Πάσχα
Eurovision
Summer
Xmas
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και οι εκλογές στο Ισραήλ δημιουργούν ένα πρωτοφανές αδιέξοδο: ο συνασπισμός του έχει 53 έδρες, αλλά οι αντίπαλοί του δεν έχουν ακόμη κοινή κυβερνητική λύση.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu) παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός στο Ισραήλ, παρότι ο συνασπισμός του προβλέπεται να περιοριστεί στις 53 έδρες. Οι αντίπαλοί του διαθέτουν δυνητικά 67 έδρες στην 120μελή Κνεσέτ, όμως δεν μπορούν να σχηματίσουν κοινή κυβέρνηση, καθώς η απαιτούμενη στήριξη από αραβικά κόμματα προκαλεί αντιδράσεις στο εσωτερικό τους.
Με καταμετρημένο σχεδόν το 86% των ψήφων, οι προβολές των τριών μεγαλύτερων ισραηλινών τηλεοπτικών δικτύων δίνουν 53 έδρες στον συνασπισμό δεξιών, ακροδεξιών και υπερορθόδοξων κομμάτων του Νετανιάχου, έναντι 48 του μπλοκ υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ (Gadi Eisenkot). Τα αραβικά κόμματα αναμένεται να κατακτήσουν αριθμό-ρεκόρ 19 εδρών.
Ισραήλ: Η αντοχή του Νετανιάχου στις εκλογές
Η καταμέτρηση ανέτρεψε την αρχική εικόνα μιας αμφίρροπης αναμέτρησης. Ο συνασπισμός του Νετανιάχου χάνει την προηγούμενη αυτοδυναμία του, υποχωρώντας από τις 64 στις 53 έδρες, ωστόσο η επίδοσή του αποδείχθηκε ισχυρότερη από τις πρώτες μετεκλογικές εκτιμήσεις.
Αντίθετα, το ετερόκλητο μπλοκ του Άιζενκοτ, που εκτείνεται από την κεντροαριστερά έως τη σκληρή δεξιά και έχει κοινό στόχο την απομάκρυνση του Νετανιάχου, δεν εξασφάλισε το αποτέλεσμα που χρειαζόταν για μια καθαρή κυβερνητική αλλαγή.
Η εκλογική εικόνα αποτυπώνει επίσης την ενίσχυση της δεξιάς μεταξύ των Εβραίων ψηφοφόρων. Η κεντροαριστερά έχει περιοριστεί ως αυτόνομη πολιτική δύναμη, ενώ ακόμη και κόμματα που αντιτίθενται στον Νετανιάχου συμμερίζονται πολλές από τις θέσεις του στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Οι 19 αραβικές έδρες στην Κνεσέτ και το δύσκολο παζάρι
Η συνολική συμμετοχή έφθασε στο 77,7%, στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες. Η κινητοποίηση των Αράβων ψηφοφόρων ενίσχυσε την Κοινή Λίστα και το Ραάμ, που αναμένεται να συγκεντρώσουν μαζί 19 έδρες.
Η αριθμητική δίνει θεωρητικά στην αντιπολίτευση περισσότερες από τις 61 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Στην πράξη, όμως, ο Άιζενκοτ χρειάζεται τη στήριξη σημαντικού μέρους των αραβικών κομμάτων, μια προοπτική που συναντά σοβαρές αντιρρήσεις από δεξιούς συμμάχους του.
Η υψηλή συμμετοχή των Αράβων πολιτών συνδέεται και με την αντίδραση απέναντι στην πολιτική της απερχόμενης κυβέρνησης και στη ρητορική στελεχών της έναντι της αραβικής μειονότητας. Στο υπουργικό συμβούλιο του Νετανιάχου συμμετέχει πολιτικός ηγέτης που έχει καταδικαστεί στο παρελθόν για υποκίνηση φυλετικού μίσους κατά των Αράβων.
Τι λέει η Κοινή Λίστα για κυβέρνηση χωρίς Νετανιάχου
Ο Γιούσεφ Τζαμπαρίν (Yousef Jabareen), επικεφαλής της Κοινής Λίστας, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι το κόμμα του είναι διατεθειμένο να συμβάλει στην απομάκρυνση του Νετανιάχου, χωρίς όμως να θεωρεί εφικτή την άμεση συμμετοχή του σε κυβερνητικό συνασπισμό.
«Δεν βλέπουμε πώς θα μπορούσαμε να συμμετάσχουμε σε έναν συνασπισμό στις σημερινές συνθήκες», δήλωσε, επικαλούμενος τον πόλεμο στη Γάζα και την κατάσταση στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Άφησε, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο κοινοβουλευτικής στήριξης μιας εναλλακτικής κυβέρνησης χωρίς υπουργική συμμετοχή.
Ένα πιθανό σενάριο είναι μια κυβέρνηση μειοψηφίας υπό τον Άιζενκοτ, η οποία θα εξαρτάται από την ανοχή ή τη στήριξη αραβικών κομμάτων. Το μοντέλο αυτό, όμως, προϋποθέτει συμφωνίες ανάμεσα σε δυνάμεις με βαθιές διαφωνίες για το Παλαιστινιακό και την ασφάλεια.
Γιατί ο Νετανιάχου μπορεί να παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός
Όπως επισημαίνουν το Reuters και το Axios, η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν σημαίνει αυτομάτως το τέλος της διακυβέρνησης Νετανιάχου. Στο ισραηλινό σύστημα, ο απερχόμενος πρωθυπουργός εξακολουθεί να ασκεί τα καθήκοντά του έως τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.
Σύμφωνα με ειδικούς που επικαλείται το Reuters, ο Νετανιάχου διατηρεί σημαντικές εξουσίες σε θέματα εθνικής ασφάλειας, μεταξύ άλλων και σε σχέση με τον πόλεμο εναντίον του Ιράν. Λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα της Τετάρτης, ζήτησε τον σχηματισμό «μιας ισχυρής, δεξιάς εθνικής κυβέρνησης».
Ο Νετανιάχου μίλησε επίσης για μια «μοναδική ιστορική ευκαιρία» Ισραήλ και ΗΠΑ να εξαλείψουν «μια και καλή» αυτό που χαρακτήρισε ιρανική απειλή. Η αναφορά δεν αποτελεί ανακοίνωση νέας επιχείρησης, δείχνει όμως ότι συνδέει την πολιτική του παρουσία με την εθνική ασφάλεια και την αντιπαράθεση με την Τεχεράνη.
Οι αγορές πιέζουν για λύση στο πολιτικό αδιέξοδο
Ο Άιζενκοτ αναγνώρισε ότι ο Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός, αλλά εξέφρασε ανησυχία για ενδεχόμενη αξιοποίηση της εθνικής ασφάλειας για πολιτικούς σκοπούς. Κάλεσε τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας και των δημόσιων υπηρεσιών να παραμείνουν σταθεροί απέναντι σε κάθε απόπειρα αμφισβήτησής τους.
Η προοπτική παρατεταμένης υπηρεσιακής διακυβέρνησης επηρέασε και τις αγορές: το σέκελ υποχώρησε περίπου 1,6%, στα 3,10 σέκελ ανά δολάριο, ενώ οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες του Τελ Αβίβ κατέγραψαν απώλειες άνω του 3%.
Η επιφυλακτικότητα των επενδυτών συνδέεται με την πολιτική αβεβαιότητα και τις πιθανές επιπτώσεις μιας παρατεταμένης κυβερνητικής εκκρεμότητας στη δημοσιονομική πολιτική και στην οικονομία.
Νέες εκλογές στο Ισραήλ το 2027;
Οι πολιτικές δυνάμεις που αντιτίθενται στον Νετανιάχου θα μπορούσαν, σύμφωνα με το Axios, να αξιοποιήσουν την αριθμητική τους υπεροχή για να ελέγξουν την προεδρία της Κνεσέτ και να προωθήσουν κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες, όπως τη σύσταση εθνικής εξεταστικής επιτροπής για τις αποτυχίες ασφαλείας πριν από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ (Isaac Herzog) έχει ήδη ζητήσει από τα κόμματα να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να αποφευχθεί νέα προσφυγή στις κάλπες. Στα σενάρια περιλαμβάνονται κυβέρνηση μειοψηφίας υπό τον Άιζενκοτ, ευρύτερη συνεργασία ή κυβέρνηση εθνικής ενότητας.
Αν οι συνομιλίες αποτύχουν και δεν βρεθούν τουλάχιστον 61 βουλευτές για μια νέα πλειοψηφία, το Ισραήλ θα μπορούσε να οδηγηθεί ξανά σε εκλογές το 2027, ακόμη και τον Απρίλιο, σύμφωνα με το Axios. Μέχρι τότε, ο Νετανιάχου θα μπορούσε να συνεχίσει να ασκεί την πρωθυπουργία.
