Περισσότεροι από 10.000 συγγραφείς ένωσαν τις φωνές τους μέσα από μια ασυνήθιστη πρωτοβουλία: την κυκλοφορία ενός «άδειου» βιβλίου με τίτλο Don’t Steal This Book. Είναι αυτή η αρχή μιας μεγάλης σύγκρουσης ανάμεσα στους δημιουργούς και την AI;

Το βιβλίο αποτελεί μια συμβολική πράξη διαμαρτυρίας απέναντι στη χρήση λογοτεχνικών έργων από εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης χωρίς άδεια ή αμοιβή προς τους δημιουργούς.

Στις σελίδες του δεν υπάρχει κανένα κείμενο, καμία ιστορία ή αφήγηση. Το μόνο που περιλαμβάνει είναι μια μεγάλη λίστα με τα ονόματα των συγγραφέων που στηρίζουν την καμπάνια. Μεταξύ αυτών βρίσκονται γνωστές προσωπικότητες της διεθνούς λογοτεχνίας, όπως ο Kazuo Ishiguro, η Philippa Gregory και ο Richard Osman, αλλά και πολλοί ακόμη δημιουργοί που θέλησαν να εκφράσουν δημόσια την αντίθεσή τους στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται σήμερα το έργο τους από συστήματα generative AI.

Αντίτυπα του βιβλίου πρόκειται να διανεμηθούν στους επισκέπτες της London Book Fair, σε μια χρονική συγκυρία ιδιαίτερα κρίσιμη για τον εκδοτικό κόσμο. Λίγες ημέρες αργότερα αναμένεται η δημοσίευση της εκτίμησης της βρετανικής κυβέρνησης σχετικά με το οικονομικό κόστος των πιθανών αλλαγών στη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων.

Την πρωτοβουλία για την έκδοση του βιβλίου ανέλαβε ο συνθέτης και ακτιβιστής Ed Newton-Rex, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει τοποθετηθεί ανοιχτά υπέρ της προστασίας των δημιουργών απέναντι στην ανεξέλεγκτη χρήση του έργου τους από τεχνολογικές εταιρείες. Σύμφωνα με τον ίδιο, μεγάλο μέρος της βιομηχανίας της τεχνητής νοημοσύνης βασίστηκε σε δημιουργικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε χωρίς άδεια και χωρίς να αποζημιωθούν οι δημιουργοί του. Όπως επισημαίνει, το ζήτημα δεν είναι απλώς μια τεχνολογική εξέλιξη, αλλά μια υπόθεση που επηρεάζει άμεσα το εισόδημα και τη βιωσιμότητα όσων ζουν από τη δημιουργική εργασία.

Στη δράση συμμετέχουν επίσης συγγραφείς όπως ο Mick Herron, η Marian Keyes, ο David Olusoga και η Malorie Blackman. Η τελευταία υπογράμμισε ότι το αίτημα των συγγραφέων είναι απλό: αν οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αξιοποιούν βιβλία για την εκπαίδευση των συστημάτων τους, τότε είναι λογικό να πληρώνουν για τη χρήση αυτού του υλικού.

Η συζήτηση αυτή έχει αποκτήσει ιδιαίτερη ένταση στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς εξετάζεται μια πιθανή αλλαγή στο πλαίσιο πνευματικών δικαιωμάτων. Ένα από τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι προβλέπει ότι οι εταιρείες AI θα μπορούν να χρησιμοποιούν προστατευμένο περιεχόμενο χωρίς προηγούμενη άδεια, εκτός αν ο δημιουργός δηλώσει ρητά ότι δεν επιθυμεί να συμπεριληφθεί.

Μια τέτοια προοπτική έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον χώρο του πολιτισμού. Συγγραφείς, μουσικοί και άλλοι δημιουργοί εκφράζουν φόβους ότι θα νομιμοποιηθεί ουσιαστικά η μαζική χρήση του έργου τους χωρίς συναίνεση.

Παράλληλα, ο εκδοτικός κλάδος προσπαθεί να οργανώσει ένα πιο σαφές σύστημα αδειοδότησης. Στο πλαίσιο της London Book Fair, η Publishers’ Licensing Services σχεδιάζει να παρουσιάσει μια νέα συλλογική πρωτοβουλία licensing που θα επιτρέπει τη νόμιμη πρόσβαση σε δημοσιευμένα έργα μέσω συμφωνιών με τους εκδότες.