ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σενάρια επιστροφής της Βρετανίας στην ΕΕ: Ανοίγει ξανά η συζήτηση δέκα χρόνια μετά το Brexit

Στη σύνοδο αυτής της εβδομάδας Λονδίνο και Βρυξέλλες δείχνουν στενότερη συνεργασία σε τρόφιμα και άμυνα, αλλά το πακέτο για τις αγορές τροφίμων και άνθρακα θέλει ακόμα έξι μήνες.

 
Δημοσίευση 16/11/2026 | 13:51
Σενάρια επιστροφής της Βρετανίας στην ΕΕ: Ανοίγει ξανά η συζήτηση δέκα χρόνια μετά το Brexit
Oskar Młodziński / Pexels

Η επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ δέκα χρόνια μετά το Brexit τίθεται ξανά στο τραπέζι από τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ. Οι Βρυξέλλες δεν περιμένουν άμεση επανένταξη, αλλά δηλώνουν ότι οι πόρτες είναι ανοικτές.

Η επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ δεν είναι στο άμεσο πρόγραμμα, όμως η συζήτηση έχει ξαναρχίσει δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του Brexit. Η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να επιδείξουν σε σύνοδο αυτή την εβδομάδα την πρόθεσή τους να εργαστούν πιο στενά σε συμφωνίες για τα τρόφιμα και σε μια δέσμευση για την άμυνα, βασικό βήμα προς τη στενότερη σχέση που οραματίζεται ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ (Andy Burnham).

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι ηγέτες της ΕΕ χαιρέτισαν την απόφαση του Μπέρναμ να ξανανοίξει τη συζήτηση για το εάν η Βρετανία θα πρέπει να ενταχθεί εκ νέου ή να πλησιάσει στο μπλοκ, δηλώνοντας ότι το πολύ πιο σκληρό γεωπολιτικό τοπίο απαιτεί συνεργασία. Ο Μπέρναμ θα δηλώσει σήμερα σε ομιλία ότι μια νέα συμφωνία μπορεί να λειτουργήσει και για τις δύο πλευρές και ότι η προσέγγιση της Βρετανίας είναι: «Όχι αντίπαλοι. Δεν κόβουμε άλλο τις γέφυρες. Αλλά είμαστε εποικοδομητικοί και θετικοί, δείχνουμε ότι μπορούμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να αντιμετωπίσουμε τις κοινές προκλήσεις».

Τι συμφωνείται στη σύνοδο Βρετανίας - ΕΕ για τρόφιμα και άμυνα

Παρά τον πιο θερμό τόνο, η πρόκληση του να μεταφραστεί η καλή πρόθεση σε συγκεκριμένες συμφωνίες παραμένει εμφανής. Οι δύο πλευρές αναμένεται να συνδέσουν τις αγορές τροφίμων και άνθρακα, αλλά οι διαφωνίες για το μέγεθος του σχεδίου κινητικότητας των νέων και για τα δίδακτρα στα πανεπιστήμια σημαίνουν ότι το όποιο πακέτο θα χρειαστεί ακόμα έξι μήνες για να υπογραφεί.

Το διακύβευμα για τα τρόφιμα είναι χειροπιαστό: οι βρετανικές εξαγωγές τροφίμων και ποτών προς την ΕΕ μειώθηκαν σχεδόν κατά ένα τρίτο το 2025, συγκριτικά με το 2019. Η κάποτε αδιανόητη προθυμία της Βρετανίας να ευθυγραμμιστεί εκ νέου με την ΕΕ για τα τρόφιμα, ώστε να αποφύγει τους συνοριακούς ελέγχους, δείχνει κατά έναν διπλωμάτη της ΕΕ την προοπτική για ευρύτερη συνεργασία.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι ηγέτες αναμένεται επίσης να συζητήσουν την άμυνα και την ασφάλεια, παραδοσιακά έναν τομέα βρετανικής ισχύος όταν η χώρα ήταν εντός του μπλοκ. Το Λονδίνο αναζητά επιπλέον μια ένδειξη για το εάν η αυτοκινητοβιομηχανία του μπορεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα Made in Europe, που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύσει τις εταιρίες μεταποίησης από τις φθηνότερες κινεζικές εισαγωγές.

Πώς άλλαξε η σχέση μετά το Brexit

Η Βρετανία εγκατέλειψε τελικά την ΕΕ, δίνοντας τέλος σε μια συμμετοχή 47 ετών που συχνά αντιστάθηκε στο όραμα «μιας πιο στενής ένωσης». Επεδίωξε να διατηρήσει τις στενές σχέσεις ασφαλείας με τις ΗΠΑ και ένα πιο φιλικό προς τις επιχειρήσεις οικονομικό μοντέλο. Έχει υπογράψει εμπορικές συμφωνίες με την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ινδία και έχει επιδιώξει βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ.

Στο μεταξύ, το Λονδίνο έχει χαράξει ανεξάρτητη ρυθμιστική πορεία σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τα εντομοκτόνα. Στην τεχνητή νοημοσύνη, που χαιρετίστηκε φέτος ως παράγοντας ανθεκτικής ανάπτυξης, τάσσεται υπέρ μιας πιο ήπιας προσέγγισης που συνδέεται πιο στενά με τις ΗΠΑ παρά με την ΕΕ, η οποία εφαρμόζει πλαίσιο με βάση το επίπεδο κινδύνων. Στη γεωργία, η βρετανική ρυθμιστική αρχή ενέκρινε εντομοκτόνα για τα δημητριακά που για καιρό δεν έπαιρναν το πράσινο φως από τις Βρυξέλλες.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι υποστηρικτές του Brexit υποστηρίζουν ότι αυτό δείχνει πως η Βρετανία μπορεί να κινηθεί ταχύτερα και να προσαρμόσει τους κανόνες στις δικές της ανάγκες εκτός ΕΕ. Οικονομικοί αναλυτές πιστεύουν ότι τα μέτρα υπό συζήτηση είναι περιορισμένα σε οικονομικούς όρους. Η στάθμιση του εάν η καλύτερη πρόσβαση στην ΕΕ αντισταθμίζει την απώλεια κυριαρχίας ή την αδυναμία σύναψης εμπορικών σχέσεων αλλού θα πρέπει να επαναληφθεί σε ένα μεγάλο εύρος θεμάτων.

Μπορεί η Βρετανία να επιστρέψει στην ΕΕ; Τι λένε οι Βρυξέλλες

Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί δηλώνουν ότι δεν αναμένουν η Βρετανία να ενταχθεί και πάλι στο μπλοκ άμεσα και ότι η όποια επαναπροσέγγιση πρέπει να σεβαστεί τα βασικά αιτήματα της ΕΕ, όπως η ελευθερία κίνησης. Αναγνωρίζουν ωστόσο ότι η πικρία του Brexit έχει ξεθωριάσει απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζουν ρωσική επιθετικότητα και άλλες κοινές προκλήσεις. Δεν πιστεύουν επίσης ότι η Βρετανία θα επιστρέψει στην ενιαία αγορά χωρίς δυνατότητα επιρροής στο ρυθμιστικό πλαίσιο, ιδίως στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

«Οικονομικά, πιστεύω ότι όλοι έχουν αναγνωρίσει ότι η απόφαση (του Brexit) δεν ήταν η καλύτερη και ότι η διεθνής κατάσταση έχει αλλάξει εντελώς», δήλωσε ο Μπερντ Λάνγκε (Bernd Lange), Γερμανός Σοσιαλδημοκράτης και επικεφαλής της επιτροπής εμπορίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι οι πόρτες είναι ανοικτές για το Ηνωμένο Βασίλειο».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ένας διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε ότι οι σχέσεις έχουν βελτιωθεί σημαντικά από τις «τοξικές» συνομιλίες διαζυγίου. «Η Βρετανία είναι ο πιο στενός σύμμαχός μας αλλά είναι δύσκολοι», είπε, με αίτημα ανωνυμίας. «Τώρα είμαστε σε ένα πιο θετικό κύκλο και αυτό επιτρέπει να γίνουν κάποια πράγματα».

Η στάση του Μπέρναμ και οι εκλογές του 2029

Μέχρι που ο Μπέρναμ ξανάνοιξε τη συζήτηση του Brexit, αφού ανέλαβε καθήκοντα τον Ιούλιο, το ζήτημα είχε σε μεγάλο βαθμό εξαφανιστεί από το βρετανικό πολιτικό διάλογο. Οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι οι ψηφοφόροι ολοένα και περισσότερο καταλήγουν ότι ήταν λάθος. Η πλειονότητα των Βρετανών τάσσεται υπέρ της επανένταξης, αλλά η στήριξη μειώνεται απότομα όταν οι ερωτηθέντες λαμβάνουν υπόψη το κόστος της συμμετοχής και τα χρόνια διαπραγματεύσεων που απαιτούνται.

Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του πρωθυπουργού, ο Μπέρναμ πιστεύει ότι οι στενότερες σχέσεις θα μπορούσαν να ενισχύσουν την οικονομία, να ενδυναμώσουν την άμυνα και την ασφάλεια και να βοηθήσουν να μειωθεί ο αριθμός των αιτούντων άσυλο που φθάνουν με μικρές βάρκες. Μπορεί όμως να προκαλέσουν ανησυχία σε κάποιους υπουργούς.

Ο Άντον Σπίσακ του Centre for European Reform (CER) δήλωσε ότι το βασικό ερώτημα πέραν της συνόδου είναι ποιες δεσμεύσεις θα αναλάβει ο Μπέρναμ για τις σχέσεις με την ΕΕ στο μανιφέστο του Εργατικού Κόμματος για τις επόμενες εκλογές, που αναμένεται να διεξαχθούν το 2029. Έως τότε ο πρωθυπουργός έχει μικρότερο περιθώριο κινήσεων λόγω των λιγότερο φιλόδοξων δεσμεύσεων που έχει κληρονομήσει από το κόμμα του.

«Η όποια κυβέρνηση που θέλει πραγματικά να δει ουσιαστικό οικονομικό όφελος από την πιο στενή σχέση με την ΕΕ πρέπει να εξετάσει εντέλει την πλήρη ένταξη», δήλωσε ο Σπίσακ.

ΜΗΝ ΧΑΣΕΤΕ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ