Πριν δώσεις εμφιαλωμένο νερό στο παιδί, κοίταξε πρώτα αυτό το νούμερο στην ετικέτα

Το νερό είναι απαραίτητο για τον οργανισμό, όμως όταν πρόκειται για βρέφη και μικρά παιδιά, η επιλογή του εμφιαλωμένου νερού χρειάζεται λίγη περισσότερη προσοχή. Ένα από τα στοιχεία που αξίζει να ελέγχεται στην ετικέτα είναι η περιεκτικότητα σε νιτρικά (NO₃⁻).

Το νερό είναι απαραίτητο για τον οργανισμό, όμως όταν πρόκειται για βρέφη και μικρά παιδιά, η επιλογή του εμφιαλωμένου νερού χρειάζεται λίγη περισσότερη προσοχή. Ένα από τα στοιχεία που αξίζει να ελέγχεται στην ετικέτα είναι η περιεκτικότητα σε νιτρικά (NO₃⁻).

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύει γενικό όριο 50 mg/L για τα νιτρικά στο νερό, ενώ οι παιδιατρικές συστάσεις είναι σημαντικά αυστηρότερες, με τιμές κάτω από 10 mg/L για παιδιά κάτω των 3 ετών. Η διαφορά αυτή συνδέεται με τη μεγαλύτερη ευαισθησία των βρεφών και των νηπίων στην έκθεση σε νιτρικά και νιτρώδη.

Τι είναι τα νιτρικά στο νερό

Τα νιτρικά αποτελούν φυσικό μέρος του κύκλου του αζώτου και υπάρχουν στο έδαφος, στο νερό και σε αρκετές τροφές, ιδιαίτερα στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Η παρουσία τους, επομένως, δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει ρύπανση.

Οι συγκεντρώσεις στο νερό, ωστόσο, μπορούν να αυξηθούν εξαιτίας ανθρώπινων δραστηριοτήτων, όπως η χρήση αζωτούχων λιπασμάτων, η κοπριά, τα ζωικά απόβλητα, τα λύματα και προβλήματα σε σηπτικές δεξαμενές.

Επειδή τα νιτρικά διαλύονται εύκολα, μπορούν να μετακινηθούν μέσα στο έδαφος και να φτάσουν σε υπόγεια και επιφανειακά νερά.

Αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί ότι ο βρασμός δεν αποτελεί λύση για την απομάκρυνσή τους. Η παρατεταμένη εξάτμιση του νερού μπορεί αντίθετα να αυξήσει τη συγκέντρωσή τους.

Nguyen Ngoc Tien / Pexels

Γιατί τα βρέφη είναι πιο ευάλωτα

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον αφορά το τι συμβαίνει όταν τα νιτρικά μπουν στον οργανισμό.

Στο ανώριμο πεπτικό σύστημα ενός βρέφους, ένα μέρος των νιτρικών μπορεί να μετατραπεί από βακτήρια σε νιτρώδη (NO₂⁻). Τα νιτρώδη μπορούν να επηρεάσουν την αιμοσφαιρίνη, μετατρέποντάς την σε μεθαιμοσφαιρίνη, η οποία δεν μεταφέρει αποτελεσματικά οξυγόνο στους ιστούς.

Σε σοβαρή έκθεση μπορεί να εμφανιστεί μεθαιμοσφαιριναιμία, γνωστή και ως «σύνδρομο του μπλε μωρού».

Η μεγαλύτερη ευαισθησία των βρεφών σχετίζεται με το γεγονός ότι οι μηχανισμοί του οργανισμού τους που αντιμετωπίζουν αυτή τη διαδικασία δεν έχουν ακόμη ωριμάσει πλήρως. Καθώς μεγαλώνουν, η ευαισθησία σταδιακά μειώνεται.

Το όριο των 50 mg/L δεν είναι «στόχος»

Το ευρωπαϊκό όριο των 50 mg/L αποτελεί όριο ασφάλειας για τον γενικό πληθυσμό. Δεν σημαίνει ότι ένα νερό με 40 mg/L είναι εξίσου επιθυμητό με ένα νερό που περιέχει μόλις 2 mg/L.

Για τα βρέφη, οι συστάσεις είναι αυστηρότερες, με την τιμή των 10 mg/L να έχει προταθεί για την προστασία ιδιαίτερα των βρεφών που τρέφονται με μπιμπερό.

Παράλληλα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χρησιμοποιεί ως κατευθυντήρια τιμή τα 50 mg/L για τα νιτρικά και τα 3 mg/L για τα νιτρώδη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι νιτρικά και νιτρώδη δεν εξετάζονται πάντα ανεξάρτητα. Η συνδυασμένη παρουσία τους μπορεί να έχει σημασία για τη συνολική έκθεση.

Πώς θα βρείτε τα νιτρικά στην ετικέτα

Η πληροφορία που χρειάζεται να αναζητηθεί βρίσκεται συνήθως στον πίνακα με τη χημική σύσταση του νερού.

Αναζητήστε:

• Νιτρικά / Nitrates / NO₃⁻
• Νιτρώδη / Nitrites / NO₂⁻, εφόσον αναγράφονται
• την τιμή σε mg/L

Όσο χαμηλότερη είναι η τιμή των νιτρικών, τόσο μικρότερη είναι η περιεκτικότητα του συγκεκριμένου νερού σε αυτά.

Υπάρχει, όμως, μια λεπτομέρεια που μπορεί εύκολα να μπερδέψει: η μορφή με την οποία αναγράφεται η μέτρηση.

Αν αναγράφεται NO₃⁻, η τιμή αφορά το σύνολο του νιτρικού ιόντος. Αν αναγράφεται NO₃–N ή «nitrate as nitrogen», η μέτρηση αφορά μόνο το άζωτο που περιέχεται στο μόριο, επομένως ο αριθμός είναι περίπου 4,4 φορές μικρότερος.

Δεν είναι όλα τα εμφιαλωμένα νερά ίδια

Οι συγκεντρώσεις νιτρικών διαφέρουν από νερό σε νερό και υπάρχουν προϊόντα με ιδιαίτερα χαμηλές τιμές.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα που αναφέρεται στο δημοσίευμα είναι το AQUA Carpatica, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία της φυσικοχημικής ανάλυσης που παρατίθενται, εμφανίζει 0,6 mg/L νιτρικών στο φυσικό μεταλλικό νερό, ενώ στο ανθρακούχο η περιεκτικότητα αναφέρεται ως μη ανιχνεύσιμη.

Το σημαντικό, ωστόσο, είναι η ίδια η συνήθεια: η ετικέτα μπορεί να δώσει στους γονείς μια πολύ χρήσιμη πληροφορία για τη σύσταση του νερού που επιλέγουν, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την παρασκευή βρεφικής τροφής.

Το μικρό νούμερο που αξίζει μια ματιά

Τα νιτρικά δεν είναι κάτι που χρειάζεται να προκαλεί πανικό. Είναι μια φυσική χημική ένωση που υπάρχει στο περιβάλλον και στις τροφές. Για τα βρέφη, όμως, η μεγαλύτερη ευαισθησία του οργανισμού καθιστά σημαντική την επιλογή νερού με χαμηλή περιεκτικότητα.

Γι' αυτό, την επόμενη φορά που θα βρεθεί ένα μπουκάλι νερό στα χέρια, αξίζει μια ματιά στον πίνακα της ετικέτας. Ανάμεσα στα πολλά στοιχεία και τους αριθμούς, το «Νιτρικά / Nitrates» είναι εκείνο που δεν πρέπει να περνά απαρατήρητο όταν το νερό προορίζεται για ένα μωρό.