E-Daily

10 χριστουγεννιάτικα έθιμα και συνήθειες της παλιάς Ελλάδας που δεν ξέρουν οι νεότεροι

Παλιά παπούτσια, χριστόψωμα και πλεξούδες με σκόρδα

Γράφει η ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΟΥ Δημοσίευση 24/12/2020 | 01:49

Κώστας Μπαλάφας, φωτογραφικά αρχεία Μουσείου Μπενάκη

Ίσως να μην τα ακούσατε ποτέ, ίσως να τα ζήσατε. Είναι 10 χριστουγεννιάτικα έθιμα και συνήθειες που θυμίζουν Ελλάδα!

Τις παραμονές των Χριστουγέννων ή της Πρωτοχρονιάς, έπαιζαν ζάρια ("για το καλό του χρόνου", λέμε σήμερα) τραγουδούσαν, αλλά και μασκαρεύονταν (όπως σήμερα σε πολλές περιοχές της χώρας, π.χ. τα "μπουμπουσάρια", στη δυτική Μακεδονία). 

Στα νησιά στόλιζαν καραβάκια και στις πόλεις ή τα ορεινά χωριά στόλιζαν κλαδιά και δέντρα στην αυλή.

Ήταν επίσης έθιμο να δίνεις δώρα στους τροχονόμους! Μάλιστα ως και ο βασιλιάς, βγήκε με τον οδηγό του στην οδό Ρηγίλλης και άφησε γλυκά και κρασί ως δώρο στον τροχονόμο της περιοχής.

Στα χωριά συνήθιζαν να πλέκουν πλεξούδες από σκόρδα με καρφωμένα γαριφαλάκια για να διώξουν την κακογλωσσιά που "καρφώνει" την ευτυχία του σπιτιού τους.

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, οι άνθρωποι πετούσαν ένα παλιό παπούτσι το οποίο συμβόλιζε τον προηγούμενο χρόνο που έφυγε.

Το Δεκέμβριο συνήθιζαν να ασβεστώνουν τους τοίχους της αυλής, έπειτα να ζυμώνουν τα Χριστόψωμα τα οποία ήταν εφτάζυμα με μαστίχα και γλυκάνισο και να πλάθουν τους κουραμπιέδες και μελομακάρονα.

Στα γιορτινά τραπέζια είχαν επίσης φοντάν, πτι φουρ, καραμελέ, κονιάκ, λικέρ και πάστες.

Ο νοικοκύρης τις παραμονές των γιορτών αναζητά και διαλέγει το πιο όμορφο, γερό και χοντρό ξύλο από πεύκο ή ελιά, το λεγόμενο Χριστόξυλο.  

Στη Θεσσαλία οι άντρες έφτιαχναν χοιρινά λουκάνικα τα οποία τα έτρωγαν ανήμερα των Χριστουγέννων, ενώ το λίπος του γουρουνιού αποθηκευόταν σε δοχεία και χρησιμοποιούνταν αργότερα στη μαγειρική.

Δεν ξεχνάμε τους καλικάτζαρους! Έξω από τις πόρτες μερικών σπιτιών κρέμονταν κόσκινα και λινάρι. Εκεί, ο καλικάτζαρος θα προσπαθούσε να μπει το βράδυ στο σπίτι και επειδή η παράδοση έλεγε πως είναι περίεργος θα σταθεί να μετρήσει τις τρύπες του κόσκινου ή τις κλωστές του λιναριού... και επειδή θα του πάρει ώρες, θα ξημερώσει, θα φοβηθεί τη μέρα και θα φύγει! 

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η Ελληνίδα που έσπασε τα στερεότυπα τρέχοντας στον Μαραθώνιο: Η άγνωστη ιστορία της Ζωζώς Χριστοδούλου

Πρόσωπα 11.03.2026
Το 1974, μέσα σε μια εποχή προκαταλήψεων, μια νεαρή γυναίκα τόλμησε να κάνει κάτι που καμία Ελληνίδα δεν είχε καταφέρει μέχρι τότε

Η «χαμένη» ελληνική διάλεκτος που ακούγεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ελλάδα

Νέα Εποχή 11.03.2026
Μια γλωσσική κληρονομιά από τα χρόνια του Βυζαντίου που επιβιώνει μέσα σε πολέμους, μετακινήσεις πληθυσμών και αιώνες απομόνωσης

Μπορούν να φυτρώσουν ρεβίθια στη Σελήνη; Το εντυπωσιακό πείραμα που πέτυχε

Stories 11.03.2026
Το πείραμα αυτό αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον τώρα που οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να επιστρέψουν στη Σελήνη

Η αθέατη πλευρά του πολέμου: Εγκαταλείπουν τα κατοικίδιά τους για να φύγουν από τη Μέση Ανατολή

Νέα Εποχή 11.03.2026
Καταφύγια ζώων γεμίζουν και εθελοντές δίνουν μάχη να σώσουν σκύλους και γάτες που αφήνονται πίσω μέσα στον πανικό της φυγής

Το ελληνικό AI που μπαίνει στις τάξεις: Ο «Δασκαλάκος» από τη Θεσσαλονίκη αλλάζει τον τρόπο που μαθαίνουν οι μαθητές

Νέα Εποχή Χτες
Ο δημιουργός της πλατφόρμας εξηγεί τι είναι το Δασκαλάκος AI, πώς μπορεί να βοηθήσει την εκπαίδευση και πόσο μπροστά έχει ήδη προχωρήσει η τεχνητή νοημοσύνη στα σχολεία του εξωτερικού

4 λόγοι που το ΑΙ μάλλον δεν θα σου κλέψει τη δουλειά

Νέα Εποχή Χτες
Ο πανικός για την AI και την ανεργία ίσως είναι υπερβολικός - να γιατί

Το χωριό που έδωσε το όνομά του στο πιο διάσημο τυρί του κόσμου

Stories Χτες
Λίγοι το γνωρίζουν, αλλά πίσω από το διάσημο τυρί κρύβεται ένα πραγματικό χωριό με ιστορία, παράδοση και μια μοναδική πολιτιστική ταυτότητα

Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: Γιατί ο πατέρας του δεν ήθελε να τον χρίσει διάδοχο;

Stories Χτες
Η «Αόρατη» Δύναμη και οι Φρουροί της Επανάστασης