Το ψυχολογικό κόλπο πίσω από τα sold out προϊόντα

Η τεχνητή σπανιότητα δημιουργείται όταν μια εταιρεία περιορίζει σκόπιμα την πρόσβαση σε ένα προϊόν —ή τουλάχιστον δημιουργεί αυτή την εντύπωση— ώστε να φαίνεται πιο δυσεύρετο, επιθυμητό και πολύτιμο από όσο θα ήταν αν υπήρχε συνεχώς διαθέσιμο.

Ένα προϊόν κυκλοφορεί το πρωί και λίγες ώρες αργότερα έχει εξαφανιστεί. Ένα ζευγάρι αθλητικά βγαίνει σε «μόλις 500 κομμάτια». Μια συλλογή ρούχων είναι διαθέσιμη μόνο για λίγες ημέρες. Και ξαφνικά, κάτι που ίσως υπό διαφορετικές συνθήκες να μην μας ενδιέφερε ιδιαίτερα, μοιάζει απολύτως απαραίτητο.

Αυτό είναι, σε μεγάλο βαθμό, το αποτέλεσμα της τεχνητής σπανιότητας: μιας στρατηγικής με την οποία οι εταιρείες περιορίζουν σκόπιμα τη διαθεσιμότητα ενός προϊόντος ή δημιουργούν την αίσθηση ότι αυτό είναι δυσεύρετο.

RDNE Stock project / Pexels

Γιατί θέλουμε περισσότερο κάτι όταν είναι δυσεύρετο

Η λογική είναι σχετικά απλή. Όταν ένα προϊόν βρίσκεται παντού και μπορούμε να το αγοράσουμε οποιαδήποτε στιγμή, δεν υπάρχει ιδιαίτερη πίεση για να πάρουμε απόφαση.

Όταν όμως βλέπουμε ενδείξεις όπως «τελευταία κομμάτια», «μόνο για σήμερα» ή «θα κυκλοφορήσουν μόνο 1.000 τεμάχια», δημιουργείται η αίσθηση ότι μπορεί να χάσουμε την ευκαιρία.

Και αυτό επηρεάζει την αντίληψή μας για την αξία του προϊόντος. Κάτι που είναι δύσκολο να αποκτηθεί συχνά μοιάζει αυτόματα πιο ιδιαίτερο, πιο αποκλειστικό και, πολλές φορές, πιο πολύτιμο. Ένας από τους πιο γνωστούς τρόπους δημιουργίας σπανιότητας είναι οι περιορισμένες εκδόσεις.

Οι εταιρείες κυκλοφορούν ένα προϊόν σε συγκεκριμένο χρώμα, σχέδιο ή συσκευασία και ανακοινώνουν ότι δεν πρόκειται να παραχθεί ξανά.

Η ίδια πρακτική χρησιμοποιείται σε ρούχα, sneakers, καλλυντικά, ρολόγια, παιχνίδια, αυτοκίνητα ακόμη και τρόφιμα. Το προϊόν αποκτά έτσι μια αίσθηση συλλεκτικότητας, ακόμη κι αν η πραγματική διαφορά από την κανονική έκδοση είναι μικρή.

H κουλτούρα του «πρόλαβέ το»

Τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερα δημοφιλής έχει γίνει και η στρατηγική των drops.

Αντί ένα προϊόν να βρίσκεται συνεχώς διαθέσιμο, κυκλοφορεί σε συγκεκριμένη ημέρα και ώρα. Ο καταναλωτής γνωρίζει ότι πρέπει να βρίσκεται εκεί τη συγκεκριμένη στιγμή, διαφορετικά μπορεί να το χάσει.