9 μαθήματα ζωής για την ευτυχία από τον άνθρωπο που θεωρείται «ο πιο ευτυχισμένος στον κόσμο»

Μπορεί κανείς να καλλιεργήσει την ευτυχία; Η περίπτωση του βουδιστή μοναχού Yongey Mingyur Rinpoche απασχολεί εδώ και χρόνια τους νευροεπιστήμονες, αφού μελέτες που εξέτασαν τη λειτουργία του εγκεφάλου του κατά τον διαλογισμό κατέγραψαν εντυπωσιακά πρότυπα εγκεφαλικής δραστηριότητας. Οι απεικονίσεις έδειξαν συγκεκριμένα ασυνήθιστα επίπεδα ενεργοποίησης στον αριστερό προμετωπιαίο φλοιό, μια περιοχή που συνδέεται με θετικά συναισθήματα όπως η χαρά, ο ενθουσιασμός και η ευτυχία. Ο ίδιος δεν υπόσχεται καμία εύκολη συνταγή. Αντίθετα, προτείνει να δοκιμάσουμε τα δικά του 9 μαθήματα ζωής, για μεγαλύτερη ικανοποίηση.

Ένα από τα βασικά μηνύματα του Mingyur αφορά τη σύγχρονη ανάγκη για συνεχή διέγερση. «Όπως λέει ο Δαλάι Λάμα, σήμερα τα έχουμε όλα με το πάτημα ενός κουμπιού. Έτσι, όταν αρχίζουμε να νιώθουμε μοναξιά ή ανία, προσπαθούμε να προστατευτούμε με οτιδήποτε: παγωτό, κινητό, καφέ», λέει χαρακτηριστικά στον Guardian. «Προσπαθούμε να ξεφύγουμε από αυτά τα συναισθήματα, όμως κατά κάποιον τρόπο κρύβουν σοφία. Το σημαντικό είναι να μείνουμε μαζί τους, να τα αποδεχτούμε και να τα χρησιμοποιήσουμε ως αφορμή για εξερεύνηση».

Να μην προσπαθούμε να γεμίσουμε κάθε κενό

Να αποδεχόμαστε τις αλλαγές

Το 2011, ο Mingyur εγκατέλειψε το μοναστήρι του μέσα στη νύχτα, με σκοπό να ζήσει για ένα διάστημα ως περιπλανώμενος γιόγκι. Λίγες εβδομάδες αργότερα υπέστη σοβαρή τροφική δηλητηρίαση και πέρασε ημέρες εξαντλημένος από τον πόνο. Σήμερα περιγράφει εκείνη την εμπειρία ως καθοριστική για να κατανοήσει βαθύτερα την έννοια της εγκατάλειψης του ελέγχου.

Όπως υποστηρίζει, δεν χρειάζεται κανείς να περάσει από μια ακραία δοκιμασία για να εξοικειωθεί με την αλλαγή. «Η σύγχρονη ζωή είναι γεμάτη περιπέτειες. Όταν γίνεσαι 18, όταν ξεκινάς μια νέα δουλειά ή μια νέα σχέση, όλα αυτά είναι ευκαιρίες για αλλαγή», λέει. Ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις στην καθημερινότητα, όπως μια νέα διαδρομή προς το σπίτι, μια διαφορετική δραστηριότητα ή μια καινούργια εμπειρία, μπορούν να βοηθήσουν κάποιον να γίνει πιο άνετος απέναντι στο άγνωστο.

Δεν χρειαζόμαστε απαραίτητα σιωπή για να βρούμε γαλήνη

Ο ίδιος παραδέχεται ότι όταν πρωτογνώρισε τον διαλογισμό, η αντίδρασή του κάθε άλλο παρά ενθουσιώδης ήταν. «Βαρέθηκα την πρώτη φορά που έμαθα διαλογισμό. Είπα: “Σήμερα αναπνοή. Αύριο πάλι αναπνοή. Όλη την υπόλοιπη εβδομάδα, αναπνοή. Αυτό είναι ανόητο”», θυμάται.

Στη συνέχεια, όμως, κατανόησε ότι ο διαλογισμός δεν απαιτεί απαραίτητα απόλυτη ησυχία ή ιδανικές συνθήκες. «Για τον διαλογισμό χρειάζεται να ξέρεις δύο πράγματα. Πρώτον, μπορείς να διαλογιστείς οποτεδήποτε, οπουδήποτε, με οτιδήποτε. Δεύτερον, πρέπει να υπάρχει ένα δημιουργικό στοιχείο. Τα πάντα μπορούν να γίνουν φίλοι του διαλογισμού».

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ο θόρυβος της κίνησης, μια συζήτηση στο διπλανό δωμάτιο ή άλλοι περισπασμοί μπορούν να γίνουν σημεία εστίασης αντί για εμπόδια.

Να αξιοποιήσουμε 3 βασικούς πυλώνες

Ο Mingyur περιγράφει τρεις βασικούς άξονες της θιβετιανής βουδιστικής παράδοσης: οπτική, διαλογισμό και εφαρμογή. «Η οπτική είναι η νοοτροπία. Πιστεύουμε ότι όλοι έχουν έναν εσωτερικό ουρανό, τις ποιότητες της επίγνωσης, της αγάπης, της συμπόνιας και της σοφίας. Εξασκούμε τον διαλογισμό και μετά εφαρμόζουμε όσα μάθαμε, χτίζοντας νέες συνήθειες», εξηγεί.

Για τον ίδιο, η αλλαγή της οπτικής απαιτεί εξάσκηση. «Είναι εύκολο να πει κανείς “οι άνθρωποι δεν είναι καλοί”. Υπάρχουν όμως πολλές σπουδαίες ιδιότητες σε πολλούς ανθρώπους. Αν αρχίσεις να τις βλέπεις, θα εμφανίζονται περισσότερο. Είναι συνήθεια: πρέπει να το κάνεις ξανά και ξανά και τότε αλλάζεις».

Μια απλή καθημερινή άσκηση θα μπορούσε να είναι η συνειδητή αναγνώριση θετικών χαρακτηριστικών στους ανθρώπους γύρω μας, ακόμα και σε εκείνους που μας ενοχλούν περισσότερο.

Να νιώθουμε ευγνωμοσύνη, αλλά όχι γενικά και αόριστα

Η ευγνωμοσύνη, σύμφωνα με τον Mingyur, δεν χρειάζεται να παίρνει τη μορφή μιας γενικής λίστας. «Εκτιμώ ότι έχω τις αισθήσεις μου, ότι υπάρχει μια στέγη πάνω από το κεφάλι μου, ότι έχω τουλάχιστον έναν ή δύο φίλους ή συγγενείς», λέει. «Όταν αρχίσουμε να εκτιμούμε αυτά τα πράγματα, αρχίζουμε να εκτιμούμε την ποιότητα της ζωής μας και όλα όσα υπάρχουν γύρω μας».

Η ουσία βρίσκεται στο συγκεκριμένο: σε μια άνετη καρέκλα, σε μια ήρεμη στιγμή, σε μια καθημερινή εικόνα που συνήθως περνά απαρατήρητη.

Να θυμόμαστε ότι ο πανικός είναι μόνο ένα σύννεφο στον ουρανό

Ο μοναχός μιλά και για τις κρίσεις πανικού που είχε σε νεαρή ηλικία. «Όταν άρχισα να μαθαίνω διαλογισμό από τον πατέρα μου, τον ρώτησα πώς να τις πολεμήσω. Μου είπε: “Μην πολεμάς”», θυμάται.

Όπως εξηγεί, η προσπάθεια να διώξει κάποιος τον φόβο μπορεί να τον ενισχύσει. «Δεν χρειάζεται να διώξω τον πανικό. Είναι σαν σύννεφο καταιγίδας στον ουρανό. Έρχεται και φεύγει, χωρίς να αλλάζει τον ουρανό. Πρέπει απλώς να συνδεθείς με τον εσωτερικό σου ουρανό».

Σε στιγμές έντασης, προτείνει να στρέφουμε την προσοχή σε απτές αισθήσεις, όπως η θερμοκρασία ή οι ήχοι γύρω μας.

Και ο θυμός η πάχνη στο γρασίδι

«Αυτό που αποκαλούμε επίγνωση είναι σαν το φως του ήλιου και τα συναισθηματικά μας μοτίβα είναι σαν την πάχνη στο γρασίδι το πρωί. Όταν εμφανίζεται το φως του ήλιου, η πάχνη λιώνει αυτόματα. Δεν υπάρχει μάχη», τονίζει.

Η πρότασή του είναι απλή: πριν αντιδράσουμε, να αναγνωρίσουμε πρώτα το συναίσθημα. «Μείνε με τον θυμό. Έστω για ένα δευτερόλεπτο. Μόλις τον πιάσεις, έχεις επιλογή. Μπορεί να μεταμορφωθεί».

Να μην περιμένουμε την ευτυχία στην επόμενη επιτυχία

Για τον Mingyur, το κυνήγι της ευτυχίας μπορεί εύκολα να οδηγήσει στο αντίθετο αποτέλεσμα. «Η γνήσια ευτυχία έρχεται όταν αφήνουμε αυτό το αίσθημα δυσαρέσκειας, ανεπάρκειας, ότι κάτι λείπει», λέει. «Οι άνθρωποι συχνά σκέφτονται: “Θα είμαι ευτυχισμένος αν βγάλω περισσότερα χρήματα, αν μετακομίσω σε μια νέα χώρα, αν βρω μια νέα δουλειά ή αν κερδίσω το λαχείο”. Όμως αυτό αλλάζει την ευτυχία μόνο λίγο και μετά επιστρέφεις στο βασικό επίπεδο».

Κατά τον ίδιο, πρακτικές όπως η συνειδητή αναπνοή, η αγάπη και η συμπόνια μπορούν σταδιακά να επηρεάσουν αυτή τη βασική αίσθηση ευεξίας.

Και, τελικά, βοηθά να βοηθάμε

Στο τέλος, ο Mingyur επιστρέφει σε μια πολύ απλή ιδέα: η ευτυχία δεν είναι μόνο εσωτερική υπόθεση. «Αν μπορείς πραγματικά να βοηθήσεις τους άλλους, νιώθεις ένα διαφορετικό επίπεδο ευτυχίας από αυτό που μπορεί να σου δώσει ένα παγωτό ή ένας καφές», καταλήγει.

Διαβάστε επίσης

Ευτυχία: Μία ψυχολόγος δίνει 5 πολύτιμες συμβουλές για να νιώσουμε χαρά όταν όλα γύρω μας είναι ζοφερά

Θλίψη και αίσθημα κενού: Τι είναι το σύνδρομο της «άδειας ζωής» και πώς θα το διαχειριστούμε

Γιατί το εμμονικό κυνήγι της ευτυχίας γίνεται μπούμερανγκ που εξουθενώνει και οδηγεί σε δυστυχία