Ακολουθώντας πετυχημένα παραδείγματα στο εξωτερικό, όπως η αξιοποίηση της «Γραμμής Μαζινό» στην Γαλλία μετά τον Β’ Π.Π., το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας σε συνεργασία με τα υφυπουργεία Τουρισμού και Μακεδονίας – Θράκης, δρομολογούν συντονισμένο σχέδιο αξιοποίησης και ανάδειξης της θρυλικής «Γραμμής Μεταξά» στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, στο πλαίσιο προώθησης του ιστορικού τουρισμού ή τουρισμού μνήμης.

Στο πλαίσιο ημερίδας που διοργανώθηκε την Κυριακή στο Νέο Πετρίτσι Σερρών, με τίτλο : «Οχυρά Μπέλλες και Αγκίστρου. Από την ιστορία στο μέλλον», η υφυπουργός Μακεδονίας Θράκης κυρία Μαρία Κόλλια Τσαρουχά και ο διευθυντής της νεοσύστατης Υπηρεσίας Αξιοποίησης Ακίνητης Περιουσίας Ενόπλων Δυνάμεων (Υπ.Α.Α.Π.Ε.Δ) κ.Γεώργιος Ζησιμάτος, ανακοίνωσαν την ανάληψη σχετικών πρωτοβουλιών προς την κατεύθυνση αυτή. «Η σημερινή ημερίδα δείχνει την κοινή αντίληψη και το κοινό όραμα που επικρατεί για το θέμα. Πρόταση και επιδίωξή μου είναι, ο συντονισμός όλων των περιφερειών της Βόρειας Ελλάδας, για τον οποίο αναλαμβάνω πρωτοβουλία, έτσι ώστε να πετύχουμε με συνδυασμένες δράσεις τα μέγιστα δυνατά οφέλη» δήλωσε η υφ.Μακεδονίας-Θράκης, επισημαίνοντας πως : «Οι προτάσεις του Ταμείου Εθνικής Άμυνας και οι ολοκληρωμένες προτάσεις που έχουν κατατεθεί από άλλους φορείς, όπως από το Υπουργείου Τουρισμού, βρίσκονται σε πλήρη ευθυγράμμιση με αυτόν τον σχεδιασμό. Όπως και με την πρόθεση των ΟΤΑ και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, για να γίνει πραγματικότητα το όνειρο της πλήρους αξιοποίησης και της ανάδειξης της γραμμής των Οχυρών».

Από την πλευρά του ο διευθυντής της Υπ.Α.Α.Π.Ε.Δ. κ.Γεώργιος Ζησιμάτος, αφού παρουσίασε τη νέα πολιτική του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του, μεταξύ των οποίων και τα οχυρά της «Γραμμής Μεταξά», κάλεσε την Τοπική Αυτοδιοίκηση, συλλογικούς και ιδιωτικούς φορείς να καταθέσουν προτάσεις προς την κατεύθυνση αυτή. «Οι οχυρώσεις αυτές αποτελούν κομμάτι της Ελλάδας. Αφού πλέον δεν συμπεριλαμβάνονται στον αμυντικό σχεδιασμό της χώρας, καλούμαστε να τις αξιοποιήσουμε και να τις αναδείξουμε με πλήρη σεβασμό στην ιστορία τους αλλά και με αναπτυξιακό πρίσμα προς όφελος και του Ταμείου Εθνικής Άμυνας, του οποίου είναι περιουσία αλλά και των τοπικών κοινωνιών» τόνισε χαρακτηριστικά, αναφέροντας πως υπάρχουν πετυχημένα παραδείγματα στο εξωτερικό τα οποία δείχνουν το δρόμο. «Έχουμε κατά νου έναν βασικό σχεδιασμό. Περιμένουμε προτάσεις από δήμους, συλλογικούς φορείς και ιδιώτες ώστε να κατ6αλήξουμε σε ένα πλάνο προ εφαρμογή. Διάθεση και όρεξη υπάρχει» ο διευθυντής της Υπ.Α.Α.Π.Ε.Δ.

Στην Δράμα ο δήμος Κάτω Νευροκοπίου, στο πλαίσιο του διασυνοριακού προγράμματος interreg, έχει ολοκληρώσει τις εργασίες μετατροπής του οχυρού Λίσσε σε Οχυρό-Πάρκο, ενώ ο δήμος Σιντικής στις Σέρρες, εκπονεί πρόταση για τη συνολική αξιοποίηση-ανάδειξη των 8 οχυρών που βρίσκονται στα διοικητικά του όρια. «Πιστεύουμε στις δυνατότητες του ιστορικού τουρισμού στα οχυρά της «Γραμμής Μεταξά» και εργαζόμαστε μεθοδικά προς την ανάδειξή του, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς» τόνισε ο δήμαρχος Σιντικής κ.Φώτης Δομουχτσίδης.

Την εκδήλωση-ημερίδα διοργάνωσαν ο δήμος Σιντικής και η Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση «Άγκιστρο Δράση» που συνεργάτης της παρουσίασε στο κοινό την πρόταση που κατατέθηκε προς το Ταμείο Εθνικής Άμυνας, για μετατροπή του παροπλισμένου οχυρού Καρατάς –στο όρος Άγκιστρο Β.Α. του Ρούπελ, σε Θεματικό Ιστορικό Πάρκο, μοναδικό του είδους στην Ελλάδα.

Η ιστορία της Γραμμής Μεταξά

Την τετραετία 1936-1940 που κατασκευάστηκαν τα 21 οχυρά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, από το Μπέλλες έως την Ροδόπη, θεωρούνταν έργο τιτάνιο, ασύλληπτου κόστους και τεράστιας εθνικής σημασίας.

Το κόστος άγγιξε –με μέτριους υπολογισμούς το 1,5 δισ. δραχμές. Το ποσό αυτό (του 1936) θα αντιστοιχούσε σήμερα σε περισσότερα από 60 δισ. ευρώ … Όσο το 1/6 του εξωτερικού χρέους της Ελλάδας του 2012. Δεν είναι τυχαίο πως έχει χαρακτηριστεί το μεγαλύτερο τεχνικό έργο στην Ελλάδα του 20ου αιώνα.

Κατά τον Β’ Π.Π. όταν ο Ελληνικός Στρατός χρησιμοποίησε τα οχυρά για να αποκρούσει τις γερμανικές μεραρχίες, αποδείχτηκε ότι το 1,5 δισ. δεν είχε σπαταληθεί άδικα. Οι Γερμανοί δεν κατάφεραν να καταλάβουν σημεία «κλειδιά» της οχυρωματικής γραμμής, με αποτέλεσμα να κινηθούν και να καταλάβουν την Θεσσαλονίκη, μέσω Γιουγκοσλαβίας. Τα περισσότερα οχυρά δεν έπεσαν ποτέ στα χέρια του εχθρού, προκαλώντας την έκπληξη του εχθρού, αλλά και τον θαυμασμό των συμμάχων.

Από το 2000 και έπειτα –και μετά τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Ν.Α. Ευρώπη, το σύνολο της «Γραμμής Μεταξά» παροπλίστηκε και μόνο 5 από τα 21 είναι σήμερα επισκέψιμα και αξιοποιήσιμα ως οχυρά-μνημεία.