Η «μπανάνα με στεροειδή» που μπορεί να γίνει όπλο κατά της πείνας

Μοιάζει με γιγάντια μπανανιά, μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 10 μέτρα ύψος και στην Αιθιοπία αποτελεί βασική τροφή για περισσότερους από 20 εκατομμύρια ανθρώπους. Το όνομά του είναι enset και τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες το εξετάζουν ως μία πιθανή λύση απέναντι στην επισιτιστική ανασφάλεια και τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Το φυτό έχει αποκτήσει εντυπωσιακά παρατσούκλια, όπως «δέντρο κατά της πείνας» και «μπανάνα με στεροειδή». Στην πραγματικότητα, αν και ανήκει στην ίδια οικογένεια με την μπανάνα, οι καρποί του δεν τρώγονται.

Η τροφή προέρχεται κυρίως από τον ψευδοβλαστό και το υπόγειο τμήμα του φυτού. Αυτά πολτοποιούνται και αφήνονται να ζυμωθούν, δημιουργώντας το kocho, ένα παραδοσιακό τρόφιμο που θυμίζει ψωμί, αλλά και το bulla, που χρησιμοποιείται σε χυλούς και άλλα παρασκευάσματα. Το μεγάλο πλεονέκτημα του enset είναι η ανθεκτικότητά του. 

Πρόκειται για πολυετές φυτό που μπορεί να παραμείνει στο έδαφος για χρόνια, παρουσιάζει αντοχή στην ξηρασία και έχει μεγάλη παραγωγικότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, περίπου 60 φυτά μπορούν να προσφέρουν τροφή σε μια πενταμελή οικογένεια για έναν χρόνο.

Θα μπορούσε να

Mr. Pugo / Pexels

θρέψει εκατομμύρια περισσότερους ανθρώπους Μελέτη του 2021 εξέτασε πόσο θα μπορούσε να επεκταθεί η καλλιέργειά του στην Αφρική. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι οι κατάλληλες περιοχές θα μπορούσαν θεωρητικά να αυξηθούν έως και 12 φορές, προσφέροντας τροφή σε έως 111,5 εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους στην υποσαχάρια Αφρική.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι το enset μπορεί από μόνο του να «λύσει» το πρόβλημα της παγκόσμιας πείνας. Η καλλιέργεια και κυρίως η επεξεργασία του απαιτούν ειδικές γνώσεις, ενώ η Αιθιοπία διατηρεί αυστηρούς περιορισμούς στη μεταφορά φυτικού υλικού στο εξωτερικό. 

Υπάρχει μάλιστα και ένα παράδοξο: ενώ το ενδιαφέρον των επιστημόνων μεγαλώνει, η καλλιέργειά του φαίνεται να μειώνεται μέσα στην ίδια την Αιθιοπία. Μελέτη του 2025 κατέγραψε ότι περίπου 6 στους 10 αγρότες που συμμετείχαν είχαν περιορίσει τις εκτάσεις που αφιέρωναν στο φυτό. 

Σε έναν κόσμο που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από λίγες βασικές καλλιέργειες, το enset ίσως να μην είναι ένα «θαυματουργό φυτό». Μπορεί όμως να αποδειχθεί ένα πολύτιμο επιπλέον όπλο απέναντι στην ξηρασία, την κλιματική αλλαγή και την έλλειψη τροφίμων.

#Enset This Ethiopian staple could be vital in the push for food security.

@olavkjorven @drsangitareddy @davidnabarro @TheVikasKhanna @Varun_Jhaveri @HelenClarkNZ @FoodSystems @juancanavarro @JackOtter
pic.twitter.com/HywMylG9ZI

— SDG2030 (@SDG2030) January 27, 2022