Η Ευρώπη αλλάζει τους κανόνες για τα Airbnb ‑ Ποιες περιοχές μπαίνουν στο στόχαστρο

Για χρόνια τα Airbnb άλλαξαν τον τρόπο που ταξιδεύουμε, αλλά και τον τρόπο που λειτουργούν ολόκληρες γειτονιές σε δημοφιλείς ευρωπαϊκές πόλεις.

Τώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να βάλει ένα πιο σαφές πλαίσιο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, καθώς η στεγαστική κρίση πιέζει όλο και περισσότερο κατοίκους σε πόλεις και τουριστικούς προορισμούς.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 9 Σεπτεμβρίου πρόταση για το νέο Affordable Housing Act, με στόχο να δώσει σε κράτη, περιφέρειες και δήμους μεγαλύτερη νομική σαφήνεια όταν θέλουν να περιορίζουν βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές όπου υπάρχει έντονο στεγαστικό πρόβλημα. Η απόφαση για το αν θα μπουν περιορισμοί θα παραμένει στις τοπικές και εθνικές αρχές.

Τι αλλάζει για τα Airbnb

Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει κοινή μεθοδολογία για να χαρακτηρίζεται μια περιοχή ως ζώνη με "στεγαστική πίεση". Θα εξετάζονται στοιχεία όπως οι τιμές των κατοικιών σε σχέση με τα εισοδήματα, η προσφορά και η ζήτηση στέγης και οι μεταβολές των τελευταίων ετών.

Αυτό σημαίνει ότι πόλεις με έντονο πρόβλημα, όπως το Παρίσι, η Βαρκελώνη ή η Βενετία, θα μπορούσαν να έχουν πιο ξεκάθαρο νομικό έδαφος για να επιβάλουν όρια στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Οι περιορισμοί όμως δεν θα μπορούν να εφαρμόζονται αυθαίρετα. Θα πρέπει να είναι στοχευμένοι, αναλογικοί και να αποδεικνύεται ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις έχουν πράγματι επιδεινώσει την τοπική στεγαστική κρίση.

Μάλιστα, σύμφωνα με την πρόταση, πριν επιβληθούν αυστηρά μέτρα οι αρχές θα πρέπει να δείξουν ότι η δραστηριότητα των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει επηρεάσει σημαντικά την προσιτότητα ή τη διαθεσιμότητα κατοικιών για τουλάχιστον τρία χρόνια και ότι ηπιότερες παρεμβάσεις δεν θα ήταν εξίσου αποτελεσματικές.

Το Airbnb απαντά

Η Airbnb και άλλοι εκπρόσωποι του κλάδου αντιδρούν, υποστηρίζοντας ότι το βασικό πρόβλημα στην Ευρώπη δεν είναι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αλλά η συνολική έλλειψη νέων κατοικιών. Εκφράζουν επίσης φόβους ότι υπερβολικοί περιορισμοί μπορεί να πλήξουν ιδιοκτήτες που συμπληρώνουν το εισόδημά τους από τη βραχυχρόνια μίσθωση αλλά και περιοχές που εξαρτώνται από τον τουρισμό.

Παράλληλα, από τον Μάιο εφαρμόζονται ήδη νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες διαφάνειας, με αριθμούς μητρώου για ακίνητα και υποχρέωση των πλατφορμών να μοιράζονται δεδομένα κρατήσεων με τις δημόσιες αρχές όπου εφαρμόζονται σχετικά συστήματα. Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο της τουριστικής διαμονής στην ΕΕ.

Το νέο πακέτο δεν σημαίνει ότι "τελειώνει το Airbnb". Δείχνει όμως ότι αλλάζει η ευρωπαϊκή φιλοσοφία γύρω από το μοντέλο. Από την εποχή της σχεδόν ανεξέλεγκτης ανάπτυξης, η συζήτηση περνά πλέον στο ερώτημα πόσα σπίτια μπορεί να απορροφά ο τουρισμός χωρίς να εξαφανίζεται η μακροχρόνια κατοικία.