο των καταδικασθέντων στελεχών της Χ.Α. μόνο ο Ιωάννης Λαγός διατηρεί αξίωμα (ευρωβουλευτής). Στην περίπτωση λοιπόν που δεν ενεργοποιηθεί το άρθρο 60 του Ποινικού Κώδικα περι έκπτωσης από το αξίωμα (αν δηλαδή δεν συνδεθούν οι εγκληματικές πράξεις με τα καθήκοντά του) και εφόσον διαταχθεί η σύλληψή του τότε θα πρέπει να αρθεί η ασυλία του συγκεκριμένου προσώπου. Οπως αναφέρουν πηγές του ευρωκοινοβουλίου, οι αρμόδιες ελληνικές αρχές θα στείλουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αίτημα άρσης ασυλίας το οποίο άμεσα θα προωθηθεί στην αρμόδια επιτροπή για έγκριση. Μετά το «πράσινο φως» θα πραγματοποιηθεί και η σύλληψη.