Πώς θα αναγνωρίσετε έναν «ψυχοπαθή» στον χώρο εργασίας – Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Στον χώρο εργασίας δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβει κανείς ποιος πραγματικά βρίσκεται απέναντί του. Υπάρχουν άνθρωποι ιδιαίτερα γοητευτικοί, κοινωνικοί και φιλόδοξοι, που ξέρουν ακριβώς τι να πουν και σε ποιον. Κάτω από αυτή την άψογη εικόνα, όμως, μπορεί να κρύβεται μια συμπεριφορά που με τον χρόνο γίνεται χειριστική, ανταγωνιστική και εξαντλητική για τους γύρω.

Στον χώρο εργασίας δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβει κανείς ποιος πραγματικά βρίσκεται απέναντί του. Υπάρχουν άνθρωποι ιδιαίτερα γοητευτικοί, κοινωνικοί και φιλόδοξοι, που ξέρουν ακριβώς τι να πουν και σε ποιον. Κάτω από αυτή την άψογη εικόνα, όμως, μπορεί να κρύβεται μια συμπεριφορά που με τον χρόνο γίνεται χειριστική, ανταγωνιστική και εξαντλητική για τους γύρω.

Η λέξη «ψυχοπαθής» έχει συνδεθεί στη λαϊκή κουλτούρα με εγκληματίες και ακραίες περιπτώσεις. Στην πραγματικότητα, τα χαρακτηριστικά που συνδέονται με την ψυχοπάθεια δεν εμφανίζονται απαραίτητα με αυτόν τον τρόπο. Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, η ψυχοπάθεια δεν αποτελεί από μόνη της ξεχωριστή κλινική διάγνωση, αλλά συνδέεται με χαρακτηριστικά της αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας.

Και στον επαγγελματικό χώρο, ορισμένα μοτίβα συμπεριφοράς μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα εμφανή.

Η γοητεία που κρύβει χειρισμό

Ένα από τα χαρακτηριστικά που περιγράφονται είναι η επιφανειακή γοητεία. Πρόκειται για ανθρώπους που μπορούν να προσαρμόζουν πολύ εύκολα τη συμπεριφορά τους ανάλογα με το ποιος βρίσκεται απέναντί τους.

Μπορεί να είναι εξαιρετικά ευγενικοί με έναν προϊστάμενο, ιδιαίτερα υποστηρικτικοί όταν θέλουν κάτι και ταυτόχρονα να υπονομεύουν έναν συνάδελφο όταν δεν τους βλέπει κανείς. Η κολακεία και η δημιουργία ενός άψογου κοινωνικού προσωπείου μπορούν να λειτουργούν ως εργαλεία για την επίτευξη των στόχων τους.

Καμία ευθύνη όταν κάτι πάει στραβά

Ένα ακόμη μοτίβο είναι η δυσκολία ανάληψης ευθύνης. Όταν ένα project πετυχαίνει, η επιτυχία μπορεί να παρουσιάζεται ως προσωπικό επίτευγμα. Όταν όμως κάτι αποτυγχάνει, η ευθύνη μεταφέρεται γρήγορα στους άλλους.

Η ειλικρινής συγγνώμη και η αναγνώριση ενός λάθους δεν αποτελούν εύκολη υπόθεση. Αντίθετα, μπορεί να εμφανίζονται συνεχείς δικαιολογίες, κατηγορίες και προσπάθεια να αλλάξει η εικόνα μιας κατάστασης.

Έλλειψη ενσυναίσθησης και εκρήξεις

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η έλλειψη ενσυναίσθησης αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με την ψυχοπάθεια. Οι ανάγκες και τα συναισθήματα των άλλων μπορεί να αντιμετωπίζονται ως κάτι δευτερεύον μπροστά στην προσωπική επιτυχία.

Παράλληλα, πίσω από μια φαινομενικά ψύχραιμη συμπεριφορά μπορεί να εμφανιστούν θυμός, εκφοβισμός ή παθητικά επιθετικές συμπεριφορές όταν το άτομο αισθανθεί ότι χάνει τον έλεγχο ή αμφισβητείται.

Υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα

Στο γραφείο, η συμπεριφορά μπορεί να φαίνεται αρχικά σαν υπερβολική φιλοδοξία. Με τον χρόνο, όμως, μπορεί να αποκαλύπτεται ένα διαφορετικό μοτίβο: πολλές υποσχέσεις, μεγάλα λόγια και ελάχιστη διάθεση να αναλάβει κανείς τη δύσκολη και μονότονη δουλειά.

Οι ευθύνες μεταφέρονται στους άλλους, ενώ οι σχέσεις με τους συναδέλφους αντιμετωπίζονται περισσότερο ως συναλλαγές. Όσο κάποιος είναι χρήσιμος, βρίσκεται κοντά. Όταν πάψει να εξυπηρετεί έναν στόχο, μπορεί ξαφνικά να απομακρυνθεί.

Γιατί τέτοιες συμπεριφορές μπορεί να επιβραβεύονται;

Το παράδοξο είναι ότι ορισμένα χαρακτηριστικά που σε ένα διαφορετικό περιβάλλον θα θεωρούνταν προβληματικά, σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό εργασιακό περιβάλλον μπορεί να εκλαμβάνονται ως αποφασιστικότητα.

Η ψυχρή λήψη αποφάσεων, η έντονη φιλοδοξία και η απουσία συναισθηματικών αναστολών μπορούν εύκολα να παρουσιαστούν ως «δυνατή ηγεσία». Έτσι, ένα περιβάλλον που επιβραβεύει αποκλειστικά το αποτέλεσμα μπορεί άθελά του να ενισχύσει συμπεριφορές χειρισμού και ακραίου ανταγωνισμού.

Πώς μπορεί να προστατευτεί ένας εργαζόμενος

Το σημαντικότερο είναι να μην επιχειρείται διάγνωση ενός συναδέλφου. Ένα ή δύο από τα παραπάνω χαρακτηριστικά δεν σημαίνουν ότι κάποιος είναι ψυχοπαθής. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο συμπεριφοράς που δημιουργεί πίεση, εκφοβισμό ή επαγγελματική ανασφάλεια.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η πρακτική προστασία μπορεί να ξεκινήσει από απλά βήματα:

• Κρατήστε γραπτές αποδείξεις. Επιβεβαιώστε σημαντικές συζητήσεις και αναθέσεις μέσω email.
• Μην μοιράζεστε αλόγιστα προσωπικές πληροφορίες, ιδιαίτερα αν έχει ήδη δημιουργηθεί σχέση δυσπιστίας.
• Διατηρήστε ψυχραιμία. Οι έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις μπορούν να περιπλέξουν περισσότερο μια δύσκολη κατάσταση.
• Μην απομονώνεστε. Κρατήστε υγιείς και επαγγελματικές σχέσεις με άλλους συναδέλφους.
• Αν υπάρχει bullying ή συστηματική παρενόχληση, απευθυνθείτε στα κατάλληλα πρόσωπα ή στις αρμόδιες διαδικασίες της επιχείρησης.

Γιατί τελικά, στον χώρο εργασίας το ζητούμενο δεν είναι να βρεθεί μια «ταμπέλα» για τον δύσκολο συνάδελφο. Είναι να αναγνωρίζονται εγκαίρως οι συμπεριφορές που βλάπτουν τους ανθρώπους και να υπάρχουν όρια που προστατεύουν την καθημερινότητα όλων.