Μήπως το κινέζικο αυτοκίνητό σου είναι κατάσκοπος της Κίνας; Η ανησυχητική ανακάλυψη

Τα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα κατακλύζουν με ταχείς ρυθμούς την ευρωπαϊκή αγορά, προσφέροντας προηγμένη τεχνολογία και ελκυστικές τιμές.

Ωστόσο, πίσω από τις εντυπωσιακές οθόνες και τα έξυπνα συστήματα πλοήγησης, αναδύεται ένα κρίσιμο ερώτημα: Πού καταλήγουν τα δεδομένα που συλλέγουν καθημερινά αυτά τα «έξυπνα» οχήματα; Μια πρωτοποριακή νορβηγική έρευνα, με την κωδική ονομασία Project Lion Cage, αποφάσισε να δώσει απαντήσεις, βάζοντας ένα πολυτελές κινεζικό SUV κυριολεκτικά μέσα σε ένα βουνό.

Επικεφαλής του project ήταν ο Tor Indstøy, αντιπρόεδρος διαχείρισης κινδύνων στη νορβηγική εταιρεία τηλεπικοινωνιών Telenor, ο οποίος το 2022 αγόρασε ένα NIO ES8 αξίας 69.000 δολαρίων αποκλειστικά ως αντικείμενο έρευνας. Για να διαπιστώσουν με ακρίβεια πού προσπαθούσε να συνδεθεί το όχημα χωρίς εξωτερικές παρεμβολές, ο Indstøy και η ομάδα του νοίκιασαν ένα ορυχείο και οδηγήσαν το αυτοκίνητο 400 μέτρα στο εσωτερικό του βουνού, δημιουργώντας συνθήκες «κλωβού Faraday».

Το 90% των δεδομένων ταξιδεύει στην Κίνα

Τα ευρήματα της παρακολούθησης, που διήρκεσε περίπου 2,5 χρόνια, προκάλεσαν έντονο προβληματισμό. Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις της παραγωγού εταιρείας NIO προς τους Ευρωπαίους καταναλωτές ότι η επεξεργασία των δεδομένων γίνεται εντός της Ευρώπης, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι περίπου το 90% της συνολικής κίνησης δεδομένων κατευθυνόταν σε διακομιστές στην Κίνα. Το υπόλοιπο 10% διοχετευόταν σε υποδομές στη Γερμανία, τις ΗΠΑ, την Ολλανδία και την Ελβετία.

Τα δεδομένα αφορούσαν από φωνητικές εντολές και πληροφορίες πλοήγησης μέχρι την ακριβή τοποθεσία του οχήματος. Επειδή η πλειονότητα της κυκλοφορίας ήταν κρυπτογραφημένη, οι ερευνητές μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν τους προορισμούς αλλά όχι το ακριβές περιεχόμενο των πακέτων, διευκρινίζοντας ότι δεν εντοπίστηκαν άμεσες αποδείξεις κατασκοπείας ή υποκλοπής προσωπικών στοιχείων. Παρόλα αυτά, εντοπίστηκαν περίεργα μοτίβα, όπως η επαναλαμβανόμενη λήψη ενός μη κρυπτογραφημένου αρχείου από το nio.com, αλλά και το γεγονός ότι οι αισθητήρες πίεσης των ελαστικών εξέπεμπαν σταθερούς, μη κρυπτογραφημένους αριθμούς αναγνώρισης, καθιστώντας δυνατή την παρακολούθηση του οχήματος από τρίτους.

Μυστικές δοκιμές και σε ηλεκτρικά λεωφορεία

Η ανησυχία δεν περιορίζεται στα επιβατικά Ι.Χ. Η νορβηγική εταιρεία δημόσιων συγκοινωνιών Ruter πραγματοποίησε παρόμοιες μυστικές δοκιμές στο ίδιο ορυχείο, συγκρίνοντας ένα κινεζικό ηλεκτρικό λεωφορείο της Yutong με ένα ολλανδικό της VDL. Ενώ το ολλανδικό λεωφορείο δεν διατηρούσε απομακρυσμένη σύνδεση, το κινεζικό όχημα έφερε κάρτα SIM Ρουμανίας και ήταν σχεδιασμένο να λαμβάνει απομακρυσμένες ενημερώσεις λογισμικού (OTA).

Οι δοκιμές έδειξαν ότι ο Κινέζος κατασκευαστής είχε τη δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στα κρίσιμα συστήματα της μπαταρίας και της παροχής ισχύος του λεωφορείου. Αν και η Yutong ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να ελέγξει εξ αποστάσεως το τιμόνι ή τα φρένα και οι κάμερες δεν ήταν συνδεδεμένες στο διαδίκτυο, η δυνατότητα παρέμβασης στο σύστημα ισχύος εγείρει σοβαρά ζητήματα ασφαλείας για τις δημόσιες υποδομές.

Ο νομικός κίνδυνος και η απειλή για τις υποδομές

Η εξ αποστάσεως σύνδεση και οι ενημερώσεις λογισμικού αποτελούν πλέον σύνηθες βιομηχανικό πρότυπο για όλες τις σύγχρονες εταιρείες (περιλαμβανομένης της Tesla). Ωστόσο, η ειδοποιός διαφορά έγκειται στο κινεζικό νομικό πλαίσιο. Ο Νόμος περί Εθνικών Πληροφοριών της Κίνας υποχρεώνει όλες τις εγχώριες εταιρείες να συνεργάζονται με τις κρατικές υπηρεσίες πληροφοριών εφόσον τους ζητηθεί.

Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, το διακύβευμα ξεπερνά την παρακολούθηση ενός μεμονωμένου οδηγού. Καθώς χιλιάδες κινεζικά οχήματα κυκλοφορούν καθημερινά στους ευρωπαϊκούς δρόμους, μια ταυτόχρονη απομακρυσμένη απενεργοποίηση ή δυσλειτουργία θα μπορούσε θεωρητικά να παραλύσει τις μεταφορές σε ολόκληρες πόλεις. Το ερώτημα που τίθεται πλέον επιτακτικά είναι αν η χαμηλότερη τιμή αγοράς ενός κινεζικού οχήματος αντισταθμίζει το ρίσκο της εκχώρησης ζωτικών δεδομένων και ελέγχου σε μια ξένη δύναμη.