E-Daily

10 χριστουγεννιάτικα έθιμα και συνήθειες της παλιάς Ελλάδας που δεν ξέρουν οι νεότεροι

Παλιά παπούτσια, χριστόψωμα και πλεξούδες με σκόρδα

Γράφει η ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΟΥ Δημοσίευση 24/12/2020 | 01:49

Κώστας Μπαλάφας, φωτογραφικά αρχεία Μουσείου Μπενάκη

Ίσως να μην τα ακούσατε ποτέ, ίσως να τα ζήσατε. Είναι 10 χριστουγεννιάτικα έθιμα και συνήθειες που θυμίζουν Ελλάδα!

Τις παραμονές των Χριστουγέννων ή της Πρωτοχρονιάς, έπαιζαν ζάρια ("για το καλό του χρόνου", λέμε σήμερα) τραγουδούσαν, αλλά και μασκαρεύονταν (όπως σήμερα σε πολλές περιοχές της χώρας, π.χ. τα "μπουμπουσάρια", στη δυτική Μακεδονία). 

Στα νησιά στόλιζαν καραβάκια και στις πόλεις ή τα ορεινά χωριά στόλιζαν κλαδιά και δέντρα στην αυλή.

Ήταν επίσης έθιμο να δίνεις δώρα στους τροχονόμους! Μάλιστα ως και ο βασιλιάς, βγήκε με τον οδηγό του στην οδό Ρηγίλλης και άφησε γλυκά και κρασί ως δώρο στον τροχονόμο της περιοχής.

Στα χωριά συνήθιζαν να πλέκουν πλεξούδες από σκόρδα με καρφωμένα γαριφαλάκια για να διώξουν την κακογλωσσιά που "καρφώνει" την ευτυχία του σπιτιού τους.

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, οι άνθρωποι πετούσαν ένα παλιό παπούτσι το οποίο συμβόλιζε τον προηγούμενο χρόνο που έφυγε.

Το Δεκέμβριο συνήθιζαν να ασβεστώνουν τους τοίχους της αυλής, έπειτα να ζυμώνουν τα Χριστόψωμα τα οποία ήταν εφτάζυμα με μαστίχα και γλυκάνισο και να πλάθουν τους κουραμπιέδες και μελομακάρονα.

Στα γιορτινά τραπέζια είχαν επίσης φοντάν, πτι φουρ, καραμελέ, κονιάκ, λικέρ και πάστες.

Ο νοικοκύρης τις παραμονές των γιορτών αναζητά και διαλέγει το πιο όμορφο, γερό και χοντρό ξύλο από πεύκο ή ελιά, το λεγόμενο Χριστόξυλο.  

Στη Θεσσαλία οι άντρες έφτιαχναν χοιρινά λουκάνικα τα οποία τα έτρωγαν ανήμερα των Χριστουγέννων, ενώ το λίπος του γουρουνιού αποθηκευόταν σε δοχεία και χρησιμοποιούνταν αργότερα στη μαγειρική.

Δεν ξεχνάμε τους καλικάτζαρους! Έξω από τις πόρτες μερικών σπιτιών κρέμονταν κόσκινα και λινάρι. Εκεί, ο καλικάτζαρος θα προσπαθούσε να μπει το βράδυ στο σπίτι και επειδή η παράδοση έλεγε πως είναι περίεργος θα σταθεί να μετρήσει τις τρύπες του κόσκινου ή τις κλωστές του λιναριού... και επειδή θα του πάρει ώρες, θα ξημερώσει, θα φοβηθεί τη μέρα και θα φύγει! 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Τον φωνάζουν «βαμπίρ της Σιγκαπούρης»: Είναι 60 ετών και μοιάζει με 30

Stories 12.03.2026
Δείχνει δεκαετίες νεότερος από την πραγματική του ηλικία.

Ο παγκόσμιος χάρτης IQ προκαλεί συζητήσεις: Σε ποια θέση βρίσκεται τελικά η Ελλάδα

Νέα Εποχή 12.03.2026
Τα στοιχεία δείχνουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις χώρες, με το εκπαιδευτικό σύστημα, την οικονομία και τις κοινωνικές συνθήκες να παίζουν καθοριστικό ρόλο

Startup Ενοχής: Πώς η Gen Z μετέτρεψε το ρorn shame σε business plan

Stories 12.03.2026
Οι Influencers - Ιεροκήρυκες του Μαϊάμι

Από βοηθός, προϊστάμενος: Η AI άρχισε να δίνει εντολές και να απολύει ανθρώπους

Νέα Εποχή 12.03.2026
Είσαι σίγουρος ότι ο προϊστάμενός σου είναι άνθρωπος;

Χώρες όπου οι γυναίκες κάνουν υποχρεωτική στρατιωτική θητεία

Stories 12.03.2026
To Γενικό Επιτελείο Στρατού προχώρησε κι επίσημα σε πρόσκληση για εθελοντική στράτευση γυναικών στην Ελλάδα - τι γίνεται στις άλλες χώρες

Η αθέατη πλευρά του πολέμου: Εγκαταλείπουν τα κατοικίδιά τους για να φύγουν από τη Μέση Ανατολή

Νέα Εποχή 12.03.2026
Καταφύγια ζώων γεμίζουν και εθελοντές δίνουν μάχη να σώσουν σκύλους και γάτες που αφήνονται πίσω μέσα στον πανικό της φυγής

Η Ελληνίδα που έσπασε τα στερεότυπα τρέχοντας στον Μαραθώνιο: Η άγνωστη ιστορία της Ζωζώς Χριστοδούλου

Πρόσωπα Χτες
Το 1974, μέσα σε μια εποχή προκαταλήψεων, μια νεαρή γυναίκα τόλμησε να κάνει κάτι που καμία Ελληνίδα δεν είχε καταφέρει μέχρι τότε

Η «χαμένη» ελληνική διάλεκτος που ακούγεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ελλάδα

Νέα Εποχή Χτες
Μια γλωσσική κληρονομιά από τα χρόνια του Βυζαντίου που επιβιώνει μέσα σε πολέμους, μετακινήσεις πληθυσμών και αιώνες απομόνωσης

Μπορούν να φυτρώσουν ρεβίθια στη Σελήνη; Το εντυπωσιακό πείραμα που πέτυχε

Stories Χτες
Το πείραμα αυτό αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον τώρα που οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να επιστρέψουν στη Σελήνη