E-Daily

Πως αντιμετώπιζαν τους καρκίνους οι αρχαίοι Έλληνες;

Πως αναγνωρίζοταν και ποια ήταν η θεραπεία τους

Γράφει η ΝΕΛΗ ΣΤΑΘΑΚΙΔΟΥ

21/9/2020 | 15:19

Δυστυχώς υπάρχουν πολλά είδη καρκίνου και το καθένα έχει την δική του θεραπεία, το μόνο κοινό τους όμως είναι ότι οι περισσότεροι θεωρούν ότι αυτοί προκαλούνται λόγω του σύγχρονου τρόπου ζωής. Ο καρκίνος όμως είναι μια ασθένεια που υπήρχε ήδη από την αρχαιότητα και σε κάθε μέρος του πλανήτη αντιμετωπιζόταν διαφορετικά.

Ο Ιπποκράτης ήταν ο πρώτος που έδωσε το όνομα του στην εν λόγω πάθηση, παρομοιάζοντας τους όγκους με καβούρια, ενώ σύμφωνα με επιστημονικές πηγές έχει ανακαλυφθεί ένα είδος καρκίνου που χτυπούσε στα οστά, το οστεοσάρκωμα, το οποίο έφεραν τα οστά του κεφαλιού και του αυχένα μουμιών από την αρχαία Αίγυπτο.

Επιπλέον, ο καρκίνος αναφέρεται και σε πάπυρο της αρχαίας Αιγύπτου που χρονολογείται στα 1600 π.Χ., στον οποίο αναγράφονται οκτώ είδη όγκων στο στή8ος και τους οποίους θεράπευαν με καυτηριασμό. Ακόμα, αναφέρεται ότι ο καρκίνος δεν είχε θεραπεία, ενώ αποτελούσε την τιμωρία των Θεών για τους ασεβείς και αμαρτωλούς. Αυτός όμως που κατέγραψε πρώτος τον καρκίνο ως νόσο, ήταν ο Ιπποκράτης στα κείμενα του. Ο ίδιος μάλιστα περιέγραφε στα γραπτά του συμπτώματα του καρκίνου του μαστού που είχαν γυναίκες ασθενείς του.

Όσον αφορά για τις θεραπείες που έδινε σε όσους νοσούσαν, ήταν συνταγές όπως ο χυμός από πικραγγούρια που βοηθούσε στον καρκίνο του πεπτικού συστήματος,  η «ψίχα της κολοκύνθης» ή ενός «σικύου», αναμειγμένα με κερήθρα και νερό, για τοπική χρήση κατά του καρκίνου της μήτρας.

Άλλες ιστορικές πηγές που αφορούν την εμφάνιση και τη θεραπεία του καρκίνου, αναφέρονται σε γραπτά του Ηροδότου, ο οποίος ανέφερε ότι η Άτοσσα, μητέρα του Δαρείου, Βασιλιά των Περσών, έπασχε από καρκίνο του μαστού και θεραπεύτηκε από τον Έλληνα γιατρό Δημοκίδη, ο οποίος εργαζόταν για την περσική αυλή. 

Σχετικά με τα είδη του καρκίνου, οι αρχαίοι Έλληνες τα διέκριναν σε «κρυπτά» και «επιφανειακά», «εν τω βάθει» και «επιπολής», «ανέλκωτα» και στον «ηλκωμένα», «σύμφυτα» και «μη σύμφυτα» και υποστήριζαν ότι όλα αυτά προέρχονται από από τη «μέλαινα χολή» και τον «μελαγχολικό χυμό». Μάλιστα, η ιδέα των χυμών έφτασε και μέχρι τη Ρωμαϊκή Εποχή, την οποία και υιοθέτησε και διέδωσε ο γνωστός γιατρός Γαληνός.

Ο Γαληνός ήταν αυτός που εισήγαγε πρώτος τον όρο του «όγκου» και την καθιέρωση του στην επίσημη ιατρική ορολογία, επεξηγώντας το βάρος και το φορτίο που φέρει το σώμα εξαιτίας της εμφάνισης του καρκίνου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως, παρουσιάζουν οι τρόποι θεραπείας του καρκίνου, βασισμένοι σε κάποια βότανα που χρησιμοποιούνταν όπως τα εξής: ασκληπιάς, ακαλύφη ή κνίδη, αριστολοχία, δρακοντιά, ερύσιμον, ερέβινθος, ελλέβορος, ερίκης καρπός, ελατήριον ή σίκυς άγριος στρύχνου χυλός και επίθυμον. Ως αντικαρκινικά φάρμακα χρησιμοποιούνταν και οι ποτάμιοι καρκίνοι, η καδμεία, ο λιθάργυρος, ο μόλυβδος και η χαλκίτις.

Στην περίπτωση που αποτύγχανε η θεραπεία με τις φαρμακευτικές ουσίες, οι αρχαίοι Έλληνες γιατροί κατέφευγαν σε εγχείρηση. Βέβαια, ο Γαληνός πρότεινε τη χειρουργική θεραπεία μόνον για τους καρκίνους «επιπολής». Πριν από αυτήν χορηγούνταν τα κατάλληλα φάρμακα για την κάθαρση του μελαγχολικού χυμού και στη συνέχεια αφαιρούνταν ο όγκος «ξυραφίοις πεπυρωμένοις ομού τέμνουσι και διακαίουσιν», δηλαδή με ένα είδος θερμοκαυτήρος, ώστε να αποφεύγεται η αιμορραγία.

Ωστόσο, η επίγνωση των υποτροπών μετά την επέμβαση φαίνεται από τη φράση του Ιπποκράτη που έλεγε: «Θεραπευόμενοι γαρ απόλλυνται ταχέως, μη θεραπευόμενοι δε πολύν χρόνον διατελέουσι». Επίσης, ένας άλλος τρόπος αντιμετώπισης του καρκίνου, σύμφωνα πάντα με τον Ιπποκράτη, ήταν με τη χρήση κολπικών πεσσών, τους οποίους κάλυπτε με διάφορα βότανα και τους τοποθετούσε στον κόλπο της γυναίκας ασθενούς.

Μάλιστα, η θερμότητα των πεσσών είχε και καταπραϋντικές ιδιότητες, αφού μείωνε τον πόνο. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε μεταλλικά αντικείμενα που διέστελλαν τον τράχηλο της μήτρας.

Δυστυχώς, ο καρκίνος είναι μια πάθηση που ταλαιπωρεί την ανθρωπότητα από αρχαιοτάτων χρόνων και απόδειξη αποτελούν όλα τα παραπάνω.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Limerence ή απλό κόλλημα; Η λέξη που έκανε το TikTok να αμφισβητεί τον ίδιο τον έρωτα

Νέα Εποχή 29.01.2026
Έντονη εμμονή, φαντασιώσεις και συναισθηματικά σκαμπανεβάσματα: είναι ψυχολογικός όρος ή απλώς ο τρόπος που ερωτευόμαστε το 2026;

Το πασίγνωστο χωριό της οικογένειας Κορλεόνε με θέα το Ιόνιο

Ταξίδια 29.01.2026
Το χωριό του κινηματογραφικού «Νονού»

O psycho τύπος που έχει στοιχειώσει το TikTok χωρίς να δείχνει ποτέ το πρόσωπό του

Πρόσωπα 29.01.2026
Ποιος είναι ο εξωγήινος που έγινε soundtrack της γενιάς Ζ

Δουλειές που πληρώνουν καλά χωρίς πτυχίο

Stories 29.01.2026
Πολλές καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας δεν απαιτούν ανώτατες σπουδές αλλά άλλου είδους εκπαίδευση

The Great Nothing: Ένα σπασμένο τρίπτυχο για το σώμα, τη μνήμη και τον φόβο του κενού

Πρόσωπα 29.01.2026
Μια παράσταση που κινείται ανάμεσα στον χορό, τον κινηματογράφο και τις εικαστικές τέχνες

Οι 22 χώρες που δεν έχουν στρατό και δεν φοβούνται κανέναν

Stories 29.01.2026
Πώς επιβιώνουν 22 χώρες σε έναν κόσμο πολέμων

Έπαιζε μουσική και δίδασκε κορίτσια πολεμική τέχνη – Οι Ταλιμπάν τη φυλάκισαν

Πρόσωπα 29.01.2026
Όταν η μουσική και ο αθλητισμός θεωρούνται απειλή

Όταν η τραγωδία γίνεται content: Το βίντεο του τροχαίου και η βία που προσπερνάμε με ένα scroll

Απόψεις Χτες
Το βίντεο από το τροχαίο των φιλάθλων του ΠΑΟΚ άνοιξε ξανά τη συζήτηση για τη βία, τον αποτροπιασμό και το πόσο απροστάτευτοι είμαστε απέναντι στις εικόνες που μας σερβίρουν τα social media

Το νησί που κανείς δεν επιτρέπεται να πατήσει: Η φυλή που διώχνει τους ξένους με τόξα και βέλη

Νέα Εποχή Χτες
Στο Βόρειο Σέντινελ ζει η πιο απομονωμένη φυλή του κόσμου και το κράτος την προστατεύει με αυστηρούς νόμους