Έρευνα‑σοκ του Forbes: Πώς το TikTok βγάζει κέρδος διαφημίζοντας κοκαΐνη, Xanax και οπιοειδή

Μια εκτενής αποκάλυψη του συντάκτη του Forbes, Iain Martin, φέρνει στο φως τις σκοτεινές πτυχές της λειτουργίας του TikTok, αναδεικνύοντας πώς η δημοφιλής πλατφόρμα εισπράττει έσοδα από διαφημίσεις που προωθούν παράνομες ναρκωτικές ουσίες και επικίνδυνα συνταγογραφούμενα σκευασμένα.

Από κοκαΐνη, μεθαμφεταμίνη και κάνναβη μέχρι ισχυρά οπιοειδή, κωδεΐνη, βενζοδιαζεπίνες (Xanax, Valium) και διεγερτικά όπως το Adderall, η μαύρη αγορά φαίνεται να έχει στήσει μια κερδοφόρα βιομηχανία προβολής ακριβώς κάτω από τη μύτη των αλγορίθμων ασφαλείας.

Το έναυσμα για την έρευνα δόθηκε όταν στην πλατφόρμα άρχισε να «τρέχει» διαφήμιση όπου εμφανιζόταν ένα χέρι να επιδεικνύει μπουκάλι με χάπια Percocet, επενδυμένο μουσικά με το τραγούδι «Is it a crime?» της Sade.

Ο ίδιος λογαριασμός δημοσίευσε δεκάδες παρόμοιες διαφημίσεις, στοχεύοντας χρήστες που είχαν δηλώσει ως προτίμηση την κατηγορία «υγεία και ευεξία» σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ιρλανδία. Παρά το γεγονός ότι η πώληση αυτών των ουσιών χωρίς ιατρική συνταγή συνιστά σοβαρό ποινικό αδίκημα, οι διαφημίσεις προβάλλονταν ανεμπόδιστα.

Το πείραμα του Forbes: Διαφημίσεις κοκαΐνης στην αρχική σελίδα

Προκειμένου να διαπιστωθεί το εύρος του προβλήματος, το Forbes δημιούργησε έναν δοκιμαστικό λογαριασμό. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, ο λογαριασμός δέχτηκε προωθητικές διαφημίσεις από 21 διαφορετικούς πωλητές ναρκωτικών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο διαφημιζόμενος με το όνομα «ScarfaceWorldwide», ο οποίος αγόραζε καμπάνιες στοχεύοντας χρήστες στη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ολλανδία που ενδιαφέρονταν για γενικά θέματα όπως η εκπαίδευση και οι αγορές. Στο προφίλ του, ένα καθηλωμένο βίντεο επεδείκνυε συμπαγή πλάκα λευκής σκόνης με την επιγραφή «Coke» και παραπομπή στο Telegram, όπου διατίθεντο κατάλογοι για κοκαΐνη σε ποσότητες έως και ενός κιλού, καθώς και αποστολές στις ΗΠΑ μέσα σε συσκευασίες επίπλων.

Το «όργιο» της μαύρης αγοράς και τα δισεκατομμύρια της ByteDance

Η διακίνηση ναρκωτικών εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα παρανομίας στο TikTok, όπου έμποροι προωθούν από παράνομα ενέσια αδυνατίσματος τύπου GLP-1 και πειραματικά κινεζικά πεπτίδια μέχρι απομιμήσεις luxury ειδών. Η μητρική εταιρεία ByteDance, της οποίας τα συνολικά έσοδα άγγιξαν τα 186 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, χρεώνει κανονικά κάθε διαφήμιση που προβάλλεται στην εφαρμογή.

Παρότι η εταιρεία υποστηρίζει ότι το 99,8% των βίντεο που παραβιάζουν τους κανόνες διαγράφεται πριν αναφερθεί από χρήστες και ότι αποκλείστηκαν 16 εκατομμύρια διαφημιζόμενοι στο πρώτο τρίμηνο, η πραγματικότητα αποδεικνύει ότι πολλοί λογαριασμοί παρέμεναν ενεργοί για μήνες. Όταν το Forbes ζήτησε σχόλιο, το TikTok διέγραψε τους επισημασμένους λογαριασμούς, όμως νέες διαφημίσεις από άλλους εμπόρους εμφανίστηκαν σχεδόν αμέσως.

Διαφάνεια με εμπόδια και η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η έρευνα αναδεικνύει επίσης σημαντικά κενά στη διαφάνεια της πλατφόρμας. Παρά τη λειτουργία της Εμπορικής Βιβλιοθήκης Περιεχομένου στην Ευρώπη, η αναζήτηση βασικών όρων για ναρκωτικά δεν επιστρέφει αποτελέσματα, ενώ το TikTok μπλόκαρε προσωρινά τους δημοσιογράφους του Forbes με την αιτιολογία «υποψίας spam». Επιπλέον, δεκάδες άλλοι λογαριασμοί δραστηριοποιούνται οργανικά (χωρίς πληρωμένη διαφήμιση), αναγράφοντας τηλέφωνα και συνδέσμους Telegram για «προμήθειες πάρτι» απευθείας στο βιογραφικό τους.

Η τακτική αυτή έχει θέσει την εταιρεία στο στόχαστρο των αρχών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε προκαταρκτική απόφαση τον Μάιο του 2025, κρίνοντας ότι η ByteDance παραβίασε την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) λόγω ελλείψεων στη βιβλιοθήκη διαφημίσεων.

Με δεδομένο ότι ανάλογες υποθέσεις έχουν οδηγήσει τη Meta σε ομοσπονδιακές έρευνες και τη Google σε πρόστιμα 500 εκατομμυρίων δολαρίων στο παρελθόν, η είσπραξη εσόδων από εμπόρους ναρκωτικών αναμένεται να επιφέρει νέες, βαρύτατες κυρώσεις για το TikTok.