ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο «Τίγρης» της Κολομβίας δεν χαρίζεται σε κανέναν

Οι βαρόνοι των ναρκωτικών και οι «μαχητές της κοινωνικής δικαιοσύνης» βρίσκονται στο στόχαστρο του Κολομβιανού προέδρου

 
Δημοσίευση 16/11/2026 | 13:41
Ο «Τίγρης» της Κολομβίας δεν χαρίζεται σε κανέναν

Με πιστόλι στη ζώνη και ασύρματο στο χέρι, ο πρόεδρος Αβελάρδο δε λα Εσπριέγια συνοδεύει τις δυνάμεις ασφαλείας σε νυχτερινές εφόδους. Οι ύποπτοι, που επιδεικνύονται με χειροπέδες, μένουν άφωνοι. Ο νέος σερίφης της Κολομβίας τούς χλευάζει και τους στέλνει στη φυλακή με μία από τις χαρακτηριστικές ατάκες του: «Bienvenido a la Patria Milagro» - «Καλώς ήρθες στη χώρα του θαύματος».

Τα βίντεο που αναρτώνται στους λογαριασμούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσφέρουν ένα ικανοποιητικό θέαμα στους Κολομβιανούς που έχουν κουραστεί από την εγκληματικότητα. Ο δε λα Εσπριέγια, ένας πληθωρικός δεξιός λαϊκιστής που αυτοαποκαλείται «El Tigre», δηλαδή «ο Τίγρης», υποσχέθηκε σιδηρά πυγμή και εκρηκτική ανάπτυξη. Καθώς πλησιάζει τις 100 ημέρες στην εξουσία, έχει αρχίσει να κινείται και προς τις δύο κατευθύνσεις.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Θα χρειαστούν, όμως, περισσότερα από βίντεο στο TikTok για να καμφθεί η επιρροή των ένοπλων οργανώσεων που ελέγχουν μεγάλες περιοχές της χώρας και δραστηριοποιούνται στη διακίνηση ναρκωτικών και την παράνομη εξόρυξη. Και ασφαλώς ακόμη περισσότερα για να αντιμετωπιστεί η δημοσιονομική κρίση της Κολομβίας.

Στο μεταξύ, οι ανελεύθερες τάσεις του προέδρου τον έχουν φέρει σε τροχιά σύγκρουσης με το Κογκρέσο και τη Δικαιοσύνη. Ο αριστερός συνασπισμός που ηττήθηκε από εκείνον με διαφορά μικρότερη της μίας ποσοστιαίας μονάδας στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών ενθαρρύνει τους επικριτές του να κατέβουν στους δρόμους.

Η θητεία της κυβέρνησης ξεκίνησε με μια καταστροφή. Τρεις ημέρες μετά την ορκωμοσία του δε λα Εσπριέγια, σεισμός έπληξε την Κολομβία, σκοτώνοντας περισσότερους από 300 ανθρώπους και προκαλώντας ζημιές άνω των 13 δισ. δολαρίων. Ο πρόεδρος και οι υπουργοί του ανταποκρίθηκαν με κινήσεις που έγραφαν καλά στην κάμερα. Επισκέφθηκαν τις πληγείσες περιοχές και υποσχέθηκαν ένα «Ταμείο του Θαύματος» για την ανοικοδόμηση, το οποίο, στην πράξη, αργεί να πάρει σάρκα και οστά.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η σιδηρά πυγμή απέναντι στις ένοπλες οργανώσεις

Έκτοτε, η ασφάλεια βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων του. Επί του αριστερού προκατόχου του, Γκουστάβο Πέτρο, οι ένοπλες οργανώσεις επεκτάθηκαν, η κατάσταση ασφαλείας επιδεινώθηκε και η παραγωγή κοκαΐνης έφτασε σε νέα υψηλά.

Ο δε λα Εσπριέγια διέκοψε τις ειρηνευτικές συνομιλίες που είχαν επιχειρηθεί επί Πέτρο, χωρίς να σημειώσουν πρόοδο. Έχει εντείνει τους βομβαρδισμούς κατά ένοπλων οργανώσεων, έχει πλήξει υψηλόβαθμα στελέχη τους και έχει εγκρίνει την έκδοση προσώπων στις ΗΠΑ για να δικαστούν.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όλα αυτά τροφοδοτούν μια καθημερινή διαδικτυακή εκστρατεία αυτοπροβολής, ενίοτε μακάβριας. Ο πρόεδρος φτάνει να κομπάζει πάνω από τους σάκους με τις σορούς όσων σκοτώνονται στις επιχειρήσεις.

Πολλοί Κολομβιανοί υποδέχονται θετικά την αλλαγή του αφηγήματος. Ωστόσο, η αύξηση των επιχειρήσεων είναι «περιορισμένη», λέει ο Χαβιέρ Φλόρες, από το think tank «Ideas for Peace Foundation». «Στην ουσία είναι τα ίδια: συλλήψεις, θάνατοι, κατασχέσεις» επισημαίνει.

Για να καμφθεί η ισχύς των εγκληματικών οργανώσεων που κυριαρχούν σε περιοχές της χώρας, θα χρειαστεί διαφορετική στρατηγική. Τον Σεπτέμβριο, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν έναν αρχηγό συμμορίας, η οργάνωσή του επέβαλε, σε μια επίδειξη δύναμης, αποκλεισμό της παραθαλάσσιας πόλης Σάντα Μάρτα. Διέταξε τις επιχειρήσεις να κλείσουν και τους κατοίκους να μείνουν στα σπίτια τους.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο δε λα Εσπριέγια έφτασε στην πόλη μαζί με τις ένοπλες δυνάμεις και έστειλε μαχητικά αεροσκάφη να διασχίζουν τον ουρανό. Οι κάτοικοι, παρ’ όλα αυτά, παρέμειναν στα σπίτια τους.

Η κυβέρνηση θέλει νέα εργαλεία για να πλήξει τους αντιπάλους της. Ένας «νόμος περί παράδοσης στη Δικαιοσύνη» αποκλείει τις ειρηνευτικές συνομιλίες, αλλά προσφέρει μειωμένες ποινές σε εγκληματίες που ομολογούν, παραδίδουν περιουσιακά στοιχεία και γίνονται πληροφοριοδότες. Παράλληλα, προτεινόμενη αντιτρομοκρατική νομοθεσία θα επέτρεπε στην εκτελεστική εξουσία να χαρακτηρίζει οργανώσεις τρομοκρατικές και να δεσμεύει τα περιουσιακά στοιχεία όσων συνεργάζονται μαζί τους.

Η Ελίζαμπεθ Ντίκινσον, από τη μη κυβερνητική οργάνωση International Crisis Group, περιγράφει αυτές τις πολιτικές ως προσέγγιση «καρότου και μαστιγίου». Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανησυχούν, ωστόσο, ότι το «μαστίγιο» θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για τον εκφοβισμό της κοινωνίας των πολιτών.

Το δημοσιονομικό αδιέξοδο πίσω από το θέαμα

Οι πόροι που διαθέτει ο δε λα Εσπριέγια για την ασφάλεια και τις υπόλοιπες κυβερνητικές δράσεις είναι περιορισμένοι. Το δημόσιο χρέος αντιστοιχεί περίπου στο 60% του ΑΕΠ. Χωρίς παρεμβάσεις, η κυβέρνηση προβλέπει ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα φτάσει το 9,4% του ΑΕΠ το 2027, ενώ η εξυπηρέτηση του χρέους θα απορροφήσει σχεδόν το ένα τέταρτο του προϋπολογισμού.

Η κατάσταση είναι τόσο δύσκολη, ώστε η κυβέρνηση συζητά με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ένα πρόγραμμα δανειοδότησης που θα μπορούσε να φτάσει τα 20 δισ. δολάρια, δηλαδή περίπου το 4% του ΑΕΠ.

Στα τέλη Οκτωβρίου παρουσίασε ένα αυστηρό πακέτο φορολογικών αλλαγών και περικοπών δαπανών. Προβλέπει περιορισμό των αγαθών που υπάγονται σε ειδικούς μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, διεύρυνση της βάσης του φόρου εισοδήματος και μείωση της κρατικής μισθολογικής δαπάνης κατά ένα πέμπτο. Θα έδινε επίσης στον πρόεδρο την εξουσία να περικόπτει δαπάνες με διατάγματα.

Ο συντελεστής φορολόγησης των επιχειρήσεων θα μειωνόταν από 35% σε 31%, ενώ οι μεγάλοι νέοι επενδυτές θα εξασφάλιζαν συντελεστή 20% για 16 χρόνια.

Οι υποστηρικτές της δημοσιονομικής πειθαρχίας εξεπλάγησαν ευχάριστα. «Δεν είναι αυτό που περιμένεις από έναν λαϊκιστή», λέει ο πρώην υπουργός Οικονομικών Μαουρίσιο Κάρδενας.

Η έγκριση του πακέτου, όμως, δεν θα είναι εύκολη. Το κόμμα του προέδρου διαθέτει ελάχιστες έδρες στο Κογκρέσο. Στα χαρτιά υπάρχει φιλοκυβερνητική πλειοψηφία, αλλά ο δε λα Εσπριέγια δηλώνει ότι δεν θέλει να ακολουθήσει τη συνήθη πρακτική ανταλλαγής θέσεων και πόρων με πολιτική στήριξη.

Ο Ραφαέλ Νιέτο, γερουσιαστής του δεξιού Δημοκρατικού Κέντρου, υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση θέλει να επιβάλλει νομοσχέδια, όχι να τα συζητά. Το κόμμα του, το μεγαλύτερο στο Κογκρέσο, αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τις αυξήσεις φόρων.

Ο αντιπρόεδρος Χοσέ Μανουέλ Ρεστρέπο έχει προειδοποιήσει ότι η Κολομβία θα μπορούσε να οδηγηθεί σε αθέτηση πληρωμών εάν δεν εγκριθεί το νομοσχέδιο. «Τώρα θα δούμε πραγματικά τις ικανότητες του προέδρου, πέρα από το θέαμα», σχολιάζει ο Κάρδενας.

Η «πολιτισμική αντεπανάσταση» του προέδρου της Κολομβίας

Μέχρι στιγμής, ο δε λα Εσπριέγια έχει δείξει μικρή διάθεση συμβιβασμού. Τον Οκτώβριο διόρισε υπουργό Εσωτερικών, αρμόδιο για τις σχέσεις με το Κογκρέσο, τον Αλεχάντρο Ορδόνιες, έναν υπερσυντηρητικό καθολικό και πρώην ανώτατο αξιωματούχο της Δικαιοσύνης, ο οποίος στα νιάτα του έκαιγε βιβλία.

Η επιλογή συμβαδίζει με το κάλεσμα του προέδρου για μια «πολιτισμική αντεπανάσταση» που θα αποκαταστήσει τις παραδοσιακές αξίες, παράλληλα με τη σκληρή ρητορική του για την ασφάλεια.

Ο δε λα Εσπριέγια έχει δρομολογήσει την απομάκρυνση από το Εθνικό Μουσείο δεκάδων έργων σχετικών με τον φεμινισμό, τη σeξουαλική διαφορετικότητα και τις ειρηνευτικές διαδικασίες της Κολομβίας. Κλείνει τα μηνύματά του με τη φράση «Ζήτω ο Χριστός Βασιλιάς!», παρά τις δικαστικές προειδοποιήσεις για τη θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους.

Η προσδοκία φαίνεται να είναι ότι ένας πολιτισμικός πόλεμος θα συσπειρώσει τη βάση του ενόψει των περιφερειακών εκλογών, τον Οκτώβριο του επόμενου έτους. «Δημιουργεί στρατιώτες για τον σκοπό», λέει ο πρώην υφυπουργός Εσωτερικών Λουίς Ερνέστο Γκόμες.

Στα βήματα του Τραμπ και σε σύγκρουση με τους επικριτές του

Σε αυτό, όπως και σε πολλά άλλα, ο δε λα Εσπριέγια ακολουθεί τον Ντόναλντ Τραμπ. Η Κολομβία έχει ενταχθεί στην «Ασπίδα της Αμερικής», τη στρατιωτική συμμαχία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ που διεξάγει πόλεμο κατά των διακινητών ναρκωτικών στην περιοχή. Οι ΗΠΑ έχουν στείλει drones για να συνδράμουν στον εντοπισμό τους.

Η χώρα έχει επίσης ευθυγραμμιστεί με την ατζέντα του Τραμπ κατά της παγκοσμιοποίησης. Απέσυρε υποψηφιότητα για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και ενδέχεται να αποχωρήσει εντελώς από αυτό.

Ο δε λα Εσπριέγια μοιράζεται και τη δυσανεξία του Τραμπ στην κριτική. Απέλυσε τον επικεφαλής της στατιστικής υπηρεσίας, όπως φαίνεται επειδή εκείνος δήλωσε ότι δεν είχε βρει στοιχεία που να αποδεικνύουν πως η κυβέρνηση Πέτρο είχε παραποιήσει τα δεδομένα της αγοράς εργασίας. Δημοσιογράφοι που ασκούσαν κριτική έχουν χάσει τη δουλειά τους.

«Υπάρχει σαφώς μια ακροδεξιά, αυταρχική, λαϊκιστική τάση», λέει ο γερουσιαστής Νιέτο. «Αλλά υπάρχει ακόμη χρόνος για διορθώσεις».

Στους δρόμους, η ένταση ήδη ανεβαίνει. Το Ιστορικό Σύμφωνο, ο αριστερός συνασπισμός της αντιπολίτευσης, θα συμμετάσχει μαζί με συνδικάτα και φοιτητές σε πανεθνική απεργία κατά των περικοπών στις δαπάνες στις 19 Νοεμβρίου.

Περίπου 60.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις του περασμένου μήνα. Ο δε λα Εσπριέγια τούς απαξίωσε ως μια «μικρή μειοψηφία που θέλει να σταματήσει την Κολομβία». Όσο αυξάνονται οι διαδηλωτές, τόσο δυσκολότερο θα είναι να επιμείνει σε αυτό το αφήγημα.

Με πληροφορίες από Economist

ΜΗΝ ΧΑΣΕΤΕ
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ