Γιατί τον Σεπτέμβριο νιώθουμε τόσο κουρασμένοι;

Ο Σεπτέμβριος έχει κάτι παράξενο: οι διακοπές μόλις τελείωσαν, υποτίθεται ότι έχουμε ξεκουραστεί, κι όμως πολλοί επιστρέφουμε στην καθημερινότητα νιώθοντας πιο κουρασμένοι από πριν. Το πρωινό ξύπνημα μοιάζει δυσκολότερο, η συγκέντρωση θέλει προσπάθεια και γύρω στις τρεις το μεσημέρι το μόνο που θέλουμε είναι έναν καναπέ.

Στις διακοπές συνήθως κοιμόμαστε και ξυπνάμε αργότερα, τρώμε διαφορετικές ώρες και περνάμε περισσότερο χρόνο έξω. Με την επιστροφή στη δουλειά ή στις υποχρεώσεις, το ξυπνητήρι μπορεί ξαφνικά να χτυπά δύο ή και τρεις ώρες νωρίτερα.

Ο οργανισμός δεν προσαρμόζεται πάντα αμέσως. Αυτή η απόσταση ανάμεσα στο ωράριο που ακολουθούσαμε και σε εκείνο που πρέπει ξανά να ακολουθήσουμε θυμίζει σε μικρότερο βαθμό το λεγόμενο «social jet lag»: το βιολογικό μας ρολόι βρίσκεται σε διαφορετικό πρόγραμμα από την καθημερινότητά μας.

t

George Milton / Pexels

Υπάρχει και η πνευματική κούραση. Μετά από ημέρες χωρίς emails, deadlines, μετακινήσεις και συνεχή λήψη αποφάσεων, ο εγκέφαλος καλείται ξαφνικά να διαχειριστεί δεκάδες μικρές απαιτήσεις ταυτόχρονα.

Ακόμη και πράγματα που πριν από τις διακοπές κάναμε μηχανικά –να σηκωθούμε νωρίς, να οδηγήσουμε μέσα στην κίνηση, να οργανώσουμε το πρόγραμμα της ημέρας– μπορούν τις πρώτες ημέρες να φαίνονται πιο κουραστικά.

Στην Ελλάδα, μάλιστα, ο Σεπτέμβριος συχνά παραμένει ζεστός. Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να κάνουν τον ύπνο λιγότερο άνετο, ιδιαίτερα όταν η κρεβατοκάμαρα δεν δροσίζει αρκετά το βράδυ. Παράλληλα, η αφυδάτωση μπορεί να εκδηλωθεί με αίσθημα κόπωσης, πονοκέφαλο ή δυσκολία συγκέντρωσης.

Και υπάρχει ακόμη μία λεπτομέρεια: στις διακοπές μπορεί να πίναμε περισσότερο νερό επειδή βρισκόμασταν συνεχώς έξω ή στην παραλία, ενώ στο γραφείο περνούν εύκολα ώρες χωρίς να το θυμηθούμε.

Ron Lach / Pexels

Συχνά, τέλος, ο Σεπτέμβριος γίνεται ένας μικρός Ιανουάριος. Αποφασίζουμε ταυτόχρονα να ξεκινήσουμε γυμναστήριο, δίαιτα, καλύτερο ύπνο, περισσότερη δουλειά και ένα σωρό νέες υποχρεώσεις.

Η επιστροφή, όμως, δεν χρειάζεται να γίνει μέσα σε μία ημέρα. Σταθερό ωράριο ύπνου, λίγη καθημερινή κίνηση, επαρκές νερό και μια σταδιακή επαναφορά των υποχρεώσεων είναι συνήθως πιο ρεαλιστική προσέγγιση.

Και φυσικά, η επίμονη ή ασυνήθιστα έντονη κόπωση δεν πρέπει αυτομάτως να αποδίδεται στον Σεπτέμβριο. Αν διαρκεί για εβδομάδες, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται συζήτηση με γιατρό ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες.